Türk-İslam kültür ve medeniyeti (bilim insanları, mimari, eğitim, hukuk) Soruları

KPSS Tarih · 51 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türk-İslam mimarisinde aşağıda verilen yapılardan hangisi dini mimari kapsamında değil, sivil mimari kapsamında değerlendirilir?

  1. A) İmaret
  2. B) Tekke
  3. C) Kümbet
  4. D) Türbe
  5. E) Zaviye
Cevabı göster

Cevap: A) İmaret

İmaret, yoksullara yemek dağıtılan aşevi işlevi gören bir sivil mimari yapısıdır. Kümbet, tekke, türbe ve zaviye ise dini mimari kapsamında yer alır.

Soru 2

"Muallim-i Sani" unvanıyla anılan ve İslam dünyasında bilimleri ilk kez sistematik biçimde sınıflandıran Türk-İslam filozofu kimdir?

  1. A) İbn-i Sina
  2. B) El-Biruni
  3. C) El-Kindi
  4. D) Farabi
  5. E) İbn-i Rüşd
Cevabı göster

Cevap: D) Farabi

Farabi, "Muallim-i Sani" (İkinci Öğretmen) unvanıyla anılmış; İslam dünyasında bilimleri ilk sistematik biçimde sınıflandıran ve Aristo mantığını en iyi çözümleyen düşünür olarak kabul edilmiştir.

Soru 3

Osmanlı İlmiye sınıfının ikinci dereceden yöneticisi olan Kazasker'in üstlendiği görev, günümüz hangi iki bakanlığının işlevlerini bir arada yerine getirmekteydi?

  1. A) İçişleri ve Dışişleri Bakanlıkları
  2. B) Hazine ve Maliye Bakanlıkları
  3. C) Millî Eğitim ve Adalet Bakanlıkları
  4. D) Sağlık ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları
  5. E) Savunma ve İçişleri Bakanlıkları
Cevabı göster

Cevap: C) Millî Eğitim ve Adalet Bakanlıkları

Kazasker, İlmiye sınıfının şeyhülislamdan sonra gelen ikinci büyük yöneticisidir; hem eğitim (Millî Eğitim) hem yargı (Adalet) işlevlerini aynı anda yürütürdü.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklular döneminde rasathane çalışmaları yürüten bilim insanları arasında yer almaz?

  1. A) El-Cezeri
  2. B) Muhammed Beyhaki
  3. C) Ömer Hayyam
  4. D) Ebu-Müzaffer Isfizari
  5. E) Meymun el-Vâsıtî
Cevabı göster

Cevap: A) El-Cezeri

El-Cezeri, Selçuklular döneminde değil Artuklular döneminde yaşamış ve mekanik (sibernetik) alanında çalışmıştır.

Soru 5

Aşağıdaki bilim insanı-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A) El-Gazali – Kitabü'ş-Şifa
  2. B) İbn-i Sina – Kanun fi't-Tıb
  3. C) El-Biruni – Kitabü'l-Hind
  4. D) Harezmi – Hesabü'l-Cebr ve'l-Mukabele
  5. E) Farabi – Kitabü'l-Musıkî
Cevabı göster

Cevap: A) El-Gazali – Kitabü'ş-Şifa

Kitabü'ş-Şifa, El-Gazali'nin değil İbn-i Sina'nın felsefe alanındaki eseridir; El-Gazali'nin öne çıkan eseri İhyaü Ulumi'd-Din'dir. Diğer tüm eşleştirmeler doğrudur.

Soru 6

İstanbul'un fethinin ardından eğitim, bilim ve kültür kurumlarının kurulmasına önderlik etmesiyle tanınan Osmanlı padişahı kimdir?

  1. A) II. Bayezıt
  2. B) Yavuz Sultan Selim
  3. C) Fatih Sultan Mehmet
  4. D) Kanuni Sultan Süleyman
  5. E) I. Ahmet
Cevabı göster

Cevap: C) Fatih Sultan Mehmet

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u fethettikten sonra şehirde eğitim, bilim ve kültür kurumlarının tesisine öncülük etmiş, bu alandaki yatırımlarıyla öne çıkmıştır.

Soru 7

İlk Türk-İslam devletlerinde ticaret yolları üzerine inşa edilen yapıların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Dini eğitimi yaygınlaştırmak ve ibadethaneleri çoğaltmak
  2. B) Tarım arazilerini sulayıp üretimi düzenlemek
  3. C) Ordunun sefer sırasında konaklama ihtiyacını karşılamak
  4. D) Ticareti geliştirmek ve güvenliği sağlamak
  5. E) Nüfus kayıtlarını tutup vergi toplamak
Cevabı göster

Cevap: D) Ticareti geliştirmek ve güvenliği sağlamak

Kervansaraylar, ticaret yollarında tüccarların güvenli konaklamasını sağlayarak ticareti geliştirmek amacıyla inşa edilmiştir; bedestenler ise şehir içindeki ticaret merkezleridir.

Soru 8

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yükseköğretim kurumu olan Ankara Hukuk Mektebi hangi yılda açılmıştır?

  1. A) 1923
  2. B) 1924
  3. C) 1927
  4. D) 1925
  5. E) 1933
Cevabı göster

Cevap: D) 1925

Ankara Hukuk Mektebi, 1925 yılında açılmış ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yükseköğretim kurumu unvanını kazanmıştır.

Soru 9

Osmanlı devlet idaresini oluşturan üç temel unsur ve bunların karşılıkları hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) Seyfiye – din ve eğitim; İlmiye – askerî kanat; Kalemiye – ticaret işleri
  2. B) Seyfiye – askerî kanat; İlmiye – din-hukuk-eğitim; Kalemiye – sivil bürokrasi
  3. C) Seyfiye – hukuk ve yargı; İlmiye – askerî kanat; Kalemiye – din ve eğitim
  4. D) Seyfiye – ticaret ve esnaf; İlmiye – askerî kanat; Kalemiye – hukuk işleri
  5. E) Seyfiye – sivil bürokrasi; İlmiye – hukuk ve maliye; Kalemiye – askerî kanat
Cevabı göster

Cevap: B) Seyfiye – askerî kanat; İlmiye – din-hukuk-eğitim; Kalemiye – sivil bürokrasi

Osmanlı idaresinde Seyfiye askerî, İlmiye din-hukuk-eğitim, Kalemiye sivil bürokrasi görevlerini üstlenir; bu üç grup birlikte 'yönetenler' sınıfını oluşturur.

Soru 10

Osmanlı'da 1513 tarihli dünya haritasını çizen ve Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik eserini hazırlayan, deniz haritacılığı alanında öne çıkan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Piri Reis
  2. B) Ali Kuşçu
  3. C) Naima
  4. D) Seydi Ali Reis
  5. E) İbn-i Haldun
Cevabı göster

Cevap: A) Piri Reis

Piri Reis, Osmanlı döneminde deniz haritacılığıyla öne çıkmış; Kitab-ı Bahriye ve dünya haritasıyla tanınmıştır. Ali Kuşçu astronomi, Seydi Ali Reis genel denizcilik, Naima ise tarih alanlarında öne çıkar.

Soru 11

Şer'iye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırıldığı ve şeriye mahkemelerinin kapatıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) 1922
  2. B) 1923
  3. C) 1926
  4. D) 1924
  5. E) 1928
Cevabı göster

Cevap: D) 1924

1924 yılında hem Şer'iye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmış hem de şeriye mahkemeleri kapatılmıştır. Bu gelişmeler laikleşme sürecinin önemli adımlarındandır.

Soru 12

Medreselerin kapatılmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Eğitimde ikiliğin sona ermesi
  2. B) Dinin eğitim üzerindeki etkisinin azalması
  3. C) Yabancı okullara olan talebin artması
  4. D) Eğitimin tek çatı altında toplanması
  5. E) Laik eğitim anlayışının güçlenmesi
Cevabı göster

Cevap: C) Yabancı okullara olan talebin artması

Medreselerin kapatılması; eğitimdeki ikiliğin sona ermesi, dinin eğitim üzerindeki etkisinin azalması ve laik eğitim anlayışının güçlenmesi gibi sonuçlar doğurmuştur.

Soru 13

1442 yılında Bursa'da Gökdere üzerine inşa edilen ve dünyada üzerinde çarşı bulunan dört köprüden biri olan tarihi köprünün adı nedir?

  1. A) Irgandı Köprüsü
  2. B) Taşköprü
  3. C) Büyük Köprü
  4. D) Çarşamba Köprüsü
  5. E) Ulu Köprü
Cevabı göster

Cevap: A) Irgandı Köprüsü

Irgandı Köprüsü, 1442 yılında Bursa'da Gökdere üzerine inşa edilmiş; üzerinde çarşı bulunan ve Doğu-Batı kültür buluşmasına zemin hazırladığı kabul edilen tarihi bir yapıdır.

Soru 14

XI. yüzyılda yaşayan Türk-İslam âlimi Biruni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Tıp ve eczacılık alanında yoğunlaşıp başka konulara yönelmediği aktarılır.
  2. B) Dünyanın düz olduğunu öne sürerek dönemin yaygın görüşünü benimsemiştir.
  3. C) Matematik, astronomi ve coğrafya ile uğraşmış, dünyanın yuvarlaklığını savunmuştur.
  4. D) Mekanik düzenekler tasarlayarak sibernetik biliminin öncüsü kabul edilmiştir.
  5. E) Yalnızca dil ve edebiyat alanında eserler kaleme aldığı söylenmektedir.
Cevabı göster

Cevap: C) Matematik, astronomi ve coğrafya ile uğraşmış, dünyanın yuvarlaklığını savunmuştur.

Biruni; matematik, geometri, astronomi ve coğrafya gibi pek çok alanda çalışmış; özellikle dünyanın yuvarlak olduğunu bilimsel kanıtlarla savunmasıyla öne çıkmıştır.

Soru 15

"Yüzyılın beyin cerrahı" olarak anılan Türk bilim insanı kimdir?

  1. A) Fuat Sezgin
  2. B) Ekmeleddin İhsanoğlu
  3. C) Sabuncuoğlu Şerafettin
  4. D) Oktay Sinanoğlu
  5. E) Gazi Yaşargil
Cevabı göster

Cevap: E) Gazi Yaşargil

Gazi Yaşargil, beyin cerrahisi alanındaki öncü çalışmalarıyla dünyada "yüzyılın beyin cerrahı" olarak tanınmaktadır. Fuat Sezgin İslam bilim tarihçisi, Oktay Sinanoğlu ise "Türk Einstein'ı" olarak anılır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları