İzmir Suikast girişimi (1926) ve son İstiklal Mahkemeleri Soruları

KPSS Tarih · 14 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır' sözü Mustafa Kemal Atatürk tarafından hangi bağlamda söylenmiştir?

  1. A) İzmir suikast girişiminin ardından 18 Haziran 1926'da Anadolu Ajansı'na verilen demeçte
  2. B) Cumhuriyet'in ilanının 10. yıldönümünde Ankara'da verilen törende
  3. C) Lozan Antlaşması'nın imzalanmasının ardından TBMM'de yapılan konuşmada
  4. D) Şeyh Sait İsyanı'nın bastırılmasının hemen akabinde gazetecilere yapılan açıklamada
  5. E) 1924 Anayasası'nın kabulünden sonra düzenlenen kutlama töreninde
Cevabı göster

Cevap: A) İzmir suikast girişiminin ardından 18 Haziran 1926'da Anadolu Ajansı'na verilen demeçte

Bu meşhur söz, İzmir suikast girişiminin ardından 18 Haziran 1926 tarihinde Atatürk'ün Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte yer almıştır.

Soru 2

İstiklal Mahkemeleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) İzmir Suikastı'na bakan Ankara İstiklal Mahkemesi, üyelerinden ötürü 'Üç Aliler Divanı' olarak da anılmıştır.
  2. B) Kuvvetler ayrılığı ilkesine uygun biçimde düzenlenmiş bağımsız mahkemelerdir.
  3. C) Verdikleri kararlar kesin olup üst bir mercide temyiz edilemezdi.
  4. D) Son olarak Mustafa Kemal'e yönelik suikast girişimi olayında görev yapmıştır.
  5. E) Olağanüstü yargı organı niteliği taşımaktadır.
Cevabı göster

Cevap: B) Kuvvetler ayrılığı ilkesine uygun biçimde düzenlenmiş bağımsız mahkemelerdir.

İstiklal Mahkemeleri kuvvetler ayrılığı ilkesine uygun biçimde düzenlenmemiş olup olağanüstü yargı organlarıdır; bu nedenle 'kuvvetler ayrılığına uygun bağımsız mahkemelerdir' ifadesi yanlıştır.

Soru 3

İzmir Suikast girişimi hangi açıdan tarihsel bir dönüm noktası olarak değerlendirilir?

  1. A) Türk ordusunun modernleşme sürecini başlatmış olması bakımından
  2. B) Çok partili siyasi sisteme geçişin zeminini hazırlaması bakımından
  3. C) İttihatçıların devlet kadrolarından tasfiye edilmesine ortam hazırlaması bakımından
  4. D) Türkiye'nin Batı devletleriyle ilk ittifak antlaşmasını imzalamasına ortam hazırlaması bakımından
  5. E) Türkiye'nin ilk anayasasının hazırlanma sürecini hızlandırması bakımından
Cevabı göster

Cevap: C) İttihatçıların devlet kadrolarından tasfiye edilmesine ortam hazırlaması bakımından

İzmir Suikast girişimi, siyasi sonuçları itibarıyla eski İttihatçıların devlet kadrolarından tasfiye edilmesine ortam hazırlayan olay olmuştur.

Soru 4

1926 İzmir Suikast girişiminin zamanında ihbar edilmesini kolaylaştıran koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Mustafa Kemal'in seyahat güzergahını gizli tutması
  2. B) Suikastçıların planı yabancı istihbarat servislerine sızdırması
  3. C) Suikastçıların kullandığı silahların gümrükte el konulması
  4. D) Mustafa Kemal'in kente varışının bir gün gecikmesi
  5. E) Dönemin İçişleri Bakanı'nın şüpheli kişileri önceden takip ettirmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Mustafa Kemal'in kente varışının bir gün gecikmesi

Mustafa Kemal'in kente varışının bir gün gecikmesi, suikastçıların bekleme süresini uzatmış; bu arada plan ihbar edilerek girişim engellenmiştir.

Soru 5

1926 İzmir Suikast girişiminin örgütleyicisi ve girişimin nasıl açığa çıktığına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Suikastı eski milletvekili Ziya Hurşit örgütlemiş; kaçışta görevli motorcu Giritli Şevki planı İzmir valisine bildirmiştir.
  2. B) Suikastı Ziya Hurşit örgütlemiş; planı bir gazeteci İçişleri Bakanlığı'na ihbar etmiştir.
  3. C) Suikastı motorcu Giritli Şevki örgütlemiş; planı İzmir emniyetine Ziya Hurşit bildirmiştir.
  4. D) Suikastı Rauf Orbay örgütlemiş; planı dönemin İstanbul valisine bizzat iletmiştir.
  5. E) Suikastı Arnavut Hamdi örgütlemiş; planı doğrudan Ankara makamlarına bildirmiştir.
Cevabı göster

Cevap: A) Suikastı eski milletvekili Ziya Hurşit örgütlemiş; kaçışta görevli motorcu Giritli Şevki planı İzmir valisine bildirmiştir.

Girişimin örgütleyicisi eski milletvekili Ziya Hurşit'tir; kaçış için görevlendirilen motorcu Giritli Şevki son anda kuşkulanarak planı İzmir Valisi Kâzım Bey'e bildirmiş ve böylece girişim önlenmiştir.

Soru 6

İstiklal Mahkemelerinin son olarak görev yaptığı dava ve ardından ne zaman kaldırıldığı hakkında doğru bilgi hangi seçenekte verilmiştir?

  1. A) Son olarak Şeyh Sait Ayaklanması davasında (1925) görev yapmış ve 1926'da kapatılmıştır.
  2. B) Son olarak Ağrı İsyanı davasında (1930) görev yapmış ve 1932'de kapatılmıştır.
  3. C) Son olarak Menemen (Kubilay) Olayı davasında (1930) görev yapmış ve 1931'de kaldırılmıştır.
  4. D) Son olarak Dersim İsyanı davasında (1937-38) görev yapmış ve 1938'de lağvedilmiştir.
  5. E) Son olarak İzmir Suikast girişimi davasında (1926) görev yapmış ve 1927'de kaldırılmıştır.
Cevabı göster

Cevap: E) Son olarak İzmir Suikast girişimi davasında (1926) görev yapmış ve 1927'de kaldırılmıştır.

İstiklal Mahkemeleri son kez 1926'daki İzmir Suikast girişimi davasında görev yapmış; akabinde 1927'de kaldırılmıştır.

Soru 7

İzmir Suikastı davasında İstiklal Mahkemesi'nce yargılanan Milli Mücadele kahramanları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Kazım Karabekir
  2. B) İsmet İnönü
  3. C) Rauf Orbay
  4. D) Ali Fuat Cebesoy
  5. E) Refet Bele
Cevabı göster

Cevap: B) İsmet İnönü

İsmet İnönü İzmir Suikastı davasında yargılanmamıştır; Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele mahkemede yargılanmış, yurt dışında bulunan Rauf Orbay ise gıyabında yargılanarak hüküm almıştır.

Soru 8

1926 İzmir Suikast girişiminin siyasi sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

  1. A) Türkiye'nin çok partili siyasi sisteme ilk kez geçiş denemesinin bu olayla başlatılması
  2. B) Mecliste muhalefet partilerine geniş yeni siyasi hakların tanınması
  3. C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri ve eski İttihatçıların tutuklanarak tek parti yönetiminin pekişmesi
  4. D) Siyasi muhalefetin yasal güvence altına alınması amacıyla meclis eliyle kapsamlı bir anayasa değişikliğine gidilmesi
  5. E) Şeyh Sait İsyanı sonrası kurulan Takrir-i Sükun rejiminin bu olayla birlikte sona erdirilmesi
Cevabı göster

Cevap: C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri ve eski İttihatçıların tutuklanarak tek parti yönetiminin pekişmesi

Suikast girişiminin soruşturması kapsamında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri ve eski İttihatçılar tutuklanmış; bu durum tek parti yönetiminin pekişmesini sağlamıştır.

Soru 9

İstiklal Mahkemelerinin 1927'de kapatılmasının temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmektedir?

  1. A) Avrupa devletlerinin insan hakları gerekçesiyle uyguladığı dış baskının artması
  2. B) Yeni anayasanın bu mahkemelerin varlığına olanak tanımaması
  3. C) Mahkeme başkanlarının toplu istifasıyla kurumun işlevsiz kalması
  4. D) Rejimi tehdit eden iç tehditlerin büyük ölçüde bertaraf edilmiş olması
  5. E) Milletler Cemiyeti'ne üyeliğin bir koşulu olarak kaldırılmaları
Cevabı göster

Cevap: D) Rejimi tehdit eden iç tehditlerin büyük ölçüde bertaraf edilmiş olması

İstiklal Mahkemelerinin 1927'de kapatılmasının temel nedeni, rejimi tehdit eden iç tehditlerin büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olmasıdır; 1926 İzmir Suikastı yargılamaları bu sürecin son halkasını oluşturmuştur.

Soru 10

İzmir Suikast girişimi hangi tarihte planlanmış ve nasıl engellenmiştir?

  1. A) 1923'te planlanmış olup yurt dışından gelen istihbarat bilgisiyle önlenmiştir.
  2. B) 1925'te planlanmış olup güvenlik kuvvetlerinin baskınıyla suikastçılar yakalanmıştır.
  3. C) 1924'te planlanmış olup Mustafa Kemal'in güzergahını değiştirmesiyle sonuçsuz kalmıştır.
  4. D) 1928'de planlanmış olup ordunun zamanında müdahalesiyle engellenmiştir.
  5. E) 1926'da planlanmış olup ihbar üzerine önlenmiş, ardından birçok muhalif yargılanmıştır.
Cevabı göster

Cevap: E) 1926'da planlanmış olup ihbar üzerine önlenmiş, ardından birçok muhalif yargılanmıştır.

Suikast girişimi 1926'da (14 Haziran 1926) planlanmış; ihbar sayesinde önlenmiş ve akabinde çok sayıda eski İttihatçı ile muhalif kişi İstiklal Mahkemelerinde yargılanmıştır.

Soru 11

Aşağıdaki olaylardan hangisinde İstiklal Mahkemeleri değil Divan-ı Harp (Askeri Mahkeme) görev yapmıştır?

  1. A) 1930 Menemen (Kubilay) Olayı davası
  2. B) İzmir Suikast girişimi davası
  3. C) Şeyh Sait Ayaklanması (1925) davası
  4. D) Çerkez Ethem'e bağlı kişilerin yargılanması
  5. E) Mutki İsyanı davası
Cevabı göster

Cevap: A) 1930 Menemen (Kubilay) Olayı davası

1930 Menemen (Kubilay) Olayı'nda İstiklal Mahkemeleri değil Divan-ı Harp yani Askeri Mahkeme yargılama yapmıştır; Şeyh Sait ve İzmir Suikastı davalarında ise İstiklal Mahkemeleri görev almıştır.

Soru 12

1926'da İzmir Suikast girişimi nedeniyle yargılama yapan mahkeme ve bu sürecin Cumhuriyet yönetimine etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi yürütmüş; sürecin rejim üzerinde herhangi bir kalıcı siyasi etkisi olmamıştır.
  2. B) Ankara İstiklal Mahkemesi sanıkları yargılamış; süreç iç güvenlik tedbirlerinin sertleşmesinde belirleyici olmuştur.
  3. C) İstanbul İstiklal Mahkemesi sonuçlandırmış; rejim ardından muhalefete yönelik kalıcı bir hoşgörü politikası benimsemiştir.
  4. D) Divan-ı Harp sanıkları yargılamış; sonuçta Terakkiperver Fırka ile kalıcı bir siyasi uzlaşı sağlanmıştır.
  5. E) Ankara Ağır Ceza Mahkemesi yürütmüş; süreç çok partili düzene geçişi belirgin biçimde hızlandırmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Ankara İstiklal Mahkemesi sanıkları yargılamış; süreç iç güvenlik tedbirlerinin sertleşmesinde belirleyici olmuştur.

Dava Ankara İstiklal Mahkemesi'nde görülmüş; Ziya Hurşit dahil sanıklar yargılanmış ve süreç iç güvenlik tedbirlerinin sertleşmesinde belirleyici olmuştur.

Soru 13

Mustafa Kemal'in İzmir suikast girişimine verdiği tepkinin hukuki boyutunu doğru biçimde yansıtan seçenek hangisidir?

  1. A) Suikastçıları bizzat kendisi yargılamak amacıyla kendine bağlı yeni bir mahkeme kurdurmuştur.
  2. B) Olayı yalnızca kişisel bir tehdit sayarak sanıkların tümünün affedilmesi yönünde irade göstermiştir.
  3. C) Olayı kişiselleştirmemiş, konunun yargıya bırakıldığını belirtmiş; sanıklar İstiklal Mahkemelerinde yargılanmıştır.
  4. D) Suikastçıların sivil mahkeme yerine askerî mahkemede yargılanmasını bizzat emretmiştir.
  5. E) Olayın dış güçlerce planlandığını öne sürerek konuyu uluslararası bir tahkime taşımıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Olayı kişiselleştirmemiş, konunun yargıya bırakıldığını belirtmiş; sanıklar İstiklal Mahkemelerinde yargılanmıştır.

Mustafa Kemal olayı kişiselleştirmemiş; meselenin millete ve yargıya yönelik olduğunu vurgulayarak konuyu adli mercilere bırakmış; sanıklar yürürlükteki İstiklal Mahkemelerinde yargılanmıştır.

Soru 14

Cumhuriyetin ilanından sonra mevcut rejimi değiştirmeye yönelik eylemler arasında sayılan olaylar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak bir arada verilmiştir?

  1. A) Dersim İsyanı – İzmir Suikastı – Balıkesir Mitingleri
  2. B) Şeyh Sait İsyanı – Ağrı İsyanı – Dersim İsyanı
  3. C) İzmir Suikastı – Çerkez Ethem Hareketi – Menemen Olayı
  4. D) Şeyh Sait İsyanı – İzmir Suikastı – Menemen Olayı
  5. E) Menemen Olayı – Ağrı İsyanı – Mustafa Suphi Cinayeti
Cevabı göster

Cevap: D) Şeyh Sait İsyanı – İzmir Suikastı – Menemen Olayı

Cumhuriyet rejimine karşı yönelik eylemler arasında Şeyh Sait İsyanı, İzmir Suikastı ve Menemen Olayı yer almaktadır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları