Osmanlı ordu teşkilatı (Kapıkulu, Yeniçeri, Tımarlı Sipahi, donanma, devşirme) Soruları

KPSS Tarih · 21 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Kapıkulu Ocakları'nın piyade bölükleri arasında yer almaz?

  1. A) Silahtarlar
  2. B) Topçular
  3. C) Cebeciler
  4. D) Yeniçeriler
  5. E) Humbaracılar
Cevabı göster

Cevap: A) Silahtarlar

Silahtarlar, Kapıkulu Ocakları'nın süvari bölükleri arasında yer alır; piyade bölükleri arasında sayılmaz. Yeniçeriler, Topçular, Cebeciler ve Humbaracılar ise piyade bölüklerine dahildir.

Soru 2

Kapıkulu Süvari teşkilatındaki 'Altı Bölük Halkı' içinde hazineyi korumakla görevli bölük aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sipahiler
  2. B) Garipler
  3. C) Silahtarlar
  4. D) Ulufeciler
  5. E) Cebeciler
Cevabı göster

Cevap: D) Ulufeciler

Altı Bölük Halkı içinde orta bölük sayılan Ulufeciler hazineyi korumakla görevliydi. Üst bölükler olan Sipahiler ile Silahtarlar padişahın otağını/çadırını, aşağı bölük olan Garipler ise sancağı korurdu.

Soru 3

Yeniçeri, Acemi ve Topçu ocaklarının kurulduğu Osmanlı padişahı hangisidir?

  1. A) Osman Gazi
  2. B) Orhan Bey
  3. C) I. Murat
  4. D) I. Bayezit
  5. E) II. Murat
Cevabı göster

Cevap: C) I. Murat

Kapıkulu Ocakları I. Murat döneminde kurulmuştur; Yeniçeri, Acemi ve Topçu ocakları bu süreçte teşkil edilmiş, Kapıkulu askerleri Gelibolu'da yetiştirilmiştir. Orhan Bey döneminde yalnızca ilk düzenli ordunun temeli…

Soru 4

Osmanlı'da devşirme sisteminin uygulandığı kesim aşağıdakilerden hangisiyle doğru biçimde tanımlanmıştır?

  1. A) Kadı, müderris ve müftü gibi ilmiye mensupları
  2. B) Hem kapıkulu askerleri hem de ulema sınıfı
  3. C) Yalnızca Anadolu'da görev yapan taşra yöneticileri
  4. D) Kapıkulu askerleri ve saray bürokratları
  5. E) Tımarlı sipahiler ve akıncılar
Cevabı göster

Cevap: D) Kapıkulu askerleri ve saray bürokratları

Devşirme sistemi kapıkulu askerleri ve saray bürokratları için geçerliydi. Ulema (kadı, müderris, müftü) din eğitimi görmüş Müslümanlardan yetiştirilir, devşirmeyle yetiştirilmezdi.

Soru 5

Osmanlı'da Nişancı ve Defterdar hangi yönetici sınıfına dahildir?

  1. A) Seyfiye
  2. B) İlmiye
  3. C) Devşirme sınıfı
  4. D) Reaya
  5. E) Kalemiye
Cevabı göster

Cevap: E) Kalemiye

Osmanlı yönetici sınıfları Seyfiye (askerlik-yönetim), İlmiye (din-hukuk-eğitim) ve Kalemiye (yazışma-maliye) olarak üçe ayrılır. Nişancı ve Defterdar yazışma-maliye işleriyle ilgilendiğinden Kalemiye'ye dahildir.

Soru 6

Osmanlı'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak yerine modern eğitime dayalı yeni bir ordu kuran padişah kimdir?

  1. A) III. Selim
  2. B) II. Mahmut
  3. C) Abdülmecit
  4. D) II. Osman
  5. E) I. Abdülhamit
Cevabı göster

Cevap: B) II. Mahmut

Yeniçeri Ocağı, gösterdiği yetersizlik açıkça ortaya çıkınca II. Mahmut tarafından kaldırılmış (Vaka-yı Hayriye, 1826) ve yerine modern usulde eğitim veren Asakir-i Mansure-i Muhammediyye kurulmuştur.

Soru 7

Osmanlı ordusundaki yardımcı sınıflardan yol ve köprü güvenliğinden sorumlu olan birlik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sakalar
  2. B) Lağımcılar
  3. C) Garipçiler
  4. D) Derbentçiler
  5. E) Humbaracılar
Cevabı göster

Cevap: D) Derbentçiler

Derbentçiler Osmanlı ordusundaki yardımcı sınıflar arasında yol, köprü ve geçit güvenliğinden sorumludur. Sakalar su taşıma, Lağımcılar tünel kazma göreviyle tanımlanır.

Soru 8

Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu teşkilatının Büyük Selçuklu'daki karşılığı olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Gulam sistemi
  2. B) İkta sistemi
  3. C) Dirlik sistemi
  4. D) Tımar sistemi
  5. E) Salyane sistemi
Cevabı göster

Cevap: A) Gulam sistemi

Kapıkulu, padişahın kapısının kulu anlamını taşıyan ve devşirme/pencik kökenli profesyonel askerlerden oluşan merkez ordu teşkilatıdır; Selçuklu'daki Gulam sisteminin Osmanlı karşılığı olarak değerlendirilir.

Soru 9

Anadolu Selçuklu ordusunda toprak (ikta) geliriyle geçinen ikta askerlerine Osmanlı'da karşılık gelen askeri sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kapıkulu piyadeleri
  2. B) Tımarlı sipahiler
  3. C) Akıncılar
  4. D) Yeniçeriler
  5. E) Kapıkulu süvarileri
Cevabı göster

Cevap: B) Tımarlı sipahiler

Anadolu Selçuklu ordusunda toprak geliriyle geçinen ikta askerleri, Osmanlı'daki tımar/dirlik geliriyle geçinen tımarlı sipahilere karşılık gelir. Gulam/kul askerler ise Osmanlı'daki Kapıkulu'na denk düşer.

Soru 10

XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı'da tımar topraklarının mültezimlerin denetimine geçmesi hangi sonucu doğurmuştur?

  1. A) Devşirme kökenli kapıkulu askerlerinin sayısının hızla artması
  2. B) Yeniçeri ocağının lağvedilerek yerini tımarlı sipahilere bırakması
  3. C) Ordunun atlı sipahi kuvvetlerinin büyük ölçüde zayıflaması
  4. D) Salyane sisteminin taşra eyaletlerinden tamamen kaldırılması
  5. E) Merkezi hazinenin güçlenerek ordu masraflarının kolayca karşılanması
Cevabı göster

Cevap: C) Ordunun atlı sipahi kuvvetlerinin büyük ölçüde zayıflaması

Tımar topraklarının iltizama dönüşmesi ve mültezimlerin kontrolüne geçmesi, tımarlı sipahi sisteminin çöküşüne yol açmış; ordunun atlı sipahi kuvveti büyük ölçüde azalmıştır.

Soru 11

1622'de yeniçeriler tarafından tahttan indirilerek öldürülen ve bu olayı padişahın yeniçeriler eliyle öldürülmesinin ilk örneği hâline getiren padişah kimdir?

  1. A) I. Mustafa
  2. B) IV. Murat
  3. C) II. Osman
  4. D) III. Selim
  5. E) I. İbrahim
Cevabı göster

Cevap: C) II. Osman

II. Osman (Genç Osman olarak da anılır) döneminde yeniçeriler isyan etmiş; padişah 1622'de tahttan indirilip öldürülmüştür. Bu, Osmanlı tarihinde bir padişahın yeniçeriler eliyle öldürüldüğü ilk örnektir. Onun yeniçeri…

Soru 12

Devşirme kökenli, padişaha doğrudan bağlı maaşlı daimi Kapıkulu birimi olan Yeniçeri Ocağı'nın işleyişinde etkili olan tarikat aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Mevlevilik
  2. B) Kadirilik
  3. C) Nakşibendilik
  4. D) Halvetilik
  5. E) Bektaşilik
Cevabı göster

Cevap: E) Bektaşilik

Yeniçeri Ocağı, devşirme kökenli ve padişaha doğrudan bağlı maaşlı daimi askerlerden oluşan Kapıkulu teşkilatının en önemli birimidir; ocağın işleyişinde Bektaşilik etkisi belirgin biçimde hissedilmiş, yeniçeriler 'Hacı…

Soru 13

Osmanlı Kapıkulu askerleri ile tımarlı sipahiler arasındaki temel farka ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Kapıkulu askerleri devşirme kökenlidir; tımarlı sipahiler ise farklı kökenden gelebilir.
  2. B) Kapıkulu ve tımarlı sipahilerin ikisi de taşrada konuşlanarak ülke savunmasını üstlenir.
  3. C) Kapıkulu düzenli maaş (ulufe) alır; tımarlı sipahiler tımar geliriyle geçinir.
  4. D) Kapıkulu merkezi orduda yer alır; tımarlı sipahiler eyalet kuvvetlerini oluşturur.
  5. E) Tımarlı sipahiler atlı birliklerden oluşurken Kapıkulu hem piyade hem süvari bölüklerini kapsar.
Cevabı göster

Cevap: B) Kapıkulu ve tımarlı sipahilerin ikisi de taşrada konuşlanarak ülke savunmasını üstlenir.

Kapıkulu merkezde (başkentte) konuşlu daimi askerlerdir; tımarlı sipahiler ise taşrada bulunur. Her ikisinin de taşrada konuşlandığını söylemek yanlıştır.

Soru 14

Osmanlı'da Yeniçeri Ocağı'nın bozulma sürecinin bir göstergesi olarak değerlendirilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Yeniçerilerin kapıkulu süvari bölükleriyle birleştirilmesi
  2. B) Yeniçerilerin Anadolu eyaletlerindeki tımar arazilerine yerleştirilmesi
  3. C) Cülus bahşişinin kaldırılarak yerine ulufe zammı getirilmesi
  4. D) Devşirme dışından kayıt kabulü ve yeniçeri sayısının şişirilmesi
  5. E) Yeniçeri ağasının vezir rütbesiyle sadrazamlık görevine atanması
Cevabı göster

Cevap: D) Devşirme dışından kayıt kabulü ve yeniçeri sayısının şişirilmesi

Yeniçeri Ocağı'nın bozulma göstergelerinden biri, devşirme dışından kayıt kabulü ve sayının XVI. yüzyıl başlarındaki 15.000-20.000 düzeyinden XVII. yüzyılda 70.000-80.000'e şişirilmesidir.

Soru 15

XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı'nın merkezi otoriteyi pekiştirmek amacıyla başvurduğu uygulamalar arasında hangisi yer alır?

  1. A) Devşirme kökenli devlet adamlarını vezir seçmek ve müsadere uygulaması
  2. B) Tımarlı sipahilerin sayısını artırarak eyalet yönetimini güçlendirmek
  3. C) Yeniçeri ocağını lağvedip Anadolu halkından asker toplamak
  4. D) İltizam sistemini yaygınlaştırarak vergi gelirini arttırmak
  5. E) Salyane sistemini saliyanesiz eyaletlere de uygulamak
Cevabı göster

Cevap: A) Devşirme kökenli devlet adamlarını vezir seçmek ve müsadere uygulaması

XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı padişahları, vezirlerin çoğunu devşirme kökenli devlet adamlarından seçmiş ve müsadere (ölen devlet adamının mal varlığına el koyma) uygulamasını kullanarak merkezi…

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları