Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi Soruları

KPSS Tarih · 108 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

II. Meşrutiyet döneminde (1908 sonrası) Osmanlı'da oy hakkının kullanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Oy hakkı, vergi veren erkekleri kapsayan iki dereceli seçimle kullanılıyor; vergi şartını taşıyan gayrimüslim erkekler de oy kullanabiliyordu.
  2. B) Kanun-ı Esasi, 21 yaşını dolduran her Osmanlı vatandaşına cinsiyetten bağımsız biçimde genel ve eşit oy hakkı tanımış, kadınlar da oy kullanmıştır.
  3. C) İttihat ve Terakki, seçimlere katılımı genişletmek amacıyla vergi şartını büsbütün ortadan kaldırmıştır.
  4. D) Seçimlere katılım geniş tutulmuş; ancak oy kullanma işlemi yalnızca vilayet merkezlerinde gerçekleştirilebilmiştir.
  5. E) Gayrimüslim azınlıklar ayrı seçim çevreleriyle temsil edilmiş; Müslüman halk ise bu seçimlerde oy kullanamamıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Oy hakkı, vergi veren erkekleri kapsayan iki dereceli seçimle kullanılıyor; vergi şartını taşıyan gayrimüslim erkekler de oy kullanabiliyordu.

II. Meşrutiyet seçimleri, belirli bir vergi mükellefiyetini taşıyan erkekleri kapsayan iki dereceli (önce ikinci seçmenlerin, sonra mebusların seçildiği) bir sistemle yapılıyordu; kadınlar oy kullanamıyordu. Vergi…

Soru 2

Osmanlı Devleti'nin gerileme sürecine katkıda bulunan iç ve dış etkenler bir arada değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu süreci doğrudan tetikleyen yapısal bir sorun olarak gösterilemez?

  1. A) Tımar sisteminin bozulması ve toprak yönetimindeki çözülme
  2. B) Coğrafi Keşiflerle ipek ve baharat ticaret yollarının değişmesi
  3. C) Osmanlı'nın İspanya ve Portekiz ile siyasi ittifak kurmaması
  4. D) Yeniçeri Ocağı'nın dejenere olması ve merkezi otoritenin zayıflaması
  5. E) Avrupa'daki askeri ve teknik ilerlemenin gerisinde kalınması
Cevabı göster

Cevap: C) Osmanlı'nın İspanya ve Portekiz ile siyasi ittifak kurmaması

Osmanlı'nın gerileme sürecini açıklayan yapısal nedenler arasında coğrafi keşiflerin ticaret yollarına etkisi, tımar bozulması, yeniçeri çözülmesi ve Avrupa'nın askeri-teknik üstünlüğü sayılır.

Soru 3

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Fransız İhtilali'nin etkisiyle Osmanlı'daki milliyetçi akımların cumhuriyet yönetimi talep etmesi
  2. B) İngilizlerin Osmanlı'dan sipariş edilen iki savaş gemisine el koyması ve ardından yaşanan Goeben-Breslau olayı
  3. C) Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda kaybedilen toprakları geri alma isteği
  4. D) İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Almanya'nın savaşı kazanacağına inanması
  5. E) Almanya ile imzalanan gizli ittifak antlaşması (Ağustos 1914)
Cevabı göster

Cevap: A) Fransız İhtilali'nin etkisiyle Osmanlı'daki milliyetçi akımların cumhuriyet yönetimi talep etmesi

Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'na girmesinde belgelenmiş nedenler şunlardır: İTC'nin Alman zaferi inancı, İngilizlerin gemilere el koyması ve Goeben-Breslau olayı, kaybedilen toprakları geri alma isteği ve Almanya ile…

Soru 4

Trablusgarp Savaşı'nı sona erdiren Uşi Antlaşması (1912) ve Onikiadalar'ın bu süreçteki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Onikiadalar'ın yönetimi geçici bir süre için İngiltere'ye devredilmiştir.
  2. B) Onikiadalar, antlaşma metnine konulan açık bir hükümle resmî biçimde İtalya'ya bırakılarak Osmanlı egemenliğinden çıkarılmıştır.
  3. C) Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmış; geçici işgal edilen Onikiadalar fiilen İtalya'da kalmıştır.
  4. D) Onikiadalar, milletlerarası bir komisyonun ortak denetimine bırakılmıştır.
  5. E) Onikiadalar bu antlaşmayla doğrudan ve kesin olarak Yunanistan'a verilmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmış; geçici işgal edilen Onikiadalar fiilen İtalya'da kalmıştır.

Uşi Antlaşması (1912) ile Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi'yi İtalya'ya bırakmıştır.

Soru 5

İtilaf Devletleri'nin Çanakkale Cephesi'ni açmasının temel stratejik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Osmanlı'nın Mısır üzerinden sürdürdüğü saldırıları kalıcı biçimde durdurmak
  2. B) Boğazları geçip Rusya ile deniz bağlantısı kurarak Osmanlı'yı savaş dışı bırakmak
  3. C) Almanya'ya gıda ve silah yardımını kesecek bir kuzey deniz blokajı oluşturmak
  4. D) Balkan devletlerini kendi cephelerine çekebilmek için İstanbul'u görüşmeye ikna etmek
  5. E) Anadolu'nun iç kesimlerine yönelik Rus Kafkasya harekâtına doğrudan destek vermek
Cevabı göster

Cevap: B) Boğazları geçip Rusya ile deniz bağlantısı kurarak Osmanlı'yı savaş dışı bırakmak

Çanakkale Cephesi, İtilaf Devletleri'nin Boğazları aşarak zayıflayan Rusya'ya deniz yoluyla ikmal yapabilmek ve Osmanlı'yı kısa sürede çökerterek savaş dışı bırakmak amacıyla açılmıştır.

Soru 6

XVI ve XVII. yüzyıllarda Anadolu'da Celali isyanları yüzünden halkın kalabalık kitleler hâlinde yurtlarını terk etmesi, tarih literatüründe hangi kavramla anılır?

  1. A) Umumi Hicret
  2. B) Sürgün Politikası
  3. C) Devşirme Göçü
  4. D) İskân Bozulması
  5. E) Büyük Kaçgun
Cevabı göster

Cevap: E) Büyük Kaçgun

Celali isyanları nedeniyle halkın kitleler hâlinde yurtlarını terk etmesi olgusu, literatürde 'Büyük Kaçgun' kavramıyla ifade edilir.

Soru 7

Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıldan itibaren dış politikada benimsediği 'denge politikası' ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bu politika, Batı ile yakın ilişkiler kurarak demokratikleşmeyi büsbütün tamamlamayı hedefliyordu.
  2. B) Bu politika, Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak kayıpları sınırlamayı amaçlıyordu.
  3. C) Bu politika, Osmanlı'nın Avrupa devletler sisteminden büsbütün bağımsız kalmasını sağlamaya çalışıyordu.
  4. D) Bu politika, XVIII. yüzyılda kaybedilen toprakların geri alınmasını büyük ölçüde mümkün kılmıştır.
  5. E) Bu politika, ağırlıklı olarak Rusya ile yaşanan sorunlara odaklanmış, diğer devletleri kapsamamıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Bu politika, Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak kayıpları sınırlamayı amaçlıyordu.

XVIII. yüzyıldan itibaren güç kaybeden Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarını ve rekabeti kendi lehine kullanarak toprak ve egemenlik kayıplarını sınırlamaya çalışmıştır; bu yaklaşım denge…

Soru 8

Osman Bey döneminde Osmanlı kuvvetleriyle Bizans ordusu arasında gerçekleşen ve Osmanlıların Bizans'a karşı kazandığı ilk büyük zafer olarak tarihe geçen muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Maltepe (Palekanon) Muharebesi
  2. B) Pelekanon Muharebesi
  3. C) Varna Muharebesi
  4. D) Sazlıdere Muharebesi
  5. E) Koyunhisar Muharebesi
Cevabı göster

Cevap: E) Koyunhisar Muharebesi

Koyunhisar (Bafeus) Muharebesi, Osman Bey döneminde Osmanlıların Bizans'a karşı kazandığı ilk büyük zaferdir; bu zafer Osmanlı'nın bölgedeki askeri güvenilirliğini ve prestijini artırmıştır.

Soru 9

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olan nedenlerden biridir?

  1. A) Osmanlı yönetiminin savaş boyunca tam tarafsız kalmayı resmî ittifak politikası hâline getirmesi.
  2. B) İttihat ve Terakki yönetiminin Almanya'nın savaşı kazanacağına inanması ve kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi.
  3. C) İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Boğazları üzerindeki egemenliğini güvence altına alıp Osmanlı'yı kendi yanında savaşa davet etmesi.
  4. D) Kapitülasyonların İtilaf Devletleri tarafından savaş öncesinde koşulsuz kaldırılmasıyla Osmanlı'nın İtilaf blokuna yaklaşması.
  5. E) İngiltere'nin el koyduğu savaş gemilerini Osmanlı'ya teslim ederek Osmanlı-Alman yakınlaşmasını engellemesi.
Cevabı göster

Cevap: B) İttihat ve Terakki yönetiminin Almanya'nın savaşı kazanacağına inanması ve kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi.

İttihat ve Terakki'nin Almanya yanlısı politikası, Almanya'nın kazanacağına duyulan inanç ve yakın dönemde kaybedilen toprakları geri alma isteği Osmanlı'nın savaşa girişinde etkili olmuştur.

Soru 10

Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sürecinde Anadolu'ya gerçekleşen Müslüman-Türk göçünün Osmanlı'nın dönüşümüne etkisi en doğru biçimde aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. A) Göç hareketi ağırlıklı olarak gayrimüslim toplulukları kapsadığından Osmanlı'nın dinî çoğulculuğunu artırmıştır.
  2. B) Göç süreci, Osmanlı'nın çok uluslu yapısını koruyarak farklı etnik grupların Anadolu'da yeniden örgütlenmesini sağlamıştır.
  3. C) Anadolu'ya gelen göçmen nüfus, imparatorluğun Balkan topraklarını geri almasında belirleyici askeri güç olmuştur.
  4. D) Bu göç dalgası Anadolu nüfus yapısını homojenleştirerek ulus-devlet inşasını hızlandırmıştır.
  5. E) Bu süreç, Osmanlı merkezi yönetiminin eyaletler üzerindeki denetimini zayıflatarak adem-i merkeziyetçi yapıyı güçlendirmiştir.
Cevabı göster

Cevap: D) Bu göç dalgası Anadolu nüfus yapısını homojenleştirerek ulus-devlet inşasını hızlandırmıştır.

Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı'nda Anadolu'ya yönelik Müslüman-Türk göçü, bölgenin demografik yapısını homojenleştirmiş; çok uluslu imparatorluk yapısının yerini tek uluslu milli devlete bırakma sürecini…

Soru 11

İttihat ve Terakki yönetimi döneminde (1908-1918) kurulan kurumlarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Darülbedayi: kimsesiz çocukların barındırıldığı bir sosyal yardım kurumudur
  2. B) Darülfünun: cephede yaralanan askerlerin tedavisi için açılan bir sağlık kurumudur
  3. C) Darüleytam: anne babasını yitiren çocukların bakımı ve eğitimi için açılan kurumdur
  4. D) Darülelhan: üniversite işlevi gören bir Osmanlı yükseköğretim kurumudur
  5. E) Darüleytam: sarayda görev yapan bir müzik topluluğudur
Cevabı göster

Cevap: C) Darüleytam: anne babasını yitiren çocukların bakımı ve eğitimi için açılan kurumdur

Darüleytam, İttihat ve Terakki döneminde anne babasını yitiren çocukların bakımı ve eğitimi amacıyla kurulmuştur. Darülbedayi sanat (tiyatro), Darülelhan müzik, Darülfünun ise yükseköğretim kurumudur.

Soru 12

I. Balkan Savaşı'nda (1912-1913) Osmanlı Devleti'nin kısa sürede ağır bir yenilgiye uğramasında etkili olan nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Balkan devletlerinin kuracağı ittifakın önceden sezilmesi ve buna karşı önlem alınması
  2. B) Osmanlı'nın Trablusgarp Savaşı'ndan henüz çıkmış yorgun bir ordusunun savaşa girmesi
  3. C) Ordu içindeki siyasi bölünmelerin cephe gerisinde sorunlara yol açması
  4. D) Balkan ittifakının beklenenin ötesinde bir hız ve etkinlikle saldırıya geçmesi
  5. E) Osmanlı kuvvetlerinde lojistik yetersizliklerin yaşanması
Cevabı göster

Cevap: A) Balkan devletlerinin kuracağı ittifakın önceden sezilmesi ve buna karşı önlem alınması

Osmanlı Devleti, Balkan devletlerinin bu denli güçlü bir ittifak kurarak hızlı saldırıya geçeceğini öngörememişti; dolayısıyla bir önlem almak söz konusu değildi.

Soru 13

Abdülmecit dönemiyle (1839-1861) ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Tanzimat Fermanı (1839) — Müslüman ve gayrimüslim vatandaşların ilk kez oy kullanma hakkı kazandığı belge
  2. B) Kırım Savaşı (1853-56) — Osmanlı, İngiltere ve Fransa'nın Rusya'ya karşı savaştığı dönem
  3. C) 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi — Rusya'ya Karadeniz'den serbest geçiş hakkı tanıyan antlaşma
  4. D) 1856 Paris Barışı — Osmanlı'nın Balkanlardaki büyük toprak kayıplarını tescil eden antlaşma
  5. E) Islahat Fermanı (1856) — Anadolu'daki Türk toprak düzenini belirleyen ilk kapsamlı düzenleme
Cevabı göster

Cevap: B) Kırım Savaşı (1853-56) — Osmanlı, İngiltere ve Fransa'nın Rusya'ya karşı savaştığı dönem

Kırım Savaşı (1853-56) Osmanlı'nın İngiltere ve Fransa ile ittifak kurarak Rusya'ya karşı savaştığı bir çatışmadır; bu dönem Abdülmecit padişahlığına denk gelir.

Soru 14

XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki Avrupa devletlerinden hangisiyle bu yüzyıl boyunca doğrudan bir savaş yaşamadığı kabul edilir?

  1. A) Avusturya
  2. B) Lehistan
  3. C) Venedik
  4. D) Rusya
  5. E) Fransa
Cevabı göster

Cevap: E) Fransa

XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti Avusturya ile (örneğin 1683 II. Viyana Kuşatması), Venedik ile (1645-1669 Girit Savaşı), Lehistan ile (1672-1676) ve Rusya ile (1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı / Çehrin seferleri)…

Soru 15

Balkan Savaşları sonucunda Rumeli'nin büyük bölümünü yitiren Osmanlı Devleti'nde bu durumun doğrudan tetiklediği demografik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Anadolu'dan Rumeli'ye yönelik gönüllü bir Türk iskânı politikasının başlatılması
  2. B) Rumeli'de kalan Müslüman nüfusun Balkan devletlerinin vatandaşlığına geçmesi
  3. C) İstanbul'dan Orta Anadolu'ya yönelik Rum ve Ermeni nüfusunun göç etmesi
  4. D) Rumeli'deki Müslüman-Türk nüfusun kitleler hâlinde Anadolu'ya göç etmesi
  5. E) Balkan devletlerinden gelen Hristiyan nüfusun Osmanlı topraklarına sığınması
Cevabı göster

Cevap: D) Rumeli'deki Müslüman-Türk nüfusun kitleler hâlinde Anadolu'ya göç etmesi

Balkan Savaşları'nda Rumeli topraklarının yitirilmesi, bu bölgedeki Müslüman-Türk nüfusun kitleler hâlinde Anadolu'ya göç etmesine yol açmıştır. Bu göç dalgası Anadolu'nun demografik yapısını derinden etkilemiştir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları