Türk Tarih Kurumu (1931), Türk Dil Kurumu (1932), Türk Tarih Tezi ve Güneş-Dil Teorisi Soruları
KPSS Tarih · 11 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla kurulan ve bugünkü Türk Dil Kurumu'nun çekirdeğini oluşturan yapının kuruluş adı nedir?
A) Türk Dil Encümeni
B) Türk Dili Tetkik Cemiyeti
C) Türk Dili ve Edebiyatı Kurumu
D) Türk Dili Araştırma Cemiyeti
E) Türk Dili Koruma Cemiyeti
Cevabı göster
Cevap: B) Türk Dili Tetkik Cemiyeti
Türk Dil Kurumu, 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla 'Türk Dili Tetkik Cemiyeti' adıyla kurulmuştur.
Soru 2
Türk Dil Kurumu'nun amaçları arasında yer almayan faaliyet hangisidir?
A) Türkçeyi yabancı sözcüklerin etkisinden kurtarmak
B) Türkçeyi bir bilim dili hâline getirmek
C) Türkçeyi sadeleştirerek zenginleştirmek
D) Halk ile aydınlar arasındaki dil kopukluğunu gidermek
E) Osmanlı arşiv belgelerini Türkçeye aktarmak
Cevabı göster
Cevap: E) Osmanlı arşiv belgelerini Türkçeye aktarmak
TDK'nın kuruluş amaçları arasında dili sadeleştirmek, yabancı etkiden kurtarmak, bilim dili hâline getirmek, kökenlerini araştırmak ve halk-aydın kopukluğunu gidermek yer alır.
Soru 3
Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kuruluş sırasına göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
A) TTK 1931'de, TDK 1932'de kurulmuştur; yani TTK önce, TDK sonra kurulmuştur.
B) TTK 1935'te, TDK ise 1932'de kurulmuştur; dolayısıyla TDK daha önce kurulmuştur.
C) İkisi de 1932'de kurulmuş, önce TDK, ardından TTK faaliyete geçmiştir.
D) TDK 1931'de, TTK ise 1932'de kurulmuştur; dolayısıyla TDK daha önce kurulmuştur.
E) İkisi de 1931'de aynı anda kurulmuş, birer kol olarak faaliyetlerini yürütmüştür.
Cevabı göster
Cevap: A) TTK 1931'de, TDK 1932'de kurulmuştur; yani TTK önce, TDK sonra kurulmuştur.
TTK 1931, TDK 1932 yılında kurulmuştur; dolayısıyla TTK daha önce kurulmuştur.
Soru 4
Türk Tarih Kurumu'nun faaliyetleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Alacahöyük arkeolojik kazılarını başlatmak
B) Türk Dil Kurumu ile ortak dil kurultayı düzenlemek
C) Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'sini basmak
D) Belleten adlı dergiyi yayımlamak
E) Birinci Türk Tarih Kongresi'ni (1932) düzenlemek
Cevabı göster
Cevap: B) Türk Dil Kurumu ile ortak dil kurultayı düzenlemek
TTK'nın faaliyetleri arasında Alacahöyük kazıları, Belleten dergisi, Piri Reis eserinin baskısı, tarih kitabı ve Türk Tarih Kongresi sayılır. Dil kurultayı düzenlemek ise TTK'nın değil Türk Dil Kurumu'nun çalışmasıdır.
Soru 5
Atatürk Dönemi eğitim ve kültür inkılapları kronolojik sıraya göre aşağıdakilerden hangisi gibi doğru bir sıralanış gösterir?
A) Maarif Teşkilatı Kanunu → Millet Mektepleri → Medreselerin Kapatılması → TTK → TDK
B) Millet Mektepleri → Maarif Teşkilatı Kanunu → Medreselerin Kapatılması → TDK → TTK
C) Medreselerin Kapatılması → Maarif Teşkilatı Kanunu → Millet Mektepleri → TTK → TDK
Cevap: C) Medreselerin Kapatılması → Maarif Teşkilatı Kanunu → Millet Mektepleri → TTK → TDK
Doğru kronoloji: Medreselerin kapatılması (1924) → Maarif Teşkilatı Kanunu (1926) → Millet Mektepleri (1928) → TTK (1931) → TDK (1932).
Soru 6
Atatürk Dönemi'nde tarih alanında gerçekleştirilen çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin kurulması
B) 'Türk Tarihinin Ana Hatları' adlı eserin yayımlanması
C) Türk Tarih Tezi'nin benimsenmesi
D) Osmanlı Tarihi Encümeni'nin yeni bir kurum olarak oluşturulması
E) Türk tarihinin bilimsel yöntemlerle araştırılmaya başlanması
Cevabı göster
Cevap: D) Osmanlı Tarihi Encümeni'nin yeni bir kurum olarak oluşturulması
Atatürk Dönemi tarih çalışmaları arasında Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin kurulması, 'Türk Tarihinin Ana Hatları' (1930) ile Türk Tarih Tezi'nin benimsenmesi sayılır.
Soru 7
1936'da geliştirilen ve tüm dünya dillerinin Türkçeden türediğini öne süren teori hangisidir?
A) Türk Tarih Tezi
B) Öz Türkçecilik Teorisi
C) Dil Devrimi Teorisi
D) Orta Asya Kaynak Teorisi
E) Güneş-Dil Teorisi
Cevabı göster
Cevap: E) Güneş-Dil Teorisi
Güneş-Dil Teorisi, 1936'da ortaya atılan ve Türkçenin tüm dillerin kaynağı/atası olduğunu savunan dil teorisidir.
Soru 8
Türk Tarih Tezi çalışmalarına süreklilik sağlamak ve dil inkılaplarına akademik zeminde öncülük etmek amacıyla kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi hangi yıl açılmıştır?
A) 1935
B) 1938
C) 1932
D) 1929
E) 1936
Cevabı göster
Cevap: A) 1935
Türk Tarih Tezi çalışmalarını sürdürmek ve dil inkılaplarına öncülük etmek amacıyla Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi 1935'te kurulmuştur.
Soru 9
Türk Tarih Kurumu'nun kuruluşu Atatürk'ün hangi temel ilkesiyle doğrudan ilişkilendirilmektedir ve bu kurumun kuruluş amacı neyi kapsamaz?
A) Laiklik ilkesiyle ilişkilidir; kurumun amacı ümmet bilincini tarihsel verilerle pekiştirmektir.
B) Milliyetçilik ilkesiyle ilişkilidir; amacı ırk veya ümmet esasına dayanmadan millet bilinci oluşturmaktır.
C) Halkçılık ilkesiyle ilişkilidir; kurumun amacı toplumsal sınıf farklılıklarını tarihsel açıdan ele almaktır.
D) Devletçilik ilkesiyle ilişkilidir; kurumun amacı devlet kontrolünde resmî bir tarih yazımı geliştirmektir.
E) İnkılapçılık ilkesiyle ilişkilidir; kurumun amacı Osmanlı tarihini reddederek yeni bir anlayış kurmaktır.
Cevabı göster
Cevap: B) Milliyetçilik ilkesiyle ilişkilidir; amacı ırk veya ümmet esasına dayanmadan millet bilinci oluşturmaktır.
TTK, Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesinin somut yansımasıdır. Amacı Türk milletinin geçmişle bağını güçlendirmek ve ulus bilinci oluşturmaktır; ırk veya ümmet esasına dayanmaz.
Soru 10
Türk Tarih Kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) 1932 yılında 'Türk Dili Tetkik Cemiyeti' adıyla kurulmuş, 1935'te bugünkü adını almıştır.
B) 15 Nisan 1931'de 'Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti' adıyla kurulmuş, 1935'te 'Türk Tarih Kurumu' adını almıştır.
C) 1928'de 'Türk Tarih Encümeni' adıyla kurulmuş, Harf İnkılabı'nın ardından yeniden yapılandırılmıştır.
D) 'Türk Tarih Kurumu' adıyla 1931'de kurulmuş ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi bünyesinde çalışmıştır.
E) 1931'de kurulan kurum, Osmanlı tarihi üzerine araştırmalar yapmak amacıyla oluşturulmuştur.
Cevabı göster
Cevap: B) 15 Nisan 1931'de 'Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti' adıyla kurulmuş, 1935'te 'Türk Tarih Kurumu' adını almıştır.
Kurum, 15 Nisan 1931'de 'Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti' adıyla kurulmuş ve 1935'te 'Türk Tarih Kurumu' adını almıştır. Amacı Türk tarihini bilimsel yöntemlerle araştırmaktır.
Soru 11
Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Her iki kurum da 1932'de kurulmuş ve Halkçılık ilkesinin ürünü olarak değerlendirilmektedir.
B) İki kurum da Cumhurbaşkanlığı'na bağlı yayın organları kurarak bilimsel çalışmalar yürütmüş, ancak Atatürk vasiyetine dahil edilmemiştir.
C) Her iki kurum da Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesiyle bağlantılı kurulmuş ve Atatürk vasiyetiyle mali güvenceye alınmıştır.
D) Türk Tarih Kurumu Devletçilik, Türk Dil Kurumu ise Milliyetçilik ilkesiyle ilişkilendirilmektedir.
E) Her iki kurum 1931'de eş zamanlı kurulmuş olup aynı binada faaliyetlerini sürdürmüştür.
Cevabı göster
Cevap: C) Her iki kurum da Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesiyle bağlantılı kurulmuş ve Atatürk vasiyetiyle mali güvenceye alınmıştır.
Hem TTK (1931) hem TDK (1932) Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesinin ürünüdür ve Atatürk vasiyetinde her ikisi mali güvenceye alınmıştır.