Yıldırım Bayezid, Niğbolu, Ankara Savaşı (1402) ve Fetret Devri Soruları
KPSS Tarih · 20 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
1402 yılında gerçekleşen Ankara Savaşı'nın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Timur, Yıldırım Bayezid'i yenmiş ve onu esir almıştır.
B) İki taraf arasında anlaşma sağlanmış ve toprak değişimi yapılmıştır.
C) Osmanlı ordusu Timur'u yenilgiye uğratmış ve doğu sınırlarını güvence altına almıştır.
D) Yıldırım Bayezid savaş meydanından kaçarak Bursa'ya sığınmıştır.
E) Timur, Osmanlı kuvvetlerine büyük kayıplar verdirmesine karşın kesin sonuç alamamıştır.
Cevabı göster
Cevap: A) Timur, Yıldırım Bayezid'i yenmiş ve onu esir almıştır.
Ankara Savaşı'nda (1402) Timur, Yıldırım Bayezid'i yenmiş ve onu esir almıştır; bu Osmanlı tarihinin en ağır yenilgilerinden biridir.
Soru 2
I. Bayezid'in 'Yıldırım' lakabını almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Devlet içindeki muhalefeti sert biçimde bastırması
B) Niğbolu Savaşı'nda Haçlıları bozguna uğratması
C) Hızlı hareket etmesi ve süratli askeri manevraları
D) Anadolu beyliklerini kısa sürede ilhak etmesi
E) Osmanlı'nın ilk tıp medresesini kurması
Cevabı göster
Cevap: C) Hızlı hareket etmesi ve süratli askeri manevraları
I. Bayezid, hızlı hareket etmesi ve süratli askeri manevraları sayesinde 'Yıldırım' lakabını kazanmıştır.
Soru 3
'Fetret Devri' kavramı aşağıdakilerden hangisiyle en doğru biçimde tanımlanır?
A) Yıldırım Bayezid'in İstanbul'u kuşatmaya hazırlandığı ve Anadolu beyliklerini topraklarına kattığı yükseliş evresi
B) Çelebi Mehmet'in tahta çıkmasıyla başlayan, devletin Balkanlarda yeniden genişleyip toparlandığı dönem
C) I. Bayezid'in ölümünden II. Murat'ın tahta çıkışına kadar uzanan, beyliklerin canlandığı on yıllık yönetim boşluğu
D) 1402'den 1413'e dek süren, Bayezid'in oğulları arasındaki taht kavgalarının damgasını vurduğu padişahsız dönem
E) Timur'un Anadolu'yu işgal edip Osmanlı topraklarını doğrudan kendi valileriyle yönettiği işgal dönemi
Cevabı göster
Cevap: D) 1402'den 1413'e dek süren, Bayezid'in oğulları arasındaki taht kavgalarının damgasını vurduğu padişahsız dönem
Fetret Devri, 1402 Ankara Savaşı'ndan 1413'e kadar süren ve Yıldırım Bayezid'in oğulları arasındaki taht kavgalarının hâkim olduğu padişahsız iç karışıklık dönemidir.
Soru 4
Ankara Savaşı'nın (1402) İstanbul'un fethine yönelik uzun vadeli sonucu ne olmuştur?
A) İstanbul'un fethi yaklaşık 50 yıl gecikmiştir.
B) İstanbul'un fethi tamamen gündemden düşmüş ve Bizans güçlenmiştir.
C) Osmanlı, Bizans'a karşı yeni bir saldırı planı yapamamıştır.
D) İstanbul kuşatması Fatih dönemine değil II. Murat dönemine ertelenmiştir.
E) İstanbul'un fethi Osmanlı'nın toprak kayıpları nedeniyle 100 yıl geride kalmıştır.
Cevabı göster
Cevap: A) İstanbul'un fethi yaklaşık 50 yıl gecikmiştir.
Ankara Savaşı yenilgisinin ardından Fetret Devri ve toparlanma süreci İstanbul'un fethini yaklaşık 50 yıl geciktirmiştir (1402'den 1453'e).
Soru 5
Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki savaşlarının kronolojik açıdan doğru sıralaması hangisidir?
A) I. Kosova → Sırpsındığı → Niğbolu → Ankara
B) Sırpsındığı → Niğbolu → I. Kosova → Ankara
C) Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → Ankara
D) Niğbolu → I. Kosova → Sırpsındığı → Ankara
E) Ankara → Niğbolu → I. Kosova → Sırpsındığı
Cevabı göster
Cevap: C) Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → Ankara
Doğru sıra: Sırpsındığı (1364), I. Kosova (1389), Niğbolu (1396), Ankara (1402) şeklindedir.
Soru 6
Ankara Savaşı'nın (1402) çıkmasında aşağıdaki gelişmelerden hangisinin belirleyici bir rol oynadığı savunulabilir?
A) Osmanlı'nın Niğbolu'da Haçlı ordusuyla yeniden karşı karşıya gelerek savaşması
B) Anadolu beyliklerinin ilhak edilmesi ve dışlanan beylerin Timur'dan yardım istemesi
C) Yıldırım Bayezid'in Memlük Devleti'ne karşı doğuda savaş ilan etmiş olması
D) Timur'un Osmanlı'dan kendisine düzenli haraç ödenmesini talep etmesi
E) Çelebi Mehmet'in Timur ile gizlice ittifak kurarak babasına başkaldırması
Cevabı göster
Cevap: B) Anadolu beyliklerinin ilhak edilmesi ve dışlanan beylerin Timur'dan yardım istemesi
Yıldırım Bayezid'in Anadolu beyliklerini ilhak etmesi, dışlanan beylerin Timur'dan yardım istemesi ve Memlüklerle sınır rekabeti Ankara Savaşı'nın temel nedenlerindendir.
Soru 7
Çelebi Mehmet'in 'Osmanlı'nın ikinci kurucusu' olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul'u uzun bir kuşatma altına alarak Bizans İmparatorluğu'nu yıkması
B) Timur'u Ankara'da yenerek doğudaki Osmanlı topraklarını yeniden geri alması
C) Venedik ile kalıcı barış sağlayarak Akdeniz'deki ticaret yollarını güvenceye alması
D) Yeniçeri ordusunu sıfırdan yeniden örgütleyerek merkezi otoriteyi güçlendirmesi
E) Fetret Devri'ni sona erdirerek bölünen Osmanlı topraklarını tek yönetimde birleştirmesi
Cevabı göster
Cevap: E) Fetret Devri'ni sona erdirerek bölünen Osmanlı topraklarını tek yönetimde birleştirmesi
Çelebi Mehmet (I. Mehmet), Fetret Devri'ni sona erdirerek bölünen Osmanlı topraklarını tek yönetim altında yeniden birleştirdiği için 'ikinci kurucu' sayılır.
Soru 8
Fetret Devri'nde (1402–1413) Osmanlı tahtı için mücadele eden şehzadeler arasında Yıldırım Bayezid'in oğullarından olmayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet Çelebi
B) Musa Çelebi
C) İsa Çelebi
D) Mehmet Çelebi
E) Süleyman Çelebi
Cevabı göster
Cevap: A) Ahmet Çelebi
Fetret Devri'nde taht için mücadele edenler Süleyman, İsa, Musa ve Mehmet Çelebi'dir. 'Ahmet Çelebi' bu dönemin taht mücadelesi içinde yer almamaktadır.
Soru 9
Niğbolu Zaferi'nin (1396) ardından Yıldırım Bayezid'e 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını hangi makam vermiştir?
A) Memlük Sultanı
B) Konstantinopolis'teki Bizans İmparatoru
C) Kahire'deki Abbasi Halifesi
D) Bağdat'taki İlhanlı Hükümdarı
E) Arap yarımadasındaki Şerif-i Mekke
Cevabı göster
Cevap: C) Kahire'deki Abbasi Halifesi
Niğbolu Zaferi'nden sonra Kahire'deki Abbasi Halifesi, Yıldırım Bayezid'e 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını vermiştir.
Soru 10
1396 yılında gerçekleşen Niğbolu Savaşı'nda Osmanlı kuvvetleri hangi ordunun karşısında zafer kazanmıştır?
A) Venedik komutasındaki deniz kuvvetleri
B) Timur komutasındaki Türk-Moğol ordusu
C) Sırp prenslerinin birleşik kuvvetleri
D) Macar Kralı Sigismund liderliğindeki Haçlı ordusu
E) Fransız ve Alman şövalyelerinin oluşturduğu bağımsız bir Haçlı birliği
Cevabı göster
Cevap: D) Macar Kralı Sigismund liderliğindeki Haçlı ordusu
Niğbolu Savaşı (1396), Yıldırım Bayezid önderliğindeki Osmanlı ordusu ile Macar Kralı Sigismund komutasındaki Haçlı ordusu arasında yapılmış ve Osmanlı galip gelmiştir.
Soru 11
Ankara Savaşı'nın (1402) kaybedilmesinin Osmanlı Devleti üzerindeki sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Anadolu Türk siyasi birliğinin bozulması
B) Timur'un Anadolu beyliklerini yeniden canlandırması
C) Osmanlı'da taht kavgalarının başlaması ve Fetret Devri'nin başlaması
D) İstanbul'un fethinin gecikmesi
E) Osmanlı'nın Balkanlardaki tüm topraklarını kaybetmesi
Cevabı göster
Cevap: E) Osmanlı'nın Balkanlardaki tüm topraklarını kaybetmesi
Ankara Savaşı sonrası Osmanlı Balkan topraklarının büyük bölümünü koruyabilmiştir; dolayısıyla 'tüm Balkan topraklarının kaybedilmesi' gerçekleşmemiştir. Diğer seçenekler doğru sonuçlar arasındadır.
Soru 12
Yıldırım Bayezid'in İstanbul kuşatmaları sırasında inşa ettirdiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Anadolu Hisarı
B) Yedikule Hisarı
C) Rumeli Hisarı
D) Boğazkesen Kalesi
E) Kavak Kalesi
Cevabı göster
Cevap: A) Anadolu Hisarı
Yıldırım Bayezid, İstanbul kuşatmaları sırasında Boğaz'ı denetim altına almak amacıyla Anadolu Hisarı'nı inşa ettirmiştir.
Soru 13
Fetret Devri'nde (1402–1413) Osmanlı kurumları üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A) Devşirme sistemi daha sistematik bir hal almış ve yetişen yeniçerilerin sayısı belirgin biçimde artmıştır.
B) Tımar düzeni Anadolu'da yeniden düzenlenerek timarlı sipahilerin sayısı ve disiplini güçlendirilmiştir.
C) Haraç ve cizye gelirleri arttığı için Osmanlı hazinesi bu dönemde gözle görülür biçimde güçlenmiştir.
D) Devşirme, tımar ve dirlik sistemi bozulmuş; sipahi ve yeniçeri disiplini sarsılmıştır.
E) Osmanlı, Fetret Devri boyunca Balkanlarda merkezi otoritesini koruyup daha da pekiştirmeyi başarmıştır.
Cevabı göster
Cevap: D) Devşirme, tımar ve dirlik sistemi bozulmuş; sipahi ve yeniçeri disiplini sarsılmıştır.
Fetret Devri'nde taht kavgaları merkezi otoriteyi zayıflatmış; devşirme sistemi, tımar düzeni ve dirlik sistemi bozulmuş, askeri disiplin sarsılmıştır.
Soru 14
Yıldırım Bayezid'in Anadolu Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlama yolundaki politikasını en iyi yansıtan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A) Balkanlarda Sırp ve Bulgar topraklarını fethederek sınırları batıya genişletmesi
B) Venedik ile ticaret ayrıcalıkları içeren kapsamlı bir antlaşma imzalayarak ittifak kurması
C) Memlük Devleti ile uzun yıllar sürecek kalıcı bir barış antlaşması imzalamış olması
D) İstanbul'u kuşatma altına alarak Bizans İmparatorluğu'nu yıllık vergiye bağlaması
E) Karamanoğulları başta olmak üzere Anadolu beyliklerinin önemli bölümünü ilhak etmesi
Cevabı göster
Cevap: E) Karamanoğulları başta olmak üzere Anadolu beyliklerinin önemli bölümünü ilhak etmesi
Yıldırım Bayezid, Karamanoğulları başta olmak üzere Anadolu beyliklerinin önemli bir bölümünü Osmanlı topraklarına katarak Anadolu Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlamıştır.
Soru 15
Aşağıdaki savaş çiftlerinden hangisinde her iki savaş da Yıldırım Bayezid döneminde gerçekleşmiştir?
A) Sırpsındığı (1364) ve I. Kosova (1389)
B) I. Kosova (1389) ve Niğbolu (1396)
C) Niğbolu (1396) ve Ankara (1402)
D) Ankara (1402) ve Varna (1444)
E) Varna (1444) ve II. Kosova (1448)
Cevabı göster
Cevap: C) Niğbolu (1396) ve Ankara (1402)
Niğbolu (1396) ve Ankara (1402) savaşlarının ikisi de Yıldırım Bayezid döneminde yaşanmıştır; öteki çiftlerin her birinde en az bir savaş başka bir padişaha aittir.