Türklerin İslamiyet'i kabulü ve Talas Savaşı (751) Soruları

KPSS Tarih · 14 özgün soru · açıklamalı çözümler

Türklerin İslamiyet'i kabulü ve Talas Savaşı (751) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında Türklerin İslamiyet'i kabulü ve Talas Savaşı (751) konusunda bilmen gereken 14 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Orta Asya'daki Türklerin İslamlaşma sürecinde en etkin role sahip Arap siyasi yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Abbasi Hâlifeliği
  2. B) Endülüs Emevî Hâlifeliği
  3. C) Fatımî Hâlifeliği
  4. D) Büveyhî Sultanlığı
  5. E) Tolunoğulları
Cevabı göster

Cevap: A) Abbasi Hâlifeliği

Türklerin İslamlaşmasında Emeviler de katkı sağlamış olmakla birlikte, Orta Asya'daki Türkler üzerinde belirleyici etkiyi Abbasi Hâlifeliği göstermiştir.

Soru 2

İslam öncesi Türk devlet anlayışında var olan Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi, İslamiyet'in kabulüyle birlikte hangi kavramsal çerçeveyle bütünleşerek yeni bir anlam kazanmıştır?

  1. A) Şûra ve istişare ilkesiyle
  2. B) İla-yı Kelimetullah anlayışıyla
  3. C) Zımmi ve mevali politikasıyla
  4. D) Divan-ı Mezalim kurumunun oluşumuyla
  5. E) Haraç ve cizye vergi sistemiyle
Cevabı göster

Cevap: B) İla-yı Kelimetullah anlayışıyla

Türklerin eski kozmolojik egemenlik ideali (Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi), İslam'ın kabulünden sonra Allah'ın adını yüceltme (İla-yı Kelimetullah) ilkesiyle sentezlenerek gaza ve cihat anlayışına dönüşmüştür.

Soru 3

Talas Savaşı'nın (751) kültürel ve teknik alandaki önemli sonuçlarından biri olarak kâğıdın Çin dışında ilk kez üretildiği yer aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Bağdat (Irak)
  2. B) Merv (Horasan)
  3. C) Semerkant (Maveraünnehir)
  4. D) Buhara (Maveraünnehir)
  5. E) Kaşgar (Doğu Türkistan)
Cevabı göster

Cevap: C) Semerkant (Maveraünnehir)

Talas Savaşı sonucunda Çinli esirlerden elde edilen kâğıt yapımı bilgisiyle kâğıt, Çin dışında ilk kez Semerkant'ta üretilmiş; bu teknik oradan İslam dünyasına ve Batı'ya yayılmıştır.

Soru 4

Talas Savaşı ve sonrasındaki süreçte Arap-Türk ilişkilerine bakıldığında, bu ilişki için en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Araplar, Türkleri yalnızca yönetici sınıf olarak kullanmıştır.
  2. B) Türkler savaşın hemen ardından hâlifelik makamını ele geçirmiştir.
  3. C) Araplar Türk askeri gücünden yararlanmış, Türkler siyasi nüfuz kazanmıştır.
  4. D) İlişki savaşın bitmesiyle birlikte düşmanca bir nitelik almıştır.
  5. E) Türkler, Arap ordularında ancak köle asker statüsüyle görev almıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Araplar Türk askeri gücünden yararlanmış, Türkler siyasi nüfuz kazanmıştır.

Talas'ta Araplar Türklerin savaşçılık niteliğinden faydalanmış; savaş sonrası dönemde ise Türkler Abbasi Devleti'nde giderek artan siyasi ağırlık ve güç kazanmıştır.

Soru 5

Orta Asya Türkleri arasında İslamiyet'in toplu olarak benimsenmesini hızlandıran temel dönüm noktası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Karahanlıların Maveraünnehir'e hâkim olması
  2. B) Emevi hâlifelerinin Türk boylarıyla ittifak kurması
  3. C) Samanilerin Horasan'da İslam propagandası yapması
  4. D) Talas Savaşı'nın Arapların lehine sonuçlanması
  5. E) İtil Bulgarlarının hâkanlık kurması
Cevabı göster

Cevap: D) Talas Savaşı'nın Arapların lehine sonuçlanması

751 Talas Savaşı, Karluk Türklerinin Arap-Abbasi tarafında yer almasıyla Çin'in yenilgisiyle sonuçlanmış; ardından Orta Asya'da İslam'ın kitlesel yayılışı belirgin biçimde hız kazanmıştır.

Soru 6

İslamiyet'i resmen kabul eden ilk Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir ve bu kabul hangi tarihte gerçekleşmiştir?

  1. A) Karahanlılar — 940
  2. B) Oğuz boyları — 1000
  3. C) Karluklar — 751
  4. D) Kıpçaklar — 965
  5. E) İtil Bulgarları — 921
Cevabı göster

Cevap: E) İtil Bulgarları — 921

İtil (Volga) Bulgarları 921 yılında İslamiyet'i resmen kabul ederek İslam'ı benimseyen ilk Türk topluluğu olmuştur. Karahanlılar ise İslam'ı toplu olarak benimseyen ilk Türk devletidir.

Soru 7

İslamiyet'i kabul eden Oğuzlara, Müslüman olmayan diğer Oğuz boylarından ayırt edilmek üzere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Türkmen
  2. B) Kıpçak
  3. C) Karluk
  4. D) Tatar
  5. E) Peçenek
Cevabı göster

Cevap: A) Türkmen

İslamiyet'i kabul eden Oğuzlara, Müslüman olmayan diğer Oğuz boylarından ayrışmak amacıyla 'Türkmen' adı verilmiştir.

Soru 8

751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Savaş, Emeviler ile Bizans arasında yapılmış ve Bizans yenilmiştir.
  2. B) Savaş Abbasiler ile Çin arasında olmuş, Karlukların geçişiyle Çin yenilmiştir.
  3. C) Karluk Türkleri bu savaşta Çin (Tang) kuvvetlerinin yanında yer almıştır.
  4. D) Savaşı kazanan Çin, Orta Asya'da kalıcı bir egemenlik kurmuştur.
  5. E) Savaş sonrası Abbasiler zayıflayıp Orta Asya'dan çekilmek zorunda kalmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Savaş Abbasiler ile Çin arasında olmuş, Karlukların geçişiyle Çin yenilmiştir.

Talas Savaşı 751'de Abbasi kuvvetleri ile Çin Tang hanedanı orduları arasında yapılmıştır; Karluk Türklerinin Abbasi tarafına geçmesi belirleyici olmuş ve savaş Çinlilerin yenilgisiyle sona ermiştir.

Soru 9

Karahanlılar İslamiyet'i kabul ettikten sonra Arap-İran medeniyetinin etkisiyle yaşanan değişimler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Mevali politikasının terk edilmesi
  2. B) Zımmi politikasının benimsenmesi
  3. C) Mülkiyet anlayışında köklü değişiklikler yaşanması
  4. D) Karluk ve Oğuz boylarıyla kalıcı siyasi birliğin kurulması
  5. E) Arap-İran medeniyetinin etkisiyle kurumsal dönüşüm
Cevabı göster

Cevap: D) Karluk ve Oğuz boylarıyla kalıcı siyasi birliğin kurulması

Karahanlıların İslamlaşması sonrası gerçekleşen değişimler mevali politikasının terk edilmesi, zımmi politikasının benimsenmesi, mülkiyet anlayışının dönüşümü ve Arap-İran etkisiyle kurumsal değişimden oluşur.

Soru 10

İslamiyet'i devlet dini olarak toplu biçimde benimseyen ilk Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Gazneliler
  2. B) Büyük Selçuklular
  3. C) Tolunoğulları
  4. D) Samaniler
  5. E) Karahanlılar
Cevabı göster

Cevap: E) Karahanlılar

Karahanlılar, 940 yılı dolaylarında toplu olarak İslamiyet'i kabul etmiş ve Türk-İslam devletleri içinde bu niteliği taşıyan ilk devlet olmuştur.

Soru 11

İslamiyet'in 7. yüzyılda ortaya çıkmasından bu yana Türkler arasındaki yayılışı incelendiğinde, kitlesel benimsemenin belirgin biçimde hız kazandığı dönem ve devlet hangisidir?

  1. A) 10. yüzyıl — Karahanlılar
  2. B) 9. yüzyıl — Samaniler
  3. C) 8. yüzyıl — Emevi hâlifeliği
  4. D) 11. yüzyıl — Büyük Selçuklular
  5. E) 12. yüzyıl — Harzemşahlar
Cevabı göster

Cevap: A) 10. yüzyıl — Karahanlılar

İslam 7. yüzyılda doğmuş olsa da Türkler arasındaki kitlesel benimseme 10. yüzyılda Karahanlılar döneminde hız kazanmıştır.

Soru 12

Türkler arasında İslamiyet'in yayılmasını kolaylaştıran coğrafi ve sosyal etkenler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A) Ticaret yolları boyunca Müslüman tüccarlarla kurulan ilişkiler
  2. B) Bizans'ın Türkleri İslam'a yönlendirme politikası
  3. C) Geniş coğrafyada farklı Müslüman toplulukların komşuluğu
  4. D) Türklerin göçebe yaşam tarzının Müslüman komşularıyla teması artırması
  5. E) Göç hareketlerinin Müslüman bölgelerle bağlantıyı güçlendirmesi
Cevabı göster

Cevap: B) Bizans'ın Türkleri İslam'a yönlendirme politikası

Ticaret, göç ve geniş coğrafi komşuluk İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasını kolaylaştıran gerçek etkenlerdir.

Soru 13

İslamiyet'i kabul ederek Abdülkerim adını alan ve El-Gazi ile Mücahid unvanlarıyla tanınan Karahanlı hükümdarı kimdir?

  1. A) Bilge Kağan
  2. B) Alp Arslan
  3. C) Satuk Buğra Han
  4. D) Yusuf Has Hacib
  5. E) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Cevabı göster

Cevap: C) Satuk Buğra Han

Satuk Buğra Han, İslamiyet'i kabul ederek Abdülkerim adını almış; İslam'a katkıları nedeniyle El-Gazi ve Mücahid unvanlarıyla anılan Karahanlı hükümdarıdır.

Soru 14

Türklerin İslamiyet'i kabul etme sürecinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır?

  1. A) Orta Asya'daki göç yolları
  2. B) Müslüman tüccarlarla kurulan ticari ilişkiler
  3. C) Anadolu'ya uzanan ticaret güzergâhları
  4. D) Bizans'ın siyasi ve dinî politikaları
  5. E) Abbasi hâlifeliğinin Orta Asya'daki etkinliği
Cevabı göster

Cevap: D) Bizans'ın siyasi ve dinî politikaları

Türklerin İslamlaşma sürecinde Bizans'ın herhangi bir rolü yoktur; bu süreç esas olarak Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan göç ve ticaret yolları üzerinden işlemiştir.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları