TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920) – yapısı, güçler birliği ve ilk kararlar Soruları

KPSS Tarih · 15 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

I. TBMM'nin benimsediği güçler birliği ilkesinin pratikteki yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Yargı, yasama ve yürütme güçlerinin üç ayrı bağımsız kurum tarafından kullanılması
  2. B) Yasama ve yürütme yetkilerinin meclisin tek çatısı altında toplanması
  3. C) Yürütme yetkisinin saltanata, yasama yetkisinin meclise bırakılması
  4. D) Yürütme ve yargı yetkisinin padişahta, yasama yetkisinin mecliste kalması
  5. E) Yasama ve yargı yetkilerinin birleştirilmesi, yürütmenin ayrı bir konseye bırakılması
Cevabı göster

Cevap: B) Yasama ve yürütme yetkilerinin meclisin tek çatısı altında toplanması

Güçler birliği ilkesi kapsamında yasama ve yürütme yetkileri meclisin bünyesinde toplanmıştır; bu yapı, güçlerin birbirinden ayrıldığı klasik kuvvetler ayrılığı anlayışından farklıdır.

Soru 2

23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasının doğrudan sonuçlarından biri nedir?

  1. A) Osmanlı Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da yeniden göreve başlaması
  2. B) Saltanatın kaldırılarak doğrudan cumhuriyet yönetimine geçilmesi
  3. C) Temsil Heyeti görevini bırakırken yeni devletin temellerinin atılması
  4. D) İstanbul Hükümeti ile Ankara arasında ortak yönetimin kurulması
  5. E) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılıp hemen yürürlükten kaldırılması
Cevabı göster

Cevap: C) Temsil Heyeti görevini bırakırken yeni devletin temellerinin atılması

TBMM'nin açılmasıyla Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye) görevini bırakmış; ulus egemenliğine dayalı yeni bir devlet yapısının temelleri atılmıştır.

Soru 3

I. TBMM'nin ilk oturumunda alınan 1 No'lu karar hangi temel ilkeleri ortaya koymuştur?

  1. A) Padişah vekili atanması ve İstanbul Hükümeti ile ortak yönetimin kurulması
  2. B) Halifeliğin kaldırılması ve cumhuriyet yönetimine geçilmesi
  3. C) Saltanatın sona erdirilmesi ve yargının bağımsız mahkemelere bırakılması
  4. D) Padişah vekili atanmasının reddi ve yürütmenin meclise bırakılması
  5. E) Kuvvetler ayrılığı ilkesinin anayasal güvenceye bağlanması
Cevabı göster

Cevap: D) Padişah vekili atanmasının reddi ve yürütmenin meclise bırakılması

1 No'lu karar, geçici hükümet başkanı veya padişah vekili atanmasını reddederek meclisin sürekliliğini, karar bağımsızlığını ve yürütme yetkisinin meclise ait olduğunu ortaya koymuştur.

Soru 4

I. TBMM hangi yıllar arasında faaliyet göstermiş ve görevi hangi kuruma devretmiştir?

  1. A) 1919-1922 yılları arasında faaliyet göstermiş, Heyet-i Temsiliye'ye devretmiştir.
  2. B) 1920-1922 yılları arasında faaliyet göstermiş, Cumhuriyet'in ilanıyla sona ermiştir.
  3. C) 1920-1923 yılları arasında faaliyet göstermiş, II. Meclis'e devretmiştir.
  4. D) 1920-1924 yılları arasında faaliyet göstermiş, II. Meclis'e devretmiştir.
  5. E) 1920-1923 yılları arasında faaliyet göstermiş, Heyet-i Temsiliye'ye devretmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) 1920-1923 yılları arasında faaliyet göstermiş, II. Meclis'e devretmiştir.

I. TBMM 23 Nisan 1920'de açılmış ve 1923'te II. Meclis'e görevi devredene kadar çalışmıştır.

Soru 5

İstanbul Hükümeti tarafından millî harekete karşı oluşturulan silahlı kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kuva-yı Milliye
  2. B) Temsil Heyeti
  3. C) İstiklal Mahkemeleri
  4. D) Yıldırım Ordusu Grubu
  5. E) Kuva-i İnzibatiye
Cevabı göster

Cevap: E) Kuva-i İnzibatiye

İstanbul Hükümeti (Damat Ferit Paşa), millî harekete karşı Kuva-i İnzibatiye (Halifelik Ordusu) adıyla bilinen silahlı kuvveti oluşturmuştur. Kuva-yı Milliye ise Anadolu'daki millî direniş güçlerini temsil eder.

Soru 6

I. TBMM'nin demokratik bir yapıya sahip olduğunun en belirgin göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kararların padişahın onayıyla resmîleştirilmesi
  2. B) Meclisin askerî komutanlardan oluşturulması
  3. C) Kararların oy çokluğuyla alınması
  4. D) Kararların Mustafa Kemal'in iradesine bırakılması
  5. E) Seçimlerde oy hakkının dar bir zümreye tanınması
Cevabı göster

Cevap: C) Kararların oy çokluğuyla alınması

I. TBMM'nin demokratik niteliğinin en açık kanıtı, kararların oy çokluğuyla alınmasıdır; bu uygulama meclisin kolektif iradesini yansıtır.

Soru 7

Aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisi Kurtuluş Savaşı döneminde değil, savaş sonrası ekonomik kalkınma döneminde belirginleşmiştir?

  1. A) Milliyetçilik
  2. B) Devletçilik
  3. C) Halkçılık
  4. D) Millî egemenlik
  5. E) Ulusal bağımsızlık
Cevabı göster

Cevap: B) Devletçilik

23 Nisan 1920'den Kurtuluş Savaşı'nın sonuna kadarki dönemde milliyetçilik ve halkçılık ilkeleri uygulanmıştır.

Soru 8

Mustafa Kemal'in 24 Nisan 1920'de TBMM'ye sunduğu önerge aşağıdaki unsurlardan hangisini içermemektedir?

  1. A) Millî iradenin vatanın geleceğine egemen kılınması
  2. B) İstanbul Hükümeti'nin tanınmaması
  3. C) TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini bünyesinde toplaması
  4. D) Sultanın Osmanlı Devleti'nin tek meşru temsilcisi olarak tanınması
  5. E) Meclisin millî iradeye dayanarak üstün güç hâline gelmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Sultanın Osmanlı Devleti'nin tek meşru temsilcisi olarak tanınması

Önergede İstanbul Hükümeti reddedilmiş, güçler birliği benimsenmiş, millî irade esas alınmıştır. Sultanın meşru temsilci kabul edilmesi önergede yer almaz; aksine İstanbul Hükümeti yok sayılmıştır.

Soru 9

TBMM'nin 23 Nisan 1920'de açıldığı şehir neresidir ve bu tarihin anısına hangi bayram kutlanmaktadır?

  1. A) Konya'da açılmış; 23 Nisan Millî Birlik ve Dayanışma Bayramı
  2. B) Sivas'ta açılmış; 23 Nisan Millî Egemenlik ve Kurtuluş Bayramı
  3. C) Erzurum'da açılmış; 23 Nisan Cumhuriyet ve Çocuk Bayramı
  4. D) İstanbul'da açılmış; 23 Nisan Millî Hâkimiyet ve Birlik Bayramı
  5. E) Ankara'da açılmış; 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
Cevabı göster

Cevap: E) Ankara'da açılmış; 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

TBMM 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. Bu tarih, ulusal egemenliğin simgesi olarak 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanmaktadır.

Soru 10

TBMM'nin 23 Nisan 1920'deki ilk oturumunu 'en yaşlı üye' sıfatıyla hangi milletvekili açmıştır?

  1. A) Sinop milletvekili Şerif Bey
  2. B) Ankara milletvekili Rauf Bey
  3. C) Erzurum milletvekili Hüseyin Avni Bey
  4. D) Kastamonu milletvekili Abdülkadir Bey
  5. E) Sivas milletvekili İbrahim Bey
Cevabı göster

Cevap: A) Sinop milletvekili Şerif Bey

TBMM'nin ilk oturumunu en yaşlı üye sıfatıyla Sinop milletvekili Şerif Bey açmıştır; ardından yapılan seçimle Mustafa Kemal meclis başkanı seçilmiştir.

Soru 11

I. TBMM'nin güçler birliği ilkesini benimsemesinin temel gerekçesi nedir?

  1. A) Osmanlı anayasal geleneğinin doğal bir devamı olması ve padişahın onayına gerek duyulmaması
  2. B) Batılı parlamenter demokrasilerin güçler ayrılığı modelini doğrudan taklit etmek
  3. C) Savaş koşullarında hızlı karar alımını sağlamak ve meclisi milletin tek temsilcisi kılmak
  4. D) Yargı yetkisini bağımsız mahkemelere devretmek ve meclisi yalnızca yasama işiyle sınırlandırmak
  5. E) Yürütme yetkisini padişaha bırakmak ve meclisi salt danışma organı olarak konumlandırmak
Cevabı göster

Cevap: C) Savaş koşullarında hızlı karar alımını sağlamak ve meclisi milletin tek temsilcisi kılmak

Güçler birliği ilkesi, olağanüstü savaş koşullarında kararların hızla alınıp uygulanabilmesi ve meclisin milletin tek yetkili temsilcisi olması amacıyla benimsenmiştir.

Soru 12

Mustafa Kemal, 26 Nisan 1920'de kime mektup yazarak TBMM adına iş birliği talebinde bulunmuştur?

  1. A) İngiltere Başbakanı Lloyd George'a
  2. B) Fransız Cumhurbaşkanı Clemenceau'ya
  3. C) Yunanistan Başbakanı Venizelos'a
  4. D) Lenin'e
  5. E) Amerika Cumhurbaşkanı Wilson'a
Cevabı göster

Cevap: D) Lenin'e

Mustafa Kemal, 26 Nisan 1920'de TBMM adına Sovyet Rusya'nın lideri Lenin'e mektup yazarak iş birliği teklifinde bulunmuş; bu adım iki devlet arasındaki resmî ilişkilere zemin hazırlamıştır.

Soru 13

TBMM'nin 29 Nisan 1920'de çıkardığı Hıyanet-i Vataniye Kanunu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yabancı devletler hesabına casusluk yapanları vatansever sayarak ödüllendirmeyi öngören bir düzenlemeydi.
  2. B) Padişahın onayıyla yürürlüğe girmiş ve davalara İstanbul mahkemelerinin bakması esasına dayanmıştır.
  3. C) Meclise karşı silahlı hareketi ve propagandayı vatan hainliği saymış, 1991'de yürürlükten kalkmıştır.
  4. D) Rum ve Ermeni azınlıkları hedef alan ve 1923'te kaldırılan sekiz maddelik bir düzenleme niteliğindeydi.
  5. E) Kuva-yı Milliye'ye katılmayı zorunlu kılmak amacıyla çıkarılmış kısa süreli geçici bir tedbir olmuştur.
Cevabı göster

Cevap: C) Meclise karşı silahlı hareketi ve propagandayı vatan hainliği saymış, 1991'de yürürlükten kalkmıştır.

Hıyanet-i Vataniye Kanunu 29 Nisan 1920'de çıkarılmış; meclise karşı silahlı hareketleri ve propagandayı vatan hainliği saymış; 14 maddeden oluşmuş ve 12 Nisan 1991'de yürürlükten kaldırılmıştır.

Soru 14

I. TBMM'nin nitelikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Millî nitelik taşıyan bir meclis olması
  2. B) Demokratik bir yapıya sahip bir meclis olması
  3. C) İhtilalci (ihtilal meclisi) kimliği taşıması
  4. D) Kurucu meclis özelliği taşıması
  5. E) Danışma yetkili sıradan bir meclis olması
Cevabı göster

Cevap: E) Danışma yetkili sıradan bir meclis olması

I. TBMM millî, demokratik, ihtilalci ve kurucu niteliklere sahip olağanüstü yetkili bir meclistir. 'Danışma yetkili sıradan bir meclis' tanımlaması bu niteliklerin hiçbiriyle örtüşmez.

Soru 15

I. TBMM döneminde kurulan İstiklal Mahkemeleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Padişah fermanıyla kurulan, yürütmeden bağımsız özel mahkemelerdir.
  2. B) Meclis üyelerinden seçilen kişilerden oluşan, güçler birliği içinde işleyen mahkemelerdir.
  3. C) Askerî suçları yargılamak üzere kurulan ve 1920 sonrasında kaldırılan mahkemelerdir.
  4. D) İstanbul Hükümeti onayıyla kurulan, azınlık davalarına bakan mahkemelerdir.
  5. E) Güçler ayrılığına dayanan, yürütmeden ayrı çalışan bağımsız mahkemelerdir.
Cevabı göster

Cevap: B) Meclis üyelerinden seçilen kişilerden oluşan, güçler birliği içinde işleyen mahkemelerdir.

İstiklal Mahkemeleri, meclis üyeleri arasından seçilen kişilerden oluşmuş; güçler birliği ilkesi kapsamında yasama ile birlikte yargı yetkisini de meclisin bünyesinde tutmuştur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları