Osmanlı merkez teşkilatı (Padişah, Divan-ı Hümayun, sadrazam, Enderun-Birun-Harem) Soruları

KPSS Tarih · 119 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

II. Murat döneminde açılan, sarayın iç bölümünde devlet adamı yetiştirmek amacıyla kurulan ilk saray okulu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Divan-ı Hümayun
  2. B) Menzil Teşkilatı
  3. C) Enderun Mektebi
  4. D) Ehl-i Hiref
  5. E) Birun
Cevabı göster

Cevap: C) Enderun Mektebi

Sarayın iç bölümünde devşirme oğlanlarının üst düzey yönetici olarak yetiştirildiği ilk Enderun Mektebi, II. Murat döneminde açılmıştır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu devlet teşkilatına ait bir divan değil, Osmanlı merkez teşkilatına ait bir kavramdır?

  1. A) Divan-ı Saltanat
  2. B) Divan-ı Hümayun
  3. C) Divan-ı Arz
  4. D) Divan-ı İstifa
  5. E) Divan-ı Tuğra
Cevabı göster

Cevap: B) Divan-ı Hümayun

Divan-ı Hümayun Osmanlı Devleti'ne ait merkez yönetim kuruludur. Büyük Selçuklu'da Divan-ı Saltanat ve ona bağlı Divan-ı İstifa, Divan-ı Arz, Divan-ı İşraf ve Divan-ı Tuğra görev yapardı.

Soru 3

Osmanlı Devleti'nde bir kişinin kadılığa ya da tımar sahibliğine atandığını gösteren resmi belge türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Berat
  2. B) Adaletname
  3. C) Buyruldu
  4. D) Nişan
  5. E) Ferman
Cevabı göster

Cevap: A) Berat

Berat, Osmanlı'da bir kişinin kadılık, tımar sahibliği gibi bir göreve ya da hakka atandığını/sahip olduğunu gösteren özel atama-tahsis belgesidir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı merkez teşkilatının kapsamı içinde yer almaz?

  1. A) Hükümdar (Padişah)
  2. B) Saray
  3. C) Divan-ı Hümayun
  4. D) Enderun
  5. E) Tımar sistemi
Cevabı göster

Cevap: E) Tımar sistemi

Osmanlı merkez teşkilatı Padişah, Saray ve Divan-ı Hümayun'dan oluşur; Enderun da saraya bağlı olduğundan merkez teşkilatının bir parçasıdır.

Soru 5

Topkapı Sarayı'nın bölümleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Birun, devlet işlerinin yürütüldüğü ve elçilerin kabul edildiği dış saray bölümüdür.
  2. B) Enderun, üst düzey yönetici yetiştiren iç saray okuludur.
  3. C) Harem, padişah ailesine ait özel bölümdür.
  4. D) Topkapı Sarayı Birun, Enderun ve Harem olmak üzere üç ana bölümden oluşur.
  5. E) Enderun, elçilerin kabul edildiği dış saray bölümüdür.
Cevabı göster

Cevap: E) Enderun, elçilerin kabul edildiği dış saray bölümüdür.

Elçilerin kabul edildiği ve devlet işlerinin yürütüldüğü dış saray bölümü Enderun değil Birun'dur.

Soru 6

Osmanlı Devleti'nde sıradan halkın, herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan şikâyet ve davalarını doğrudan iletebildiği en yüksek yönetim ve yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İkindi Divanı
  2. B) Ayak Divanı
  3. C) Galebe Divanı
  4. D) Ulufe Divanı
  5. E) Divan-ı Hümayun
Cevabı göster

Cevap: E) Divan-ı Hümayun

Halk, şikâyetlerini doğrudan Divan-ı Hümayun'a sunabilirdi; diğer divanlar ya sadrazam konağında toplanan ya da özel/olağanüstü nitelikteki divanlardır.

Soru 7

Osmanlı bürokrasisinde sadrazam ve yüksek devlet görevlilerinin padişaha sundukları yazılı belge türüne ne ad verilir?

  1. A) Ferman
  2. B) Telhis
  3. C) Berat
  4. D) Hatt-ı Hümayun
  5. E) Mühimme
Cevabı göster

Cevap: B) Telhis

Telhis, sadrazam ve üst düzey devlet yetkililerinin padişaha bilgi sunmak ya da görüş bildirmek amacıyla hazırladıkları yazılı belgedir.

Soru 8

Osmanlı sarayındaki teşkilat ve birimlerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Enderun, devşirme oğlanların üst düzey yönetici olarak yetiştirildiği saray okuludur.
  2. B) Menzil Teşkilatı, ulaklar aracılığıyla haberleşmeyi sağlayan posta örgütüdür.
  3. C) Kutsal emanetler Topkapı Sarayı'ndaki Hırka-i Saadet Dairesi'nde korunur.
  4. D) Ehl-i Hiref, nakkaş, hattat ve kuyumcu gibi sanat ustalarını barındıran saray teşkilatıdır.
  5. E) Ehl-i Hiref, Divan-ı Hümayun kararlarının kaydedildiği defterleri tutan yazı birimidir.
Cevabı göster

Cevap: E) Ehl-i Hiref, Divan-ı Hümayun kararlarının kaydedildiği defterleri tutan yazı birimidir.

Ehl-i Hiref bir saray sanat/zanaat teşkilatıdır; divan kararlarının padişah emri olarak kaydedilmesi ise Mühimme defterleri ve nişancının işidir, Ehl-i Hiref'in görevi değildir. Diğer ifadeler doğrudur.

Soru 9

Divan-ı Hümayun'da alınan kararların ve çıkarılan padişah fermanlarının kaydedildiği defterler aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tahrir defterleri
  2. B) Telhis mecmuaları
  3. C) Mühimme defterleri
  4. D) Berat kayıtları
  5. E) Buyruldu defterleri
Cevabı göster

Cevap: C) Mühimme defterleri

Divan-ı Hümayun'da alınan kararlar ve bunlarla çıkarılan padişah fermanları resmi olarak mühimme defterlerine kaydedilirdi.

Soru 10

Divan-ı Hümayun üyeleri ve görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Şeyhülislam, Divan-ı Hümayun'un asıl üyelerindendir.
  2. B) Sadrazam, Divan-ı Hümayun'a başkanlık ederdi.
  3. C) Defterdar, devletin mali işlerini yürütürdü.
  4. D) Nişancı, tuğra çeker ve tahrir defterlerini düzenlerdi.
  5. E) Kazasker, yargı ve eğitim işlerini yürütürdü.
Cevabı göster

Cevap: A) Şeyhülislam, Divan-ı Hümayun'un asıl üyelerindendir.

Şeyhülislam, Divan-ı Hümayun'un asıl üyesi değildir; şer'i konularda fetva vermek için kendisine ayrıca başvurulurdu. Bu yüzden onu asıl üye sayan ifade yanlıştır.

Soru 11

Osmanlı merkez teşkilatındaki divanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) İkindi Divanı, Divan-ı Hümayun'da çözülemeyen işlerin görüşüldüğü divandır.
  2. B) Babıali, Osmanlı'da padişahın özel hazinesine verilen addır.
  3. C) İkindi Divanı toplantıları sarayın Kubbealtı bölümünde yapılırdı.
  4. D) İkindi Divanı, halkın şikâyetlerini sunduğu Deavi Kasrı'nda toplanırdı.
  5. E) İkindi Divanı toplantılarına kazasker başkanlık ederdi.
Cevabı göster

Cevap: A) İkindi Divanı, Divan-ı Hümayun'da çözülemeyen işlerin görüşüldüğü divandır.

İkindi Divanı, Divan-ı Hümayun'da yoğunluk nedeniyle sonuca bağlanamayan işlerin, sadrazamın konağı olan Babıali'de yeniden görüşüldüğü divandır; dolayısıyla tanımı veren ifade doğrudur.

Soru 12

Osmanlı Divan-ı Hümayun'unda nişancının temel görevlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Devletin gelir ve giderlerini düzenlemek
  2. B) Ferman ve beratlara padişah tuğrasını çekmek
  3. C) Şer'i davalara ve kadı atamalarına bakmak
  4. D) Divana başkanlık edip padişahı temsil etmek
  5. E) Sarayın güvenliğini ve Kapıkulu askerlerini yönetmek
Cevabı göster

Cevap: B) Ferman ve beratlara padişah tuğrasını çekmek

Nişancının temel görevi ferman, berat ve kanunnamelere padişahın tuğrasını çekmektir; ayrıca tahrir defterlerini düzenler ve örfi kanunların hazırlanmasında görev alır.

Soru 13

Osmanlı'da Kalemiye sınıfı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Defterdar, Kalemiye sınıfının bir üyesidir.
  2. B) Nişancı, tuğra çeken bir Kalemiye üyesidir.
  3. C) Kalemiye, bürokrasi ve diplomasi işlerinden sorumludur.
  4. D) Reisülküttap, Kalemiye sınıfına mensuptur.
  5. E) Kalemiye, şer'i davalara bakan din ve hukuk sınıfıdır.
Cevabı göster

Cevap: E) Kalemiye, şer'i davalara bakan din ve hukuk sınıfıdır.

Kalemiye bürokrasi ve yazışma işlerinden sorumlu sınıftır; şer'i davalara bakma ve din-hukuk işleri İlmiye sınıfına aittir. Bu nedenle Kalemiye'yi din-hukuk sınıfı sayan ifade yanlıştır.

Soru 14

Öşür, haraç, cizye ve zekât gibi dinî esaslara dayanan Osmanlı vergileri aşağıdaki gruplardan hangisi içinde yer alır?

  1. A) Örfi vergiler
  2. B) Şer'i vergiler
  3. C) Avarız vergileri
  4. D) Tımar gelirleri
  5. E) Cebi Hümayun gelirleri
Cevabı göster

Cevap: B) Şer'i vergiler

Öşür, haraç, cizye ve zekât dinî esaslara dayanan vergilerdir ve şer'i vergiler grubunda yer alır.

Soru 15

Divan-ı Hümayun ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Kararları, padişahın onayına gerek olmadan doğrudan kesinleşirdi.
  2. B) Yalnızca askeri seferlere karar veren bir savaş kuruluydu.
  3. C) Devlet işlerinin görüşülüp padişah adına karara bağlandığı en yüksek organdı.
  4. D) Divanın asıl üyelerini İkindi Divanı belirlerdi.
  5. E) İlk kez II. Mahmut döneminde bir bakanlar kurulu olarak kuruldu.
Cevabı göster

Cevap: C) Devlet işlerinin görüşülüp padişah adına karara bağlandığı en yüksek organdı.

Divan-ı Hümayun, devlet işlerinin görüşülüp padişah adına yargı, yönetim ve mali kararların bağlandığı en yüksek organdır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları