Lale Devri (1718-1730) ve ilk Batılılaşma (matbaa 1727, elçilikler, Patrona Halil) Soruları

KPSS Tarih · 20 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri'nde gerçekleştirilen yenilikler arasında yer almaz?

  1. A) Düzenli ordunun (Nizam-ı Cedit) oluşturulması
  2. B) Kâğıt fabrikasının açılması
  3. C) İlk Türk matbaasının kurulması
  4. D) İtfaiye teşkilatının (Tulumbacı Ocağı) kurulması
  5. E) Tercüme heyetlerinin oluşturulması
Cevabı göster

Cevap: A) Düzenli ordunun (Nizam-ı Cedit) oluşturulması

Nizam-ı Cedit düzenli ordusu III. Selim dönemine aittir; Lale Devri yenilikleri arasında yer almaz. Diğer seçeneklerin tamamı Lale Devri yenilikleridir.

Soru 2

III. Ahmet hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bir barış antlaşması imzalandığı için tahttan kendi isteğiyle çekilmiştir.
  2. B) Tahta 1703 Edirne Olayı ile çıkmış, 1730 Patrona Halil İsyanı ile tahttan indirilmiştir.
  3. C) Osmanlı tarihinin en uzun saltanat süresine sahip padişahı olarak kabul edilir.
  4. D) Tahta, kendinden önceki padişahı bizzat tahttan indirerek çıkmış bir hükümdardır.
  5. E) Patrona Halil İsyanı'nı bastırarak tahtta kalmayı başaran bir hükümdar olmuştur.
Cevabı göster

Cevap: B) Tahta 1703 Edirne Olayı ile çıkmış, 1730 Patrona Halil İsyanı ile tahttan indirilmiştir.

III. Ahmet, 1703 Edirne Olayı (Edirne Vakası) sonucunda tahta çıkmış, 1730 Patrona Halil İsyanı ile de tahttan indirilmiştir; böylece hem tahta çıkışı hem de tahttan inişi bir isyan sonucunda gerçekleşmiştir.

Soru 3

'Lale Devri' kavramını Osmanlı tarihi literatürüne ilk kez kazandıran kişi kimdir?

  1. A) Namık Kemal
  2. B) Ziya Gökalp
  3. C) Yahya Kemal Beyatlı
  4. D) Ahmed Cevdet Paşa
  5. E) Mustafa Reşit Paşa
Cevabı göster

Cevap: C) Yahya Kemal Beyatlı

Lale Devri kavramını tarih literatürüne ilk kez kazandıran kişi şair ve tarihçi kimliğiyle tanınan Yahya Kemal Beyatlı'dır.

Soru 4

Osmanlı'da matbaanın yaygınlaşmasının toplumsal sonuçlarından biri olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

  1. A) Dinî eğitimin örgün kurumlardan çıkarılıp tümüyle devlet denetimine alınması
  2. B) Osmanlı taşra yönetiminde merkezîleşmenin ve valilerin yetkilerinin artması
  3. C) Yeniçeri Ocağı'nın askerî gücünü ve siyasi ağırlığını yitirmeye başlaması
  4. D) Ulema sınıfının ilmî ve siyasi etkinliğinin daha da güçlenip pekişmesi
  5. E) Okuryazarlığın dar bir seçkin zümrenin tekelinden çıkıp tabana yayılması
Cevabı göster

Cevap: E) Okuryazarlığın dar bir seçkin zümrenin tekelinden çıkıp tabana yayılması

Matbaa ve kâğıt üretiminin yaygınlaşmasıyla kitap maliyeti düşmüş, bilgiye erişim kolaylaşmış; okuryazarlık yalnızca ayrıcalıklı sınıfların tekelinden çıkarak daha geniş toplum kesimlerine yayılmıştır.

Soru 5

Lale Devri ve III. Selim dönemi karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Lale Devri matbaası özel mülkiyet, III. Selim dönemi matbaası ise devlete ait Matbaa-i Amire'dir.
  2. B) Her iki dönem de bir yeniçeri isyanıyla sona ermiştir.
  3. C) Nizam-ı Cedit askeri ıslahatı hem Lale Devri'nde hem III. Selim döneminde uygulanmıştır.
  4. D) Lale Devri elçilikleri geçici, III. Selim dönemi elçilikleri daimî niteliktedir.
  5. E) Her iki dönemde de Batı'dan etkilenme politikası izlenmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Nizam-ı Cedit askeri ıslahatı hem Lale Devri'nde hem III. Selim döneminde uygulanmıştır.

Nizam-ı Cedit askeri ıslahatı yalnızca III. Selim dönemine aittir; Lale Devri'nde askeri alanda herhangi bir ıslahat yapılmamıştır. Bu nedenle her iki döneme de askeri ıslahat atfeden ifade yanlıştır.

Soru 6

Osmanlı mimarisinde Batı kökenli (barok) süsleme etkisinin ilk izleri hangi dönemde görülmeye başlamıştır?

  1. A) IV. Murat dönemi
  2. B) Tanzimat dönemi
  3. C) Lale Devri
  4. D) III. Selim dönemi
  5. E) II. Mahmut dönemi
Cevabı göster

Cevap: C) Lale Devri

Osmanlı mimarisinde Batı kökenli süsleme etkisinin ilk izleri Lale Devri'nde görülmeye başlamış; III.

Soru 7

Lale Devri yenilikleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi bu döneme ait değildir?

  1. A) Kütüphanelerin kurulması
  2. B) Askeri alanda kapsamlı ıslahat yapılması
  3. C) Kâğıt fabrikasının açılması
  4. D) Tercüme heyetlerinin oluşturulması
  5. E) Çiçek aşısının uygulamaya konulması
Cevabı göster

Cevap: B) Askeri alanda kapsamlı ıslahat yapılması

Lale Devri yenilikleri kültür, toplumsal ve sağlık alanlarında yoğunlaşmış; askeri alanda herhangi bir ıslahat yapılmamıştır. Askeri ıslahat III. Selim dönemi Nizam-ı Cedit'ine aittir.

Soru 8

Osmanlı'da Batılılaşma (Batı'nın teknik ve kültürel başarılarına yönelme süreci) fiilen aşağıdaki dönemlerin hangisinde başlamıştır?

  1. A) III. Selim dönemi (1789-1807)
  2. B) II. Mahmut dönemi (1808-1839)
  3. C) Tanzimat dönemi (1839 sonrası)
  4. D) Lale Devri (1718-1730)
  5. E) IV. Murat dönemi (1623-1640)
Cevabı göster

Cevap: D) Lale Devri (1718-1730)

Osmanlı'da Batı'nın teknik ve kültürel başarılarına yönelme (Batılılaşma) süreci fiilen 1718'de başlayan Lale Devri'nden itibaren görülmüştür.

Soru 9

Lale Devri ile III. Selim dönemi elçilik faaliyetleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Her iki dönemde de Avrupa başkentlerine daimi elçiler gönderilmiştir.
  2. B) Lale Devri'nde daimi, III. Selim döneminde ise geçici elçilikler açılmıştır.
  3. C) Lale Devri'nde elçilikler geçici, III. Selim döneminde ise daimî niteliktedir.
  4. D) Daimi elçilik açma uygulaması Lale Devri'nde başlayıp III. Selim'de kaldırılmıştır.
  5. E) Lale Devri'nde yalnızca Fransa'ya daimi bir elçi gönderilmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Lale Devri'nde elçilikler geçici, III. Selim döneminde ise daimî niteliktedir.

Lale Devri'nde gönderilen elçilikler geçici nitelikteydi; Avrupa başkentlerinde daimi elçiliklerin kurulması ise III. Selim dönemine (1789-1807) aittir.

Soru 10

1730 yılında patlak veren Patrona Halil İsyanı'nın ortaya çıkmasında aşağıdaki etkenlerden hangisi başlıca rolü oynamıştır?

  1. A) Lale Devri'nin lüks yaşamı ile Batı tarzı ıslahatlara duyulan toplumsal tepki
  2. B) Osmanlı'nın Rusya ile imzaladığı ağır bir antlaşmanın yarattığı öfke
  3. C) III. Ahmet'in Safevilerle yürütülen savaşı yanlış yönetmesi
  4. D) Anadolu'da çıkan kıtlık sonucu İstanbul'a göç eden köylü isyanı
  5. E) Devşirme sisteminin kaldırılmasına yeniçerilerin gösterdiği tepki
Cevabı göster

Cevap: A) Lale Devri'nin lüks yaşamı ile Batı tarzı ıslahatlara duyulan toplumsal tepki

Patrona Halil İsyanı'nın başlıca nedeni, Lale Devri'nin savurgan lüks anlayışı ve Batı'ya yönelik ıslahat çabalarına karşı halk ve yeniçeriler arasında oluşan tepkidir; isyan III.

Soru 11

Lale Devri'nde Paris'e geçici elçi olarak gönderilen ve izlenimlerini Sefaretname adlı eserinde kaleme alan Osmanlı devlet adamı kimdir?

  1. A) Koca Ragıp Paşa
  2. B) Yirmisekiz Mehmet Çelebi
  3. C) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
  4. D) İbrahim Müteferrika
  5. E) Nedim
Cevabı göster

Cevap: B) Yirmisekiz Mehmet Çelebi

Lale Devri'nde Paris'e geçici elçi olarak gönderilen Yirmisekiz Mehmet Çelebi, Fransa'daki izlenimlerini Paris Sefaretnamesi adlı eserinde kaleme almıştır.

Soru 12

Osmanlı'da ilk itfaiye teşkilatı olan Tulumbacı Ocağı'nın kurucusu kimdir?

  1. A) İbrahim Müteferrika
  2. B) 28 Mehmet Çelebi
  3. C) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
  4. D) Gerçek Davud
  5. E) Patrona Halil
Cevabı göster

Cevap: D) Gerçek Davud

Lale Devri'nde ilk Osmanlı itfaiye örgütü olan Tulumbacı Ocağı kurulmuş; bu teşkilatın kurucusu Gerçek Davud'dur.

Soru 13

Osmanlı'da 1727'de kurulan ilk Türk matbaasına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Doğrudan devlet eliyle kurulmuş ve her tür eserin basımına izin verilmiştir.
  2. B) İbrahim Müteferrika tarafından, padişah izniyle ve din dışı eser basma koşuluyla kurulmuştur.
  3. C) Yabancı bir misyoner tarafından getirilip Osmanlı hükümetine bağışlanmıştır.
  4. D) Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın bizzat kurduğu bir devlet kurumudur.
  5. E) Hem dinî hem din dışı eserleri eşit koşullarda basmak üzere açılmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) İbrahim Müteferrika tarafından, padişah izniyle ve din dışı eser basma koşuluyla kurulmuştur.

İlk Türk matbaası 1727'de İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuş; III. Ahmet'in izni alınmış ve yalnızca din dışı konularda basım yapılması koşulu getirilmiştir.

Soru 14

İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaada ilk basılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Vankulu Lügati
  2. B) Tarih-i Hind-i Garbî
  3. C) Sefaretname
  4. D) Cihannüma
  5. E) Tuhfetü'l-Kibâr
Cevabı göster

Cevap: A) Vankulu Lügati

İbrahim Müteferrika matbaasında basılan ilk eser, Türkçe-Arapça sözlük niteliğindeki Vankulu Lügati'dir.

Soru 15

Lale Devri'nin ünlü şairi ile dönemin önde gelen minyatür sanatçısını sırasıyla doğru biçimde veren seçenek hangisidir?

  1. A) Fuzuli ve Baki
  2. B) Yahya Kemal ve Levni
  3. C) Nabi ve Şeyh Galib
  4. D) Nedim ve İbrahim Müteferrika
  5. E) Nedim ve Levni
Cevabı göster

Cevap: E) Nedim ve Levni

Lale Devri'nin ünlü şairi Nedim, dönemin önde gelen minyatür sanatçısı ise Levni'dir; bu nedenle doğru ikili Nedim ve Levni'dir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları