Kanuni Sultan Süleyman dönemi (Mohaç 1526, Viyana, Preveze 1538, kapitülasyonlar) Soruları

KPSS Tarih · 25 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

1535'te Osmanlı ile Fransa arasında imzalanan kapitülasyon antlaşması hakkında aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?

  1. A) Osmanlı hukuku Fransız tüccarlar üzerinde tam egemenliğini korumuştur.
  2. B) Fransız tüccarlara geniş ticari ayrıcalıklar tanımıştır.
  3. C) 'İki hükümdar sağ kaldıkça geçerli' hükmünü içermektedir.
  4. D) Kanuni Sultan Süleyman ile I. François arasında imzalanmıştır.
  5. E) Habsburglara karşı kurulan ittifakın parçasıdır.
Cevabı göster

Cevap: A) Osmanlı hukuku Fransız tüccarlar üzerinde tam egemenliğini korumuştur.

Yanlış olan ifade, Osmanlı hukukunun Fransız tüccarlar üzerinde tam egemenliğini koruduğudur; kapitülasyonlar tam egemenlik değil, ayrıcalıklı bir statü tanıyarak Osmanlı yargı egemenliğini zayıflatmıştır.

Soru 2

Belgrad'ın Osmanlı tarafından fethedilmesi hangi padişah dönemine aittir?

  1. A) Fatih Sultan Mehmet dönemine; diğer fetihlerle birlikte bu dönemde gerçekleşmiştir.
  2. B) II. Bayezid dönemine; Avrupa seferleri bu dönemde yoğunlaşmıştır.
  3. C) Yavuz Sultan Selim dönemine; batı fetihleri onun saltanatı sırasında yapılmıştır.
  4. D) Kanuni Sultan Süleyman dönemine; 1521'de fethedilmiştir.
  5. E) III. Murat dönemine; Macaristan'a yapılan seferlerin bir parçası olarak alınmıştır.
Cevabı göster

Cevap: D) Kanuni Sultan Süleyman dönemine; 1521'de fethedilmiştir.

Belgrad, Fatih dönemi değil Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1521'de fethedilmiştir. Fatih'in fetihlerine Kırım, Amasra, Trabzon ve Mora örnek verilebilir.

Soru 3

Mohaç Meydan Muharebesi'nin sonuçları açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) 1526'da yapılmış; Osmanlı ve Macaristan arasında iki yıl sürmüş ve iki taraf da ağır kayıp vermiştir.
  2. B) 1525'te yapılmış; Kanuni bizzat savaşa katılmamış, veziriazam orduyu yönetmiştir.
  3. C) 1526'da yapılmış; Osmanlı yaklaşık iki buçuk saatte Macaristan'ı yenilgiye uğratmış ve Macar Krallığı fiilen sona ermiştir.
  4. D) 1526'da yapılmış; Macarlar ilk anda Osmanlı'ya üstünlük sağlamış ancak uzun vadede yenilmişlerdir.
  5. E) Savaş sonucunda Macaristan Osmanlı'ya bağlanmış fakat Macar Krallığı nominal olarak varlığını korumaya devam etmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) 1526'da yapılmış; Osmanlı yaklaşık iki buçuk saatte Macaristan'ı yenilgiye uğratmış ve Macar Krallığı fiilen sona ermiştir.

Mohaç Meydan Muharebesi 1526'da yaklaşık iki buçuk saatte Osmanlı zaferiyle sonuçlanmış ve Macar Krallığı fiilen sona ermiştir.

Soru 4

Kanuni Sultan Süleyman'ın Roma-Germen İmparatorluğu'na karşı Almanya'daki Protestan ve Kalvinistleri desteklemesinin temel amacı neydi?

  1. A) Osmanlı'nın Avrupa'daki Hristiyan nüfusu Müslümanlaştırma politikasının bir parçasıydı.
  2. B) Protestanları Osmanlı egemenliği altına alarak onlardan askerî destek sağlamaktı.
  3. C) Papalığın siyasi gücünü kırmak ve Roma Kilisesi'nin Venedik üzerindeki nüfuzunu sarsmaktı.
  4. D) Lutherci kilisenin Osmanlı'nın müttefiki Fransa üzerindeki etkisini artırması için zemin hazırlamaktı.
  5. E) Rakip imparatorluğun dinî birliğini bozarak mezhep çatışmalarından yararlanmaktı.
Cevabı göster

Cevap: E) Rakip imparatorluğun dinî birliğini bozarak mezhep çatışmalarından yararlanmaktı.

Doğru yanıt, rakip imparatorluğun (Roma-Germen) dinî birliğini bozarak mezhep çatışmalarından yararlanmaktır; Kanuni, Protestan ve Kalvinistleri desteklemesinin temel amacı bu birliği zayıflatmaktı.

Soru 5

1529 Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasında etkili olan nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Fransız ordusunun Osmanlı'ya arka cepheden saldırması
  2. B) İkmal hatlarının gereğinden uzun olması
  3. C) Viyana surlarının oldukça güçlü olması
  4. D) Kışın beklenenden erken bastırması
  5. E) Mevsim koşulları ve lojistik güçlüklerin bir arada etkili olması
Cevabı göster

Cevap: A) Fransız ordusunun Osmanlı'ya arka cepheden saldırması

1529 Viyana Kuşatması'nın başarısızlık nedenleri arasında kışın erken bastırması, ikmal hatlarının uzunluğu ve güçlü surlar sayılmaktadır. Fransa Osmanlı'nın müttefikiydi; arka cepheden saldırı gerçekleşmedi.

Soru 6

Osmanlı döneminde uygulanan kapitülasyonların ekonomik alanda yol açtığı sonuçlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Osmanlı tüccarlarına dış pazarlarda ayrıcalıklı statü kazandırmıştır.
  2. B) Osmanlı'yı açık bir pazar konumuna düşürmüştür.
  3. C) Mali bağımsızlığın giderek yitirilmesine zemin hazırlamıştır.
  4. D) Yerli ekonomik gelişimin ve sanayinin önünü tıkamıştır.
  5. E) Yabancı devletlerin Osmanlı pazarına serbestçe girmesini kolaylaştırmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Osmanlı tüccarlarına dış pazarlarda ayrıcalıklı statü kazandırmıştır.

Kapitülasyonlar yabancı devletlere Osmanlı'da ticari ayrıcalıklar tanımış, ancak Osmanlı tüccarlarına dış pazarlarda herhangi bir ayrıcalıklı statü sağlamamıştır; aksine ekonomik bağımsızlık ve gelişim zedelenmiştir.

Soru 7

Kanuni döneminde gerçekleştirilen Hint Deniz Seferleri'nin temel amacı ve sonucu nedir?

  1. A) Doğu Afrika limanlarını Osmanlı üslerine dönüştürmek ve Habeşistan'ı fethetmek; kısmen başarılı olunmuştur.
  2. B) Mısır'ı Osmanlı'ya bağlayıp Memlük direncini kırmak; bu hedefe ulaşılmıştır.
  3. C) Baharat Yolu'nu denetim altına alıp Portekiz'in okyanus egemenliğine son vermek; ancak başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
  4. D) Venedik'in baharat ticaretini engelleyip Osmanlı'yı başlıca aracı yapmak; bu amaca ulaşılmıştır.
  5. E) Çin ile deniz ticareti kurup ipek yolunu canlandırmak; başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Baharat Yolu'nu denetim altına alıp Portekiz'in okyanus egemenliğine son vermek; ancak başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Doğru yanıt, Baharat Yolu'nu denetim altına alıp Portekiz'in okyanus egemenliğine son verme amacını taşıyan ancak başarısızlıkla sonuçlanan seçenektir; Hint Deniz Seferleri 1538'den itibaren bu amaçla yapılmıştır.

Soru 8

Kanuni döneminde Kuzey Afrika'daki Osmanlı hâkimiyetine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Tunus kalıcı biçimde fethedilmiş, Cezayir ise yalnızca geçici olarak kontrol altına alınmıştır.
  2. B) Mısır ve Cezayir fethedilmiş; ancak Trablusgarp Portekiz baskısı nedeniyle alınamamıştır.
  3. C) Bölgedeki seferleri Piri Reis yönetmiş; Barbaros Hayreddin Paşa bu süreçte hiç görev almamıştır.
  4. D) Trablusgarp fethedilmiş, Cezayir ise Şarlken'le yapılan antlaşma gereği İspanya'ya bırakılmıştır.
  5. E) Cezayir bağlanmış, Trablusgarp fethedilmiş, Tunus'ta geçici hâkimiyet kurulmuş; kilit isim Barbaros'tur.
Cevabı göster

Cevap: E) Cezayir bağlanmış, Trablusgarp fethedilmiş, Tunus'ta geçici hâkimiyet kurulmuş; kilit isim Barbaros'tur.

Kanuni döneminde Cezayir Osmanlı'ya bağlanmış, Trablusgarp fethedilmiş, Tunus üzerinde geçici hâkimiyet sağlanmış; bu sürecin kilit ismi Barbaros Hayreddin Paşa'dır.

Soru 9

1538'de kazanılan Preveze Deniz Savaşı ile ilgili aşağıdakilerin hangisi doğrudur?

  1. A) Barbaros Hayreddin Paşa komutasında Haçlı donanması yenilmiş, Akdeniz Türk gölü olmuş ve bu tarih Donanma Günü sayılmıştır.
  2. B) Savaş Turgut Reis komutasında kazanılmış ve Avrupa'da büyük yankı uyandırmıştır.
  3. C) Savaş sonucunda Kuzey Afrika tümüyle Osmanlı kontrolüne girmiş ve İspanya ile barış antlaşması imzalanmıştır.
  4. D) Savaş Piri Reis komutasında kazanılmış, Hint Okyanusu Türk hâkimiyetine girmiştir.
  5. E) Osmanlı donanması bu savaşta başarısız olmuş; ancak diplomatik yollarla Akdeniz'deki üstünlük korunmuştur.
Cevabı göster

Cevap: A) Barbaros Hayreddin Paşa komutasında Haçlı donanması yenilmiş, Akdeniz Türk gölü olmuş ve bu tarih Donanma Günü sayılmıştır.

Preveze Deniz Savaşı 1538'de Barbaros Hayreddin Paşa komutasında Haçlı donanmasına karşı kazanılmış, Akdeniz Türk gölü hâline gelmiş ve bu tarih Donanma Günü olarak kutlanmaktadır.

Soru 10

Aşağıdaki olaylardan hangisi Kanuni Sultan Süleyman döneminde gerçekleşmemiştir?

  1. A) Belgrad'ın alınması (1521)
  2. B) Malta Kuşatması (1565)
  3. C) Amasya Antlaşması (1555)
  4. D) Rodos'un fethi (1453)
  5. E) I. Viyana Kuşatması (1529)
Cevabı göster

Cevap: D) Rodos'un fethi (1453)

'Rodos'un fethi (1453)' ifadesi yanlıştır; Rodos Kanuni döneminde 1522'de alınmıştır, 1453 ise İstanbul'un fethinin tarihidir.

Soru 11

Osmanlı devlet maliyesinin tarihte ilk kez bütçe açığı verdiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sultan II. Bayezid dönemi
  2. B) Yavuz Sultan Selim dönemi
  3. C) Kanuni Sultan Süleyman dönemi
  4. D) Sultan III. Murat dönemi
  5. E) Sultan IV. Murat dönemi
Cevabı göster

Cevap: C) Kanuni Sultan Süleyman dönemi

Osmanlı maliyesi, sürekli seferlerin yarattığı yük ve para değerinin düşmesiyle birlikte ilk kez Kanuni Sultan Süleyman döneminde açık vermeye başlamış; bu dönem aynı zamanda enflasyonun da kendini hissettirdiği…

Soru 12

Kanuni Sultan Süleyman döneminde planlanan Don-Volga Kanal Projesi'nin temel hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A) Portekiz'in Akdeniz ticaretindeki hâkimiyetini kırmak
  2. B) Rusya'nın güneye doğru yayılmasını engellemek
  3. C) Volga ve Don nehirlerini birleştirerek Hazar yönündeki ulaşımı kolaylaştırmak
  4. D) Orta Asya Türk devletleriyle kara-su bağlantısı kurmak
  5. E) Bozkır yolunu denetim altına alarak Orta Asya ile iletişimi güçlendirmek
Cevabı göster

Cevap: A) Portekiz'in Akdeniz ticaretindeki hâkimiyetini kırmak

Don-Volga projesi Orta Asya Türk devletleriyle bağlantı kurmayı, Rusya'nın güneye yayılmasını engellemeyi ve iki nehri birleştirerek Hazar yönündeki ulaşımı kolaylaştırmayı amaçlamaktaydı.

Soru 13

Kanuni Sultan Süleyman'ın Pavya Muharebesi'nde esir düşen Fransa Kralı I. François için girişimde bulunması ne açıdan önem taşımaktadır?

  1. A) Osmanlı'nın Papalık ile diplomatik ilişkiler kurmasının başlangıcıdır.
  2. B) Venedik'in Osmanlı ile ortak savunma paktı oluşturmasını sağlamıştır.
  3. C) Osmanlı'nın İspanya ile kalıcı barış antlaşması imzalamasına zemin hazırlamıştır.
  4. D) İki devlet arasındaki uzun soluklu ittifakın temelini atmıştır.
  5. E) Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Osmanlı egemenliğini tanımasına yol açmıştır.
Cevabı göster

Cevap: D) İki devlet arasındaki uzun soluklu ittifakın temelini atmıştır.

Kanuni'nin Pavya'da esir düşen I. François'nın serbest bırakılması için girişimi, iki devlet arasındaki uzun soluklu ittifakın (Fransız-Osmanlı ittifakı) temelini atmıştır; bu ittifak Habsburglara karşı ortak bir denge…

Soru 14

Osmanlı'daki kapitülasyonlar kapsamında yabancı uyruklular arasındaki hukuki uyuşmazlıklar hangi mahkemelerde çözüme kavuşturulurdu?

  1. A) Konsolosluk mahkemelerinde
  2. B) Divan-ı Hümayun'da
  3. C) Osmanlı şer'iye mahkemelerinde
  4. D) Osmanlı nizamiye mahkemelerinde
  5. E) Ortak karma tahkim kurullarında
Cevabı göster

Cevap: A) Konsolosluk mahkemelerinde

Kapitülasyonlar gereğince yabancı uyruklu kişilerin kendi aralarındaki davalar Osmanlı mahkemelerinin dışında tutulmuş ve konsolosluk mahkemelerinde görülmüştür; bu durum Osmanlı yargı egemenliğini zedelemekteydi.

Soru 15

Kanuni Sultan Süleyman döneminin Batı politikasına ilişkin aşağıdaki gelişmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) 1521'de Belgrad üs olarak alınmıştır.
  2. B) Viyana ilk kez bu dönemde kuşatılmıştır.
  3. C) Rodos'tan önce Belgrad değil, doğrudan Macaristan üzerine yürünmüştür.
  4. D) Belgrad'ın fethiyle Avrupa seferlerine açılan kapı güvence altına alınmıştır.
  5. E) 1522'de Rodos Adası Saint Jean Şövalyelerinden ele geçirilmiştir.
Cevabı göster

Cevap: C) Rodos'tan önce Belgrad değil, doğrudan Macaristan üzerine yürünmüştür.

Kanuni önce Belgrad'ı (1521), ardından Rodos'u (1522) aldı; sıralama Belgrad önce, Rodos sonradır. Batı seferlerinde önce Belgrad güvence altına alınmış, sonra adalar ve Macaristan üzerine yürünmüştür.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları