İzmir İktisat Kongresi (1923), Misak-ı İktisadi ve Aşar'ın kaldırılması (1925) Soruları

KPSS Tarih · 21 özgün soru · açıklamalı çözümler

İzmir İktisat Kongresi (1923), Misak-ı İktisadi ve Aşar'ın kaldırılması (1925) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında İzmir İktisat Kongresi (1923), Misak-ı İktisadi ve Aşar'ın kaldırılması (1925) konusunda bilmen gereken 22 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Osmanlı döneminden beri uygulanan ve tarım ürünleri üzerinden alınan Aşar (öşür) vergisi hangi yılda kaldırılmıştır?

  1. A) 1925
  2. B) 1924
  3. C) 1923
  4. D) 1926
  5. E) 1927
Cevabı göster

Cevap: A) 1925

Aşar vergisi 17 Şubat 1925'te yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarih kanunun resmi kabul tarihidir.

Soru 2

İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen ve 'Ekonomi Anayasası' olarak da nitelendirilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Misak-ı Millî
  2. B) Misak-ı İktisadi
  3. C) Halkçılık Beyannamesi
  4. D) Teşvik-i Sanayi Kanunu
  5. E) Kabotaj Kanunu
Cevabı göster

Cevap: B) Misak-ı İktisadi

Misak-ı İktisadi, ekonomik bağımsızlığı temel düstur olarak benimseyen ve İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen belgedir; 'Ekonomi Anayasası' ya da 'Milli Ekonomi' olarak da anılır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar arasında yer ALMAZ?

  1. A) Milli bankaların kurulması
  2. B) Demiryolu yapımının öngörülmesi
  3. C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın onaylanması
  4. D) Yerli sanayinin teşvik edilmesi
  5. E) Kapitülasyonların kaldırılmasının hedeflenmesi
Cevabı göster

Cevap: C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın onaylanması

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış olup İzmir İktisat Kongresi kararları arasında yer almaz. Diğer seçeneklerdeki kararlar kongrede alınmıştır.

Soru 4

İzmir İktisat Kongresi'nin toplandığı tarih ve yer hangisidir?

  1. A) 4 Mart 1923 – Ankara
  2. B) 17 Şubat 1923 – İstanbul
  3. C) 24 Temmuz 1923 – Lozan
  4. D) 23 Nisan 1923 – İzmir
  5. E) 17 Şubat 1923 – İzmir
Cevabı göster

Cevap: E) 17 Şubat 1923 – İzmir

Kongre 17 Şubat 1923'te İzmir'de açılmış ve 4 Mart 1923'te sona ermiştir; açılış tarihi ve şehir birlikte bilinmelidir.

Soru 5

İzmir İktisat Kongresi'nde İş Bankası'nın kurulmasına öncülük eden Celal Bayar'ın Cumhuriyet dönemindeki görevlerinin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı
  2. B) Cumhurbaşkanlığı → İktisat Vekilliği → Başbakanlık
  3. C) İktisat Vekilliği → Cumhurbaşkanlığı → Başbakanlık
  4. D) Başbakanlık → İktisat Vekilliği → Cumhurbaşkanlığı
  5. E) Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı → İktisat Vekilliği
Cevabı göster

Cevap: A) İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı

Celal Bayar önce İktisat Vekilliği görevini üstlenmiş, ardından 1937'de Başbakanlığa atanmış, 1950'de ise Cumhurbaşkanı seçilmiştir; doğru kronolojik sıra İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı'dır.

Soru 6

Aşar vergisinin kaldırılmasıyla doğrudan ulaşılmak istenen temel hedef nedir?

  1. A) Devlet bütçesindeki gelir fazlasını özel sektöre aktarmak
  2. B) Yabancı sermayeyi tarım sektörüne çekmek
  3. C) Köylünün mali yükünü hafifletmek ve tarımsal üretimi artırmak
  4. D) Toprak mülkiyetini yeniden düzenlemek
  5. E) Vergi gelirlerini sanayi yatırımlarına yönlendirmek
Cevabı göster

Cevap: C) Köylünün mali yükünü hafifletmek ve tarımsal üretimi artırmak

Aşar'ın kaldırılmasının başlıca amacı köylü üzerindeki ağır vergi yükünü ortadan kaldırmak ve bunun sonucunda tarımsal üretimi canlandırmaktır.

Soru 7

İzmir İktisat Kongresi, Lozan Konferansı ile ilgili olarak ne zaman toplanmıştır?

  1. A) Lozan Konferansı'nın ilk oturumuyla aynı gün
  2. B) Lozan Antlaşması imzalandıktan sonra
  3. C) Lozan barış görüşmeleri henüz başlamadan önce
  4. D) Lozan görüşmelerine ara verildiği sırada
  5. E) Lozan Antlaşması TBMM'de onaylandıktan sonra
Cevabı göster

Cevap: D) Lozan görüşmelerine ara verildiği sırada

İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat 1923'te toplanmıştır; bu tarih, Lozan barış görüşmelerine ara verildiği sıraya denk gelir. Dolayısıyla doğru yanıt, görüşmelere ara verildiği sırada toplanmış olmasıdır.

Soru 8

İzmir İktisat Kongresi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını Kâzım Karabekir yapmıştır.
  2. B) Kongreyi Kâzım Karabekir açmış, başkanlığını Mustafa Kemal yapmıştır.
  3. C) Kongreyi İsmet İnönü açmış, başkanlığını Celal Bayar yapmıştır.
  4. D) Kongreyi Ali Fethi Okyar açmış, başkanlığını İsmet İnönü yapmıştır.
  5. E) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını da Mustafa Kemal yapmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını Kâzım Karabekir yapmıştır.

Açılış konuşması Mustafa Kemal'e aittir; kongreye başkanlık eden kişi ise Kâzım Karabekir'dir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Misak-ı İktisadi kararlarıyla ilişkilendirilemez?

  1. A) Milliyetçilik ilkesi
  2. B) Laiklik ilkesi
  3. C) Devletçilik ilkesi
  4. D) Milli ekonominin ön plana çıkarılması
  5. E) Ekonomik bağımsızlığın sağlanması hedefi
Cevabı göster

Cevap: B) Laiklik ilkesi

Misak-ı İktisadi milli ekonomi politikası çerçevesinde oluşturulmuştur; milliyetçilik ve devletçilik ilkeleriyle doğrudan bağlantılıdır.

Soru 10

İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda özel sektöre hizmet vermek amacıyla kurulan milli banka hangisidir ve bu bankanın öncülüğünü kim yapmıştır?

  1. A) Merkez Bankası – İsmet İnönü
  2. B) Ziraat Bankası – Kâzım Karabekir
  3. C) İş Bankası – Celal Bayar
  4. D) Sümerbank – Mustafa Kemal
  5. E) Halk Bankası – Ali Fethi Okyar
Cevabı göster

Cevap: C) İş Bankası – Celal Bayar

İş Bankası, İzmir İktisat Kongresi'nin milli bankacılık kararları çerçevesinde 1924'te Celal Bayar'ın öncülüğünde kurulmuş özel sektör odaklı bir milli bankadır.

Soru 11

Topraksız köylülere toprak dağıtılmasına ilişkin kanun hangi yılda çıkarılmış ve bu konu İzmir İktisat Kongresi kararları arasında yer almış mıdır?

  1. A) 1923'te çıkarılmış, kongre kararları arasındadır.
  2. B) 1925'te çıkarılmış, kongre kararları arasındadır.
  3. C) 1933'te çıkarılmış, kongre kararları arasındadır.
  4. D) 1930'da çıkarılmış, kongre kararları arasında yer almaz.
  5. E) 1928'de çıkarılmış, kongre kararları arasında yer almaz.
Cevabı göster

Cevap: E) 1928'de çıkarılmış, kongre kararları arasında yer almaz.

Topraksız Köylüler Kanunu 1928'de çıkarılmıştır ve İzmir İktisat Kongresi kararları arasında yer almaz; kongre bu konuda somut bir karar almamıştır.

Soru 12

Köylü halkın üzerindeki ağır vergi yükünü ortadan kaldırması bakımından aşar vergisinin kaldırılması, Atatürk ilkelerinden öncelikle hangisiyle ilişkilendirilir?

  1. A) Halkçılık
  2. B) Milliyetçilik
  3. C) Laiklik
  4. D) Devletçilik
  5. E) İnkılapçılık
Cevabı göster

Cevap: A) Halkçılık

Aşar'ın kaldırılması köylü halkın üzerindeki vergi yükünü hafiflettiği için toplumun geniş kesimlerinin yararını gözeten halkçılık ilkesiyle doğrudan örtüşür.

Soru 13

İzmir İktisat Kongresi'nde 'üç beyaz' olarak nitelendirilen stratejik hammaddeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) Pamuk, tuz, şeker
  2. B) Un, tuz, pamuk
  3. C) Un, şeker, pamuk
  4. D) Buğday, un, şeker
  5. E) Pamuk, ipek, un
Cevabı göster

Cevap: C) Un, şeker, pamuk

Kongrede 'üç beyaz' olarak un, şeker ve pamuk belirlenmiştir; 'üç siyah' ise kömür, demir ve petrolden oluşmaktadır.

Soru 14

İzmir İktisat Kongresi'nde 1135 delege ile temsil edilen meslek grupları arasında yer ALMAYAN kesim hangisidir?

  1. A) Tüccarlar
  2. B) İşçiler
  3. C) Çiftçiler
  4. D) Memurlar
  5. E) Sanayiciler
Cevabı göster

Cevap: D) Memurlar

Kongreye tüccar, işçi, çiftçi ve sanayici grupları katılmıştır; devlet memurları ise temsil edilmemiştir.

Soru 15

Misak-ı İktisadi hangi toplantı ya da belgeye dayandırılarak hazırlanmıştır?

  1. A) İzmir İktisat Kongresi'ne
  2. B) Halkçılık Beyannamesi'ne
  3. C) 1921 Anayasası'na
  4. D) Lozan Barış Antlaşması'na
  5. E) TBMM'nin kurucu kararnamelerine
Cevabı göster

Cevap: A) İzmir İktisat Kongresi'ne

Misak-ı İktisadi, İzmir İktisat Kongresi kararlarına dayanır; Halkçılık Beyannamesi ise 1921 Anayasası'na dayanmaktadır.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları