Yavuz Sultan Selim dönemi (Çaldıran 1514, Mercidabık-Ridaniye 1516-17, halifeliğin geçişi) Soruları

KPSS Tarih · 31 özgün soru · açıklamalı çözümler

Yavuz Sultan Selim dönemi (Çaldıran 1514, Mercidabık-Ridaniye 1516-17, halifeliğin geçişi) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında Yavuz Sultan Selim dönemi (Çaldıran 1514, Mercidabık-Ridaniye 1516-17, halifeliğin geçişi) konusunda bilmen gereken 22 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Yavuz Sultan Selim hangi yılda ve kime karşı Çaldıran Savaşı'nı kazanmıştır?

  1. A) 1514'te Safevi hükümdarı Şah İsmail'e karşı
  2. B) 1516'da Memlük Sultanı Kansu Gavri'ye karşı
  3. C) 1512'de Dulkadiroğulları'na karşı
  4. D) 1517'de Abbasi halifesine karşı
  5. E) 1515'te Akkoyunlu hükümdarına karşı
Cevabı göster

Cevap: A) 1514'te Safevi hükümdarı Şah İsmail'e karşı

Yavuz Sultan Selim, 1514'te Safevi hükümdarı Şah İsmail'i Çaldıran Savaşı'nda yenmiştir.

Soru 2

Yavuz Sultan Selim'in doğu seferlerindeki temel stratejik amaç neydi?

  1. A) Akdeniz ticaret yollarını ele geçirip Venedik'i ekonomik açıdan çökertmek
  2. B) Haçlı ittifakına karşı Safevi İran ile kalıcı bir savunma paktı kurmak
  3. C) Safevi ve Memlükleri yenip İslam dünyasının liderliğini ele geçirmek
  4. D) Orta Asya'daki Türk boylarını Osmanlı bayrağı altında birleştirmek
  5. E) Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki sömürgelerini ele geçirmek
Cevabı göster

Cevap: C) Safevi ve Memlükleri yenip İslam dünyasının liderliğini ele geçirmek

Yavuz'un doğu seferlerinde Safevi ve Memlük devletleri yenilgiye uğratılmış; İslam dünyasının liderliği ele geçirilerek Türk-İslam Birliği hedeflenmiştir.

Soru 3

Yavuz Sultan Selim'in halifeliği almasının Osmanlı egemenlik anlayışı üzerindeki en temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Hanedanın soy meşruiyeti Abbasi ailesine dayandırılmıştır.
  2. B) Padişah hem siyasi hem dinî otoriteyi şahsında toplamış, teokratik yönetim doruğa ulaşmıştır.
  3. C) İslam hukukunun yargı üzerindeki etkisi azaltılıp örf hukukuna ağırlık verilmiştir.
  4. D) Şeyhülislamlık makamı padişaha bağlanarak bağımsız konumunu yitirmiştir.
  5. E) Padişahlar bundan böyle tüm Müslümanların sultanı unvanını kullanmaya başlamıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Padişah hem siyasi hem dinî otoriteyi şahsında toplamış, teokratik yönetim doruğa ulaşmıştır.

Halifeliğin alınmasıyla Osmanlı padişahı hem siyasi hem dinî önderliği şahsında birleştirmiş; bu süreç teokratik yönetimi doruk noktasına taşımıştır.

Soru 4

Yavuz Sultan Selim döneminde Süveyş Kanalı'nın açılmasına yönelik hazırlanan proje için hangisi doğrudur?

  1. A) Proje hazırlanmış ve başarıyla uygulamaya konulmuştur.
  2. B) Proje hazırlanmış ancak hayata geçirilememiştir.
  3. C) Proje hiçbir zaman gündeme gelmemiş, yalnızca I. Süleyman döneminde tartışılmıştır.
  4. D) Proje tamamlanmış; ancak kanalın kontrolü Portekiz'e bırakılmıştır.
  5. E) Proje Venedik'le ortaklaşa yürütülmüş, teknik sorunlar nedeniyle yarıda bırakılmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Proje hazırlanmış ancak hayata geçirilememiştir.

Yavuz döneminde Süveyş Kanalı'nın açılmasına yönelik bir proje hazırlanmış, ancak uygulamaya konulamamıştır.

Soru 5

Osmanlı-Memlük savaşları hangi padişah döneminde başlamış, hangi padişah döneminde Mercidabık ve Ridaniye savaşlarıyla sonuçlanmıştır?

  1. A) Fatih Sultan Mehmed döneminde başlamış, II. Bayezid döneminde sona ermiştir.
  2. B) II. Bayezid döneminde başlamış, I. Selim döneminde sona ermiştir.
  3. C) I. Selim döneminde başlamış, I. Süleyman döneminde sona ermiştir.
  4. D) II. Murat döneminde başlamış, Fatih Sultan Mehmed döneminde sona ermiştir.
  5. E) II. Bayezid döneminde başlamış ve aynı dönemde sona ermiştir.
Cevabı göster

Cevap: B) II. Bayezid döneminde başlamış, I. Selim döneminde sona ermiştir.

Osmanlı-Memlük savaşları II. Bayezid döneminde başlamış; I. Selim döneminde Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517) savaşlarıyla kesin biçimde sonuçlanmıştır.

Soru 6

Halifeliğin Osmanlı'ya geçiş süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Memlükler, Abbasileri tasfiye edip bizzat halifelik makamını üstlenmiştir.
  2. B) Halifelik doğrudan Selçuklulardan Osmanlılara devredilmiştir.
  3. C) Osmanlı sultanları halifeliği ilk kez II. Bayezid döneminde talep etmiştir.
  4. D) Halifelik, Memlüklerin koruduğu Abbasi soyundan Osmanlı'ya geçmiştir.
  5. E) Halifelik, Moğol istilasından sonra Memlüklerin öz kurumu olarak sürmüştür.
Cevabı göster

Cevap: D) Halifelik, Memlüklerin koruduğu Abbasi soyundan Osmanlı'ya geçmiştir.

Memlükler halife değil, yalnızca Abbasi halifesinin koruyucusuydu. Halifelik bu Abbasi geleneğinden Osmanlılara geçmiştir; Memlükler halife unvanını taşımamıştır.

Soru 7

Manisa Mesir Macunu geleneğinin ortaya çıkışına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yavuz Sultan Selim'in eşi Hafsa Sultan hastalanmış, Merkez Efendi'nin hazırladığı macunla iyileşmiş; bu gelenek Manisa'da yaşatılmaktadır.
  2. B) Yavuz Sultan Selim'in annesi Ayşe Hafsa Sultan hastalanmış, Lokman Hekim tarafından hazırlanan macunla iyileşmiştir.
  3. C) Yavuz Sultan Selim hastalanmış, Manisalı bir eczacının reçetesiyle iyileşmiştir.
  4. D) Kanuni Sultan Süleyman'ın annesi Hafsa Sultan'ın iyileşmesiyle ortaya çıkmış, saray eczacıları tarafından geliştirilmiştir.
  5. E) İdris-i Bitlisi tarafından Arap tıp geleneğinden uyarlanmış ve Osmanlı sarayına tanıtılmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Yavuz Sultan Selim'in eşi Hafsa Sultan hastalanmış, Merkez Efendi'nin hazırladığı macunla iyileşmiş; bu gelenek Manisa'da yaşatılmaktadır.

Manisa Mesir Macunu geleneği, Yavuz Sultan Selim'in eşi Hafsa Sultan'ın hastalanması üzerine Merkez Efendi'nin hazırladığı macunla iyileşmesine dayanmaktadır.

Soru 8

Yavuz Sultan Selim döneminde fethedilen doğu ve güney eyaletlerinin idaresi için kurulan beylerbeyliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Rumeli Beylerbeyliği
  2. B) Anadolu Beylerbeyliği
  3. C) Mısır Beylerbeyliği
  4. D) Şam Beylerbeyliği
  5. E) Arap-Acem Beylerbeyliği
Cevabı göster

Cevap: E) Arap-Acem Beylerbeyliği

Yavuz döneminde Arap-Acem Beylerbeyliği kurulmuş; bu birim, ele geçirilen İran ve Arap coğrafyasındaki Osmanlı yönetim örgütlenmesini temsil etmiştir.

Soru 9

Çaldıran Savaşı'nın (1514) Osmanlı açısından stratejik sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Doğu Anadolu'nun Osmanlı kontrolüne girmesi
  2. B) Anadolu'daki Şii propagandasının kırılması
  3. C) Memlük Devleti'nin tamamen yıkılması
  4. D) Osmanlı'nın doğu sınırının güvence altına alınması
  5. E) Safevi yayılmacılığının durdurulması
Cevabı göster

Cevap: C) Memlük Devleti'nin tamamen yıkılması

Çaldıran Savaşı'nın sonuçları arasında Doğu Anadolu'nun alınması, Şii propagandasının kırılması ve doğu sınırının güvenceye alınması sayılır.

Soru 10

Yavuz Sultan Selim'in hazineyi kendi mührüyle mühürleyerek haleflerine bırakması ne anlama gelir?

  1. A) Seferlere ayrılan ödeneklerin artık kullanılmayacağını ilan etmek istemiştir.
  2. B) Hazineyi doldurmayı başaramayanların tahtı koruyamayacağı uyarısında bulunmak istemiştir.
  3. C) Haleflerinin bu hazineyi yeniden dolduramayacağını simgesel olarak göstermek istemiştir.
  4. D) Devlet gelirlerini yalnızca din uğruna harcamak gerektiğini vurgulamak istemiştir.
  5. E) Hazinenin içeriğini gizleyerek düşman istihbaratını yanıltmak istemiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Haleflerinin bu hazineyi yeniden dolduramayacağını simgesel olarak göstermek istemiştir.

Yavuz döneminde hazine ağzına kadar dolmuştur. Padişahın hazineyi kendi mührüyle mühürlemesi, gelecek padişahların bu serveti yeniden biriktiremeyeceğini vurgulayan simgesel bir eylemdir.

Soru 11

Yavuz Sultan Selim'in İran Seferi'nde Kürt beyleri Osmanlı saflarına çekerek Çaldıran zaferini kolaylaştıran diplomat-danışman kimdir ve önceki görevi neydi?

  1. A) İdris-i Bitlisi – Akkoyunlu saray kâtibi
  2. B) Piri Reis – Osmanlı baş denizcisi
  3. C) Hayreddin Barbaros – Kuzey Afrika valisi
  4. D) Kemal Reis – Ege denizleri amirali
  5. E) Tursun Beg – Osmanlı saray vakanüvisi
Cevabı göster

Cevap: A) İdris-i Bitlisi – Akkoyunlu saray kâtibi

İdris-i Bitlisi, Akkoyunlu saray kâtibiyken Osmanlı'ya sığınmış; I. Selim döneminde Kürt beylerini Osmanlı safına çekerek Çaldıran zaferini ve doğu seferlerini kolaylaştırmıştır.

Soru 12

Yavuz Sultan Selim'i Mısır Seferi'ne yönlendiren nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Hac yollarının ve kutsal toprakların ele geçirilmesi
  2. B) Doğu Akdeniz'deki Baharat Yolu'na hâkim olma isteği
  3. C) Memlüklerin Safevilerle kurduğu yakınlaşma
  4. D) Hint Okyanusu'ndaki Portekiz filosunu temizleme zorunluluğu
  5. E) İslam dünyasının liderliğini ele geçirme amacı
Cevabı göster

Cevap: D) Hint Okyanusu'ndaki Portekiz filosunu temizleme zorunluluğu

Mısır Seferi'nin nedenleri arasında hac yolları, Baharat Yolu, İslam liderliği ve Memlüklerin Safevilerle ilişkisi sayılmaktadır.

Soru 13

Memlüklerin Abbasi halifesiyle ilişkisi ve halifeliğin Osmanlı'ya geçiş biçimine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Memlükler halife unvanını taşıyor ve bunu 1517'de Osmanlı'ya devretmiştir.
  2. B) Memlükler Abbasi halifesinin koruyucusuydu; Ridaniye'de yenilince halifelik Osmanlı'ya geçti.
  3. C) Abbasiler kendi iradesiyle halifeliği 1517'de Osmanlı'ya bırakmıştır.
  4. D) Halifelik Memlüklerden değil, Safevi İran'dan Osmanlı'ya geçmiştir.
  5. E) Memlükler halifeliği dinî liderlik olarak tutup siyasi yetkiyi önceden Osmanlı'ya bırakmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Memlükler Abbasi halifesinin koruyucusuydu; Ridaniye'de yenilince halifelik Osmanlı'ya geçti.

Memlükler halife değil, Abbasi halifesinin koruyucusuydu. 1517 Ridaniye'de Yavuz'a yenilerek hem koruyuculuk hem de halifelik kurumu Osmanlılara geçmiştir.

Soru 14

Çaldıran Savaşı'nın (1514) doğrudan sonucu olarak Osmanlı'nın denetimine giren yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Şam
  2. B) Kerkük
  3. C) Tebriz
  4. D) Halep
  5. E) Kahire
Cevabı göster

Cevap: C) Tebriz

Çaldıran Savaşı sonucunda Safevi başkenti Tebriz ve Musul çevresi Osmanlı denetimine girmiştir. Kerkük bu savaşla alınmamış; Şam ve Halep Mercidabık (1516), Kahire ise Ridaniye (1517) ile ele geçirilmiştir.

Soru 15

Yavuz Sultan Selim'in Memlüklere karşı yürüttüğü sefer, Mercidabık ve Ridaniye savaşlarıyla tamamlanmıştır. Bu sefer sonucunda Osmanlı topraklarına katılan bölgeler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. A) Suriye, Filistin, Lübnan, Mısır ve Hicaz
  2. B) Macaristan, Eflak, Boğdan ve Kırım
  3. C) Irak, İran, Azerbaycan ve Gürcistan
  4. D) Tunus, Cezayir, Libya ve Fas
  5. E) Mora, Arnavutluk, Rodos ve Kıbrıs
Cevabı göster

Cevap: A) Suriye, Filistin, Lübnan, Mısır ve Hicaz

Mısır Seferi Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517) savaşlarıyla tamamlanmış; Mercidabık'la Suriye, Filistin ve Lübnan, Ridaniye'yle Mısır ve Hicaz Osmanlı'ya katılmıştır.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları