Türklerin İslamiyet'i kabulü ve Talas Savaşı (751) Soruları

KPSS Tarih · 14 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Orta Asya'daki Türklerin İslamlaşma sürecinde en etkin role sahip Arap siyasi yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Abbasi Hâlifeliği
  2. B) Endülüs Emevî Hâlifeliği
  3. C) Fatımî Hâlifeliği
  4. D) Büveyhî Sultanlığı
  5. E) Tolunoğulları
Cevabı göster

Cevap: A) Abbasi Hâlifeliği

Türklerin İslamlaşmasında Emeviler de katkı sağlamış olmakla birlikte, Orta Asya'daki Türkler üzerinde belirleyici etkiyi Abbasi Hâlifeliği göstermiştir.

Soru 2

İslam öncesi Türk devlet anlayışında var olan Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi, İslamiyet'in kabulüyle birlikte hangi kavramsal çerçeveyle bütünleşerek yeni bir anlam kazanmıştır?

  1. A) Şûra ve istişare ilkesiyle
  2. B) İla-yı Kelimetullah anlayışıyla
  3. C) Zımmi ve mevali politikasıyla
  4. D) Divan-ı Mezalim kurumunun oluşumuyla
  5. E) Haraç ve cizye vergi sistemiyle
Cevabı göster

Cevap: B) İla-yı Kelimetullah anlayışıyla

Türklerin eski kozmolojik egemenlik ideali (Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi), İslam'ın kabulünden sonra Allah'ın adını yüceltme (İla-yı Kelimetullah) ilkesiyle sentezlenerek gaza ve cihat anlayışına dönüşmüştür.

Soru 3

Talas Savaşı'nın (751) kültürel ve teknik alandaki önemli sonuçlarından biri olarak kâğıdın Çin dışında ilk kez üretildiği yer aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Bağdat (Irak)
  2. B) Merv (Horasan)
  3. C) Semerkant (Maveraünnehir)
  4. D) Buhara (Maveraünnehir)
  5. E) Kaşgar (Doğu Türkistan)
Cevabı göster

Cevap: C) Semerkant (Maveraünnehir)

Talas Savaşı sonucunda Çinli esirlerden elde edilen kâğıt yapımı bilgisiyle kâğıt, Çin dışında ilk kez Semerkant'ta üretilmiş; bu teknik oradan İslam dünyasına ve Batı'ya yayılmıştır.

Soru 4

Talas Savaşı ve sonrasındaki süreçte Arap-Türk ilişkilerine bakıldığında, bu ilişki için en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Araplar, Türkleri yalnızca yönetici sınıf olarak kullanmıştır.
  2. B) Türkler savaşın hemen ardından hâlifelik makamını ele geçirmiştir.
  3. C) Araplar Türk askeri gücünden yararlanmış, Türkler siyasi nüfuz kazanmıştır.
  4. D) İlişki savaşın bitmesiyle birlikte düşmanca bir nitelik almıştır.
  5. E) Türkler, Arap ordularında ancak köle asker statüsüyle görev almıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Araplar Türk askeri gücünden yararlanmış, Türkler siyasi nüfuz kazanmıştır.

Talas'ta Araplar Türklerin savaşçılık niteliğinden faydalanmış; savaş sonrası dönemde ise Türkler Abbasi Devleti'nde giderek artan siyasi ağırlık ve güç kazanmıştır.

Soru 5

Orta Asya Türkleri arasında İslamiyet'in toplu olarak benimsenmesini hızlandıran temel dönüm noktası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Karahanlıların Maveraünnehir'e hâkim olması
  2. B) Emevi hâlifelerinin Türk boylarıyla ittifak kurması
  3. C) Samanilerin Horasan'da İslam propagandası yapması
  4. D) Talas Savaşı'nın Arapların lehine sonuçlanması
  5. E) İtil Bulgarlarının hâkanlık kurması
Cevabı göster

Cevap: D) Talas Savaşı'nın Arapların lehine sonuçlanması

751 Talas Savaşı, Karluk Türklerinin Arap-Abbasi tarafında yer almasıyla Çin'in yenilgisiyle sonuçlanmış; ardından Orta Asya'da İslam'ın kitlesel yayılışı belirgin biçimde hız kazanmıştır.

Soru 6

İslamiyet'i resmen kabul eden ilk Türk topluluğu ve bu kabulün gerçekleştiği tarih aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. A) Karahanlılar — 940
  2. B) Oğuz boyları — 1000
  3. C) Karluklar — 751
  4. D) Kıpçaklar — 965
  5. E) İtil Bulgarları — 922
Cevabı göster

Cevap: E) İtil Bulgarları — 922

İtil (Volga) Bulgarları, Almış Han döneminde gelen Abbasi elçilik heyetiyle 922'de İslamiyet'i resmen kabul ederek bunu yapan ilk Türk topluluğu olmuştur.

Soru 7

İslamiyet'i kabul eden Oğuzlara, Müslüman olmayan diğer Oğuz boylarından ayırt edilmek üzere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Türkmen
  2. B) Kıpçak
  3. C) Karluk
  4. D) Tatar
  5. E) Peçenek
Cevabı göster

Cevap: A) Türkmen

İslamiyet'i kabul eden Oğuzlara, Müslüman olmayan diğer Oğuz boylarından ayrışmak amacıyla 'Türkmen' adı verilmiştir.

Soru 8

751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Savaş, Emeviler ile Bizans arasında yapılmış ve Bizans yenilmiştir.
  2. B) Savaş Abbasiler ile Çin arasında olmuş, Karlukların geçişiyle Çin yenilmiştir.
  3. C) Karluk Türkleri bu savaşta Çin (Tang) kuvvetlerinin yanında yer almıştır.
  4. D) Savaşı kazanan Çin, Orta Asya'da kalıcı bir egemenlik kurmuştur.
  5. E) Savaş sonrası Abbasiler zayıflayıp Orta Asya'dan çekilmek zorunda kalmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Savaş Abbasiler ile Çin arasında olmuş, Karlukların geçişiyle Çin yenilmiştir.

Talas Savaşı 751'de Abbasi kuvvetleri ile Çin Tang hanedanı orduları arasında yapılmıştır; Karluk Türklerinin Abbasi tarafına geçmesi belirleyici olmuş ve savaş Çinlilerin yenilgisiyle sona ermiştir.

Soru 9

Karahanlılar İslamiyet'i kabul ettikten sonra yaşanan değişimler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A) Arapça ve Farsça İslami terimlerin yönetim ve kültür diline girmesi
  2. B) Cami ve medrese gibi İslami kurumların yaygınlaşması
  3. C) İslam hukukunun benimsenmeye başlanması
  4. D) Karluk ve Oğuz boylarıyla kalıcı bir siyasi birlik kurulması
  5. E) Türk-İslam kültür sentezinin oluşmaya başlaması
Cevabı göster

Cevap: D) Karluk ve Oğuz boylarıyla kalıcı bir siyasi birlik kurulması

Karahanlıların İslamlaşması sonrasında Arapça-Farsça İslami terminoloji yönetim ve kültür diline girmiş, cami-medrese gibi kurumlar yaygınlaşmış, İslam hukuku benimsenmiş ve Türk-İslam sentezi oluşmaya başlamıştır.

Soru 10

İslamiyet'i devlet eliyle toplu biçimde benimseyen ilk Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Gazneliler
  2. B) Büyük Selçuklular
  3. C) Tolunoğulları
  4. D) Samaniler
  5. E) Karahanlılar
Cevabı göster

Cevap: E) Karahanlılar

Karahanlılar, 940 dolaylarında İslamiyet'i devlet eliyle toplu olarak benimseyen ilk Türk-İslam devleti olmuştur.

Soru 11

İslamiyet'in 7. yüzyılda ortaya çıkmasından bu yana Türkler arasındaki yayılışı incelendiğinde, kitlesel benimsemenin belirgin biçimde hız kazandığı dönem ve devlet hangisidir?

  1. A) 10. yüzyıl — Karahanlılar
  2. B) 9. yüzyıl — Samaniler
  3. C) 8. yüzyıl — Emevi hâlifeliği
  4. D) 11. yüzyıl — Büyük Selçuklular
  5. E) 12. yüzyıl — Harzemşahlar
Cevabı göster

Cevap: A) 10. yüzyıl — Karahanlılar

İslam 7. yüzyılda doğmuş olsa da Türkler arasındaki kitlesel benimseme 10. yüzyılda Karahanlılar döneminde hız kazanmıştır.

Soru 12

Türkler arasında İslamiyet'in yayılmasını kolaylaştıran coğrafi ve sosyal etkenler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A) Ticaret yolları boyunca Müslüman tüccarlarla kurulan ilişkiler
  2. B) Bizans'ın Türkleri İslam'a yönlendirme politikası
  3. C) Geniş coğrafyada farklı Müslüman toplulukların komşuluğu
  4. D) Türklerin göçebe yaşam tarzının Müslüman komşularıyla teması artırması
  5. E) Göç hareketlerinin Müslüman bölgelerle bağlantıyı güçlendirmesi
Cevabı göster

Cevap: B) Bizans'ın Türkleri İslam'a yönlendirme politikası

Ticaret, göç ve geniş coğrafi komşuluk İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasını kolaylaştıran gerçek etkenlerdir.

Soru 13

İslamiyet'i kabul ederek Abdülkerim adını alan ve El-Gazi ile Mücahid unvanlarıyla tanınan Karahanlı hükümdarı kimdir?

  1. A) Bilge Kağan
  2. B) Alp Arslan
  3. C) Satuk Buğra Han
  4. D) Yusuf Has Hacib
  5. E) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Cevabı göster

Cevap: C) Satuk Buğra Han

Satuk Buğra Han, İslamiyet'i kabul ederek Abdülkerim adını almış; İslam'a katkıları nedeniyle El-Gazi ve Mücahid unvanlarıyla anılan Karahanlı hükümdarıdır.

Soru 14

Türklerin İslamiyet'i benimsemesinde aşağıdaki kanallardan hangisi belirleyici bir rol oynamıştır?

  1. A) Bizans'ın Türkleri Hristiyanlıktan İslam'a yönlendirme çabası
  2. B) Müslüman tüccarlar ve ticaret yolları üzerinden kurulan ilişkiler
  3. C) Çin imparatorluğunun Türkleri İslam'a teşvik etmesi
  4. D) Sasani Devleti'nin Türklere yönelik din politikası
  5. E) Hint Budist misyonerlerinin Orta Asya'daki faaliyetleri
Cevabı göster

Cevap: B) Müslüman tüccarlar ve ticaret yolları üzerinden kurulan ilişkiler

Türklerin İslamlaşması esas olarak Orta Asya'dan geçen ticaret yolları ve Müslüman tüccarlarla kurulan ilişkiler üzerinden gerçekleşmiştir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları