Anadolu Selçuklu Devleti kuruluş ve yükselişi (Süleyman Şah'tan Alaeddin Keykubad'a, Miryokefalon 1176) Soruları

KPSS Tarih · 49 özgün soru · açıklamalı çözümler

Anadolu Selçuklu Devleti kuruluş ve yükselişi (Süleyman Şah'tan Alaeddin Keykubad'a, Miryokefalon 1176) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında Anadolu Selçuklu Devleti kuruluş ve yükselişi (Süleyman Şah'tan Alaeddin Keykubad'a, Miryokefalon 1176) konusunda bilmen gereken 22 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Anadolu Selçuklularında, ticaret yolculuğu sırasında soyulan veya malı zarar gören tüccarın zararının devlet hazinesinden ödenmesi uygulaması, günümüzdeki hangi kurumun ilk örneklerinden biri sayılır?

  1. A) Sigorta
  2. B) Han ve kervansaray ağı kurma politikası
  3. C) Lonca sistemi aracılığıyla fiyat denetimi
  4. D) Ticaret vergisi muafiyeti
  5. E) Tüccarlar arası borç tahkimi
Cevabı göster

Cevap: A) Sigorta

Anadolu Selçukluları, ticaret yollarında soygun, afet veya kayıp nedeniyle zarara uğrayan tüccarlara devlet hazinesinden tazminat ödemiştir; riski paylaşıp zararı karşılayan bu uygulama günümüzdeki sigortacılığın ilk…

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu Selçuklu döneminde inşa edilen yapı türleri arasında yer almaz?

  1. A) Türbe
  2. B) Kümbet
  3. C) Medrese
  4. D) Agora
  5. E) Zaviye
Cevabı göster

Cevap: D) Agora

Agora antik Yunan ve Roma mimarisine ait bir kamusal alan düzenlemesidir; Anadolu Selçuklu mimari geleneğiyle doğrudan ilgisi yoktur.

Soru 3

I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci hükümdarlık döneminde gerçekleştirdiği en önemli fetih hangisidir?

  1. A) Sinop'u Danişmendlilerden alarak Karadeniz'e ulaşması
  2. B) Antalya'yı Haçlılardan alarak Akdeniz'e çıkış sağlaması
  3. C) Trabzon Rum İmparatorluğu'nu vergiye bağlaması
  4. D) Alanya'yı fethederek Akdeniz ticaretini denetim altına alması
  5. E) Kıbrıs'a sefer düzenleyerek adayı Selçuklu himayesine alması
Cevabı göster

Cevap: B) Antalya'yı Haçlılardan alarak Akdeniz'e çıkış sağlaması

I. Gıyaseddin Keyhüsrev ikinci saltanat döneminde (1205-1211) Antalya'yı Haçlılardan fethederek Anadolu Selçuklularına Akdeniz'e açılan ilk kapıyı kazandırmıştır.

Soru 4

Anadolu Selçuklu Devleti'nde siyasi, kültürel ve ekonomik açıdan en parlak dönem hangi hükümdar zamanında yaşanmıştır?

  1. A) I. Kılıç Arslan
  2. B) II. Kılıç Arslan
  3. C) I. Gıyaseddin Keyhüsrev
  4. D) I. Alaeddin Keykubad
  5. E) II. Gıyaseddin Keyhüsrev
Cevabı göster

Cevap: D) I. Alaeddin Keykubad

1220-1237 yılları arasında hüküm süren I. Alaeddin Keykubad dönemi, Anadolu Selçuklu Devleti'nin siyasi birlik, ekonomik refah ve kültürel gelişme açısından en yüksek noktasına ulaştığı dönem olarak kabul edilmektedir.

Soru 5

Anadolu Selçuklu Devleti'nde şer'i hukukun uygulanmasından sorumlu olan yargı makamının unvanı nedir?

  1. A) Emir-i Dad
  2. B) Müşrif-i Memalik
  3. C) Kadı'l-Kudat
  4. D) Naib-i Saltanat
  5. E) Müstevfi-i Memalik
Cevabı göster

Cevap: C) Kadı'l-Kudat

Şer'i hukukun baş uygulayıcısı başkadı, yani Kadı'l-Kudat makamıdır; Emir-i Dad ise sultanın koyduğu kuralların (örfi hukukun) yargısını yürütür.

Soru 6

Anadolu Selçuklu Devleti'nin sona erdiği yıl ve bu çöküşü hızlandıran dış güç, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) 1243 — Haçlı saldırıları
  2. B) 1308 — İlhanlı baskısı
  3. C) 1299 — Bizans kuşatması
  4. D) 1402 — Timur istilası
  5. E) 1071 — Büyük Selçuklu yönetimi
Cevabı göster

Cevap: B) 1308 — İlhanlı baskısı

Anadolu Selçuklu Devleti, Kösedağ Savaşı'ndan sonra İlhanlı (Moğol) hâkimiyeti ve baskısı altına girerek giderek parçalanmış; son sultan II.

Soru 7

Anadolu Selçuklularının Haçlı Seferleri'nden zarar gören Anadolu ekonomisini canlandırmak amacıyla uyguladığı devlet ticaret politikasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yerli tüccarlara öncelik tanıyıp yabancı tacirlerin Anadolu'ya girişini sınırlamışlardır.
  2. B) Gümrük vergilerini artırarak hazineyi güçlendirmeyi ticaret gelişiminin önünde tutmuşlardır.
  3. C) Kara ticaretini destekleyip deniz ticaretini devlet tekeline almışlardır.
  4. D) Kervansaraylar inşa etmiş, liman şehirlerine tüccar yerleştirmiş ve düşük gümrük uygulamışlardır.
  5. E) Ticaret güzergâhlarını Bağdat'a yönlendirerek transit gelirlerini azaltmışlardır.
Cevabı göster

Cevap: D) Kervansaraylar inşa etmiş, liman şehirlerine tüccar yerleştirmiş ve düşük gümrük uygulamışlardır.

Anadolu Selçukluları kervansaray ağı kurarak ticaret yollarını güvenli kıldı, limanlar ve liman kentlerine yabancı tüccarlar iskân etti ve gümrük tarifelerini düşük tutarak ticareti teşvik etti.

Soru 8

I. Alaeddin Keykubad döneminde Anadolu Türk siyasi birliğine dâhil edilen beylikler aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

  1. A) Danişmentliler ve Saltuklular
  2. B) Ramazanoğulları ve İnançoğulları
  3. C) Karamanoğulları ve Germiyanoğulları
  4. D) Eretna Beyliği ve Dulkadiroğulları
  5. E) Mengücekliler ve Artuklular
Cevabı göster

Cevap: E) Mengücekliler ve Artuklular

I. Alaeddin Keykubad, Kemah-Erzincan kolundaki Mengücek Beyliği ile Artuklu Beyliği'ni Anadolu Türk birliği bünyesine katmıştır.

Soru 9

Malazgirt Savaşı (1071) ile Miryokefalon Savaşı'nın (1176) Anadolu'nun Türkleşmesi sürecindeki rolleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Her iki savaş da Anadolu'yu Bizans egemenliğinden kesin olarak çıkarmıştır.
  2. B) Malazgirt Anadolu'daki Türk varlığını kalıcılaştırmış; Miryokefalon ise Türk akınlarını ilk kez başlatmıştır.
  3. C) Malazgirt Anadolu kapılarını Türk akınlarına açmış; Miryokefalon ise Türklerin bu topraklardan atılamayacağını kanıtlamıştır.
  4. D) İki savaş arasında herhangi bir neden-sonuç ilişkisi bulunmamakta olup birbirinden bağımsız olaylardır.
  5. E) Miryokefalon'da Büyük Selçuklular, Malazgirt'te ise Anadolu Selçukluları galip gelmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Malazgirt Anadolu kapılarını Türk akınlarına açmış; Miryokefalon ise Türklerin bu topraklardan atılamayacağını kanıtlamıştır.

Malazgirt (1071) Türk akınlarını ve yerleşimini başlatan kapı olurken Miryokefalon (1176) Avrupa'nın Türkleri Anadolu'dan söküp atamayacağını kabul etmesini sağlamış ve Türk yurdunun kalıcılığını pekiştirmiştir.

Soru 10

Birinci Haçlı Seferi'nin başlatılmasına zemin hazırlayan Clermont Konsili çağrısını yapan Papa kimdir?

  1. A) Papa III. İnnocentius
  2. B) Papa II. Urbanus
  3. C) Papa IV. Gregorius
  4. D) Papa II. Paschalis
  5. E) Papa I. Calixtus
Cevabı göster

Cevap: B) Papa II. Urbanus

I. Haçlı Seferi, Papa II. Urbanus'un 1095'te Clermont'ta yaptığı çağrıyla başlamış; ardından Haçlı kuvvetleri Anadolu'ya girmiş ve bu süreçte I. Kılıç Arslan öne çıkmıştır.

Soru 11

Miryokefalon Savaşı'nın (1176) ardından Avrupa'da ortaya çıkan en önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Bizans'ın yıllık olarak Anadolu Selçuklularına haraç ödemeye başlaması
  2. B) Avrupa devletlerinin Haçlı seferleri düzenlemekten tümüyle vazgeçmesi
  3. C) Avrupalıların Anadolu'ya artık kesin biçimde 'Türkiye' demeye başlaması
  4. D) Venedik'in Selçuklularla ilk resmî ticaret antlaşmasını imzalaması
  5. E) Bizans'ın Selçuklu hanedanını meşru hükümdar olarak resmen tanıması
Cevabı göster

Cevap: C) Avrupalıların Anadolu'ya artık kesin biçimde 'Türkiye' demeye başlaması

Miryokefalon zaferinden sonra Avrupa kamuoyunda Türklerin Anadolu'dan çıkarılamayacağı fikri yerleşti ve Anadolu, Avrupalılarca 'Türkiye' olarak anılmaya başlandı.

Soru 12

Anadolu Selçuklu Devleti'ne özgü olan ve sultanın yokluğunda devlet yönetimini bir naib (vekil) aracılığıyla sürdüren kurum hangisidir?

  1. A) Niyabet-i Saltanat
  2. B) Divan-ı İstifa
  3. C) Divan-ı İşraf
  4. D) Pervane Divanı
  5. E) Divan-ı Arz
Cevabı göster

Cevap: A) Niyabet-i Saltanat

Niyabet-i Saltanat, sultanın ülkede bulunmadığı dönemlerde naib adı verilen bir vekil aracılığıyla yönetimi yürüten Anadolu Selçuklularına has kurumsal yapıdır.

Soru 13

Anadolu Selçuklularının Akdeniz ile Karadeniz arasında ticaret ve denizciliği geliştirme politikasının bir parçası olarak bağlantı kurdukları bölge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İskenderiye
  2. B) Venedik
  3. C) Trabzon
  4. D) Rodos
  5. E) Kırım
Cevabı göster

Cevap: E) Kırım

Anadolu Selçukluları Antalya, Sinop ve Alanya gibi liman şehirlerini fethederek Karadeniz üzerinden Kırım'la bağlantı kurmuş; bu sayede Akdeniz-Karadeniz ticaret koridorunu kontrol altına almıştır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu Selçuklu Devleti'nin çöküşünün ardından ortaya çıkan II. Türk Beylikleri arasında yer almaz?

  1. A) Karamanoğulları
  2. B) Candaroğulları
  3. C) Germiyanoğulları
  4. D) Saruhanoğulları
  5. E) Danişmentliler
Cevabı göster

Cevap: E) Danişmentliler

Danişmentliler, Anadolu Selçuklu kuruluş döneminde (XII. yüzyılda) var olan I. Türk Beylikleri'ne mensuptur; II. Türk Beylikleri ise Selçuklu'nun çöküşüyle XIII-XIV. yüzyılda ortaya çıkan Karamanoğulları,…

Soru 15

Süleyman Şah'ın Anadolu siyasetinin temel hedefi neydi?

  1. A) Büyük Selçuklu Devleti adına Anadolu'yu yönetmek ve Bağdat'a bağlı kalmak
  2. B) Bizans ile kalıcı barış antlaşmaları yaparak ticaret yollarını güvence altına almak
  3. C) Haçlı güçleriyle ittifak kurarak Orta Doğu'daki Arap hanedanlarını zayıflatmak
  4. D) Anadolu'daki dağınık Türkleri cihad-gaza ruhuyla birleştirerek Türk birliğini kurmak
  5. E) Suriye ve Mısır'ı fethederek Akdeniz hâkimiyeti kurmak
Cevabı göster

Cevap: D) Anadolu'daki dağınık Türkleri cihad-gaza ruhuyla birleştirerek Türk birliğini kurmak

Süleyman Şah'ın temel amacı, Anadolu'ya gelmiş dağınık Türk gruplarını cihad-gaza anlayışı etrafında toparlayarak kalıcı bir Türk birliği oluşturmaktı; bu amaç Anadolu Selçuklu Devleti'nin kuruluş ideolojisinin temelini…

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları