Son Osmanlı Mebusan Meclisi, Misak-ı Milli (28 Ocak 1920) ve İstanbul'un işgali Soruları
KPSS Tarih · 40 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Misak-ı Millî'den verilen ilk toprak tavizi olarak değerlendirilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A) Moskova Antlaşması çerçevesinde Batum'un Gürcistan'a bırakılması
B) Kars Antlaşması ile Kars'ın Türkiye sınırları dışında tutulması
C) Ankara Antlaşması ile İskenderun Sancağı'nın Fransa kontrolüne bırakılması
D) Lozan Antlaşması ile Batı Trakya'nın Yunanistan'da kalması
E) Mudanya Mütarekesi ile Doğu Trakya'nın İtilaf denetimine geçmesi
Cevabı göster
Cevap: A) Moskova Antlaşması çerçevesinde Batum'un Gürcistan'a bırakılması
Misak-ı Millî'nin Elviye-i Selase kapsamında belirttiği Batum, Moskova Antlaşması çerçevesinde Gürcistan'a bırakılmıştır; bu, Misak-ı Millî'den verilen ilk toprak tavizi olarak kabul edilmektedir.
Soru 2
Misak-ı Millî'de referandum (halk oylaması) yapılması öngörülen bölgeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Musul, Kerkük ve Süleymaniye bölgeleri
B) Doğu Trakya ile İzmir ve çevresi
C) Batı Trakya ile Elviye-i Selase bölgeleri
D) Suriye'nin kuzeyindeki Arap sınır bölgeleri
E) İskenderun Sancağı ile Halep ve çevresi
Cevabı göster
Cevap: C) Batı Trakya ile Elviye-i Selase bölgeleri
Misak-ı Millî, geleceği halk oylamasıyla belirlenecek bölgeler olarak Batı Trakya ile Elviye-i Selase'yi (Kars, Ardahan, Batum) göstermiştir.
Soru 3
Sevr Antlaşması imzalandığında Osmanlı Mebusan Meclisi kapalıydı. Bu durumda antlaşmayı imzadan önce hangi kurul kabul etmiş ve bu kabul hangi tarihte gerçekleşmiştir?
A) Saltanat Şurası, 22 Temmuz 1920
B) Divan-ı Harp, 15 Temmuz 1920
C) Şûra-yı Devlet, 1 Ağustos 1920
D) Babıâli, 5 Temmuz 1920
E) Meclis-i Vükelâ, 10 Ağustos 1920
Cevabı göster
Cevap: A) Saltanat Şurası, 22 Temmuz 1920
Osmanlı Mebusan Meclisi 11 Nisan 1920'de kapatıldığından Sevr Antlaşması meclis onayına sunulamamış; Saltanat Şurası antlaşmayı 22 Temmuz 1920'de kabul etmiştir.
Soru 4
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Mustafa Kemal'in önerilerinden yalnızca biri hayata geçirilmiştir. Bu öneri ile birlikte kurulan meclis grubu hangisidir?
A) Misak-ı Millî'nin ilanı kabul edilmiş; Müdafaa-i Hukuk grubu kurulmuştur.
B) Anadolu'ya destek kararı alınmış; İttihat ve Terakki grubu yeniden etkinleştirilmiştir.
C) Damat Ferit'in yargılanması kabul edilmiş; Müdafaa-i Hukuk grubu kurulmuştur.
D) Misak-ı Millî'nin ilanı kabul edilmiş; Felah-ı Vatan grubu kurulmuştur.
E) Sivas Kongresi kararları mecliste onaylanmış; Felah-ı Vatan grubu kurulmuştur.
Cevabı göster
Cevap: D) Misak-ı Millî'nin ilanı kabul edilmiş; Felah-ı Vatan grubu kurulmuştur.
Mustafa Kemal'in isteklerinden yalnızca Misak-ı Millî kararlarının ilanı kabul edilmiş; istediği Müdafaa-i Hukuk grubu yerine Felah-ı Vatan grubu kurulmuştur.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî'nin içerdiği ilkeler ve esaslar arasında yer almaz?
A) Tam bağımsızlık ve vatanın bölünmez bütünlüğü
B) Osmanlı topraklarının Balkanlar'a kadar genişletilmesi
C) Azınlık haklarının tanınması
D) Kapitülasyonların kaldırılması
E) Tartışmalı bölgelerde halk oylaması yapılması
Cevabı göster
Cevap: B) Osmanlı topraklarının Balkanlar'a kadar genişletilmesi
Misak-ı Millî tam bağımsızlık, vatanın bütünlüğü, azınlık hakları, kapitülasyonların kaldırılması ve halk oylaması esaslarını içermektedir; toprak genişletme hedefi bu belgede yer almaz.
Soru 6
Misak-ı Millî'de azınlıklara tanınacak haklar hangi ilkeye dayandırılmıştır?
A) Azınlıklara uluslararası antlaşmalarla evrensel ölçekte güvence sağlanacaktır.
B) Azınlıklara diğer Osmanlı vatandaşlarıyla tam eşitlik tanınacaktır.
C) Komşu ülkelerdeki Müslüman azınlıkların haklarıyla karşılıklılık esasına bağlanacaktır.
D) Azınlıkların hakları İtilaf Devletleri'nin denetiminde belirlenecektir.
E) Azınlıklara yalnızca dinî alanda özerklik tanınacaktır.
Cevabı göster
Cevap: C) Komşu ülkelerdeki Müslüman azınlıkların haklarıyla karşılıklılık esasına bağlanacaktır.
Misak-ı Millî'de azınlık hakları karşılıklılık (mütekabiliyet) esasına dayandırılmıştır; komşu ülkelerdeki Türk ve Müslüman azınlıklara ne tür haklar veriliyorsa Osmanlı azınlıklarına da aynısının tanınması…
Soru 7
İstanbul'un işgalinin ardından Ankara'da açılan TBMM'nin millî otoriteyi güçlendirmek için aldığı önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkararak iç ayaklanmaları bastırmak
B) Anadolu'daki İtilaf subaylarını serbest bırakarak müzakere açmak
C) Padişahı Anadolu'ya davet ederek İstanbul Hükümeti'ni resmen tanımak
D) Mondros Mütarekesi'ni iptal ederek genel seferberlik ilan etmek
E) Sivas'ta İstanbul'u tanımayan ayrı bir hükümet kurmak
Cevabı göster
Cevap: A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkararak iç ayaklanmaları bastırmak
İşgalden sonra açılan TBMM, otoritesine karşı çıkışları engellemek için 29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkarmıştır; bu kanun, meclisin meşruiyetine söz veya eylemle karşı koyanları vatana ihanetle…
Soru 8
Misak-ı Millî'nin Boğazlar ile ilgili öngörüsü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Boğazlar süresiz olarak uluslararası bir komisyonun yönetimine devredilecektir.
B) Boğazlar yalnızca Türk gemilerine açık tutulacak, yabancı gemiler geçiş yapamayacaktır.
C) İstanbul ve Marmara'nın güvenliği sağlandığı takdirde Boğazlar dünya ticaretine açılabilecektir.
D) Boğazlar sorunu çözülene kadar tüm yabancı gemilerin geçişi yasaklanacaktır.
E) Boğazlar Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri'nin ortak denetiminde tutulacaktır.
Cevabı göster
Cevap: C) İstanbul ve Marmara'nın güvenliği sağlandığı takdirde Boğazlar dünya ticaretine açılabilecektir.
Misak-ı Millî'ye göre İstanbul ve Marmara'nın güvenliği sağlanmak koşuluyla Boğazlar dünya ticaretine açılabilecektir; bu, tam kapatma ya da koşulsuz açma değil, güvenliğe bağlı bir koşuldur.
Soru 9
Millî Mücadele hazırlık döneminin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Erzurum Kongresi → Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Sivas Kongresi → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Millî
B) Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Sivas Kongresi → Erzurum Kongresi → Amasya Görüşmeleri → Misak-ı Millî
C) Amasya Genelgesi → Havza Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Millî
D) Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Havza Genelgesi → Amasya Görüşmeleri → Misak-ı Millî
E) Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Amasya Görüşmeleri → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Millî
Cevabı göster
Cevap: E) Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Amasya Görüşmeleri → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Millî
Doğru kronoloji şu sıradadır: Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Amasya Görüşmeleri → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Millî ilanı.
Soru 10
Amasya Görüşmeleri'nde İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasındaki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti'ni ilk kez resmen muhatap alıp tanımıştır.
B) Temsil Heyeti, İstanbul Hükümeti'ne bağlı bir danışma kurulu sayılmıştır.
C) Mebusan Meclisi'nin toplanmaması yönünde ortak bir karar alınmıştır.
D) Erzurum ve Sivas kongre kararları görüşmelerde geçersiz kabul edilmiştir.
E) Anadolu'daki milli örgütlenmenin dağıtılması karara bağlanmıştır.
Cevabı göster
Cevap: A) İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti'ni ilk kez resmen muhatap alıp tanımıştır.
Amasya Görüşmeleri, İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'ni (ve Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni) ilk kez resmen muhatap alıp tanıdığı görüşmedir; ayrıca Mebusan Meclisi'nin toplanması kabul edilmiş ve…
Soru 11
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
A) 30 Ekim 1918
B) 13 Kasım 1918
C) 12 Ocak 1920
D) 10 Ağustos 1920
E) 16 Mart 1920
Cevabı göster
Cevap: E) 16 Mart 1920
İtilaf Devletleri (başta İngilizler) İstanbul'u 16 Mart 1920'de resmen işgal etmiştir. 13 Kasım 1918 ise fiilî işgalin başladığı tarihtir.
Soru 12
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'a fiilen girdiği 13 Kasım 1918'de Mustafa Kemal'in söylediği rivayet edilen söz aşağıdakilerden hangisidir?
A) "Ya istiklâl ya ölüm!"
B) "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir!"
C) "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir."
D) "Geldikleri gibi giderler."
E) "Yurtta sulh, cihanda sulh."
Cevabı göster
Cevap: D) "Geldikleri gibi giderler."
13 Kasım 1918'de İtilaf donanmasının İstanbul önlerine gelmesi üzerine Mustafa Kemal'in söylediği rivayet edilen söz 'Geldikleri gibi giderler' dir.
Soru 13
Misak-ı Millî, Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edildikten sonra Kurtuluş Savaşı açısından hangi işlevi üstlenmiştir?
A) Misak-ı Millî, Mebusan Meclisi'nde geçerli sayılmış ama TBMM tarafından reddedilmiştir.
B) TBMM bu kararı benimseyerek millî mücadelenin temel hedeflerini belirlemiştir.
C) Misak-ı Millî bir Osmanlı iç hukuk belgesi olarak kalmış, uluslararası nitelik kazanmamıştır.
D) TBMM bu kararı geçersiz sayarak yerine yeni bir bağımsızlık beyannamesi hazırlamıştır.
E) Misak-ı Millî'nin uygulanması Lozan Antlaşması'nın imzalanmasıyla terk edilmiştir.
Cevabı göster
Cevap: B) TBMM bu kararı benimseyerek millî mücadelenin temel hedeflerini belirlemiştir.
Misak-ı Millî 28 Ocak 1920'de Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiş; ardından TBMM bu kararı benimseyerek millî mücadelenin temel hedeflerini bu belgeye dayandırmıştır.
Soru 14
İstanbul'un fiili ve resmi işgal tarihleri sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Fiili işgal: 16 Mart 1920 — Resmi işgal: 23 Nisan 1920
B) Fiili işgal: 30 Ekim 1918 — Resmi işgal: 16 Mart 1920
C) Fiili işgal: 13 Kasım 1918 — Resmi işgal: 11 Nisan 1920
D) Fiili işgal: 30 Ekim 1918 — Resmi işgal: 28 Ocak 1920
E) Fiili işgal: 13 Kasım 1918 — Resmi işgal: 16 Mart 1920
Cevabı göster
Cevap: E) Fiili işgal: 13 Kasım 1918 — Resmi işgal: 16 Mart 1920
İstanbul'un fiili işgali 13 Kasım 1918'de başlamış, resmi işgali ise 16 Mart 1920'de gerçekleşmiştir.
Soru 15
Misak-ı Millî, Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı toprakların bölünmezliğini esas almıştır. Sevr Antlaşması'ndaki hangi hüküm bu ilkeyle açıkça çelişmektedir?
A) Boğazlar'ın uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılması
B) Osmanlı ordusunun sayıca ve teçhizat bakımından sınırlandırılması
C) Kapitülasyonların yeniden ve genişletilerek yürürlüğe konması
D) Doğu Trakya'nın Yunanistan'a ve İzmir'in Yunan yönetimine bırakılması
E) Osmanlı maliyesinin İtilaf Devletleri'nin denetimine verilmesi
Cevabı göster
Cevap: D) Doğu Trakya'nın Yunanistan'a ve İzmir'in Yunan yönetimine bırakılması
Misak-ı Millî, Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı toprakların bölünmez bütünlüğünü esas almıştır.