Soru 1
Osmanlı'da vakıf arazisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Vakıf arazileri, tımar sistemi gibi askerlik hizmetini de destekleyen bir işlev üstlenir.
- B) Satılamaz ve başkasına devredilemez niteliktedir.
- C) Vakfı yönetmekle görevli kişiye mütevelli adı verilir.
- D) Gelirleri cami, medrese ve imaret gibi dini-sosyal hizmetlere tahsis edilir.
- E) Vakıf statüsünde bulunan taşınmazlar özel mülkiyet olarak kabul edilmez.
Cevabı göster
Cevap: A) Vakıf arazileri, tımar sistemi gibi askerlik hizmetini de destekleyen bir işlev üstlenir.
Vakıf arazisinin askeri bir boyutu yoktur; askerlik hizmeti tımar sistemiyle karşılanır. Vakıflar yalnızca dini ve sosyal hizmet amacı taşır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toprak sınıflandırmasında 'metruk arazi'nin temel özelliğini doğru biçimde tanımlar?
- A) Devlet tarafından sipahiye dirlik olarak verilen, yalnızca sipahinin ve ailesinin kullanımına ayrılmış miri topraklardır.
- B) Geliri vakıf kurumlarına aktarılan ve dini hizmetler için kullanıma bırakılan arazidir.
- C) Devlet mülkü olmakla birlikte halkın ortak yararlanmasına açık bırakılan pazar yeri ve mesire alanı gibi topraklardır.
- D) İşlenemeyen ya da terk edilen ve sonraki 3 yıl içinde tekrar işlenmezse hazineye devreden arazidir.
- E) Sahibi belirsiz ya da mirasçısız kalan ve doğrudan padişah hazinesine bağlanan miri toprak türüdür.
Cevabı göster
Cevap: C) Devlet mülkü olmakla birlikte halkın ortak yararlanmasına açık bırakılan pazar yeri ve mesire alanı gibi topraklardır.
Metruk arazi, devletin mülkiyetinde olup halkın ortak kullanımına bırakılan; pazar yeri, mesire alanı gibi kamusal kullanım alanlarından oluşan miri toprak türüdür.
Soru 3
Osmanlı tımar sisteminin aşağıdaki tanımlarından hangisi en doğrudur?
- A) Mülkiyeti devlete ait olup geliri askeri/idari hizmet karşılığında sipahiye bırakılan, hazineden para çıkmadan asker beslemeyi sağlayan toprak düzeni
- B) Padişahın kendi adına toprak satın alıp gelirini şehzadelere dağıttığı sistem
- C) Devletin toprağı köylülere satarak sürekli gelir elde ettiği özelleştirme uygulaması
- D) Merkezi hazineden maaş alarak hizmet eden sipahilerin toprak üzerinde tam mülkiyet hakkı kazandığı düzen
- E) Vakıf gelirlerinin tımar bölgelerine yönlendirildiği karma toprak-bütçe sistemi
Cevabı göster
Cevap: A) Mülkiyeti devlete ait olup geliri askeri/idari hizmet karşılığında sipahiye bırakılan, hazineden para çıkmadan asker beslemeyi sağlayan toprak düzeni
Tımarda mülkiyet devlette, gelir ise hizmet karşılığı sipahidedir; hazineden nakit çıkmaz, bu sayede büyük bir ordu finanse edilir.