İzmir İktisat Kongresi (1923), Misak-ı İktisadi ve Aşar'ın kaldırılması (1925) Soruları

KPSS Tarih · 19 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Osmanlı döneminden beri uygulanan ve tarım ürünleri üzerinden alınan Aşar (öşür) vergisi hangi yılda kaldırılmıştır?

  1. A) 1925
  2. B) 1924
  3. C) 1923
  4. D) 1926
  5. E) 1927
Cevabı göster

Cevap: A) 1925

Aşar vergisi 17 Şubat 1925'te yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarih kanunun resmi kabul tarihidir.

Soru 2

İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen ve 'Ekonomi Anayasası' olarak da nitelendirilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Misak-ı Millî
  2. B) Misak-ı İktisadi
  3. C) Halkçılık Beyannamesi
  4. D) Teşvik-i Sanayi Kanunu
  5. E) Kabotaj Kanunu
Cevabı göster

Cevap: B) Misak-ı İktisadi

Misak-ı İktisadi, ekonomik bağımsızlığı temel düstur olarak benimseyen ve İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen belgedir; 'Ekonomi Anayasası' ya da 'Milli Ekonomi' olarak da anılır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar arasında yer ALMAZ?

  1. A) Milli bankaların kurulması
  2. B) Demiryolu yapımının öngörülmesi
  3. C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın onaylanması
  4. D) Yerli sanayinin teşvik edilmesi
  5. E) Kapitülasyonların kaldırılmasının hedeflenmesi
Cevabı göster

Cevap: C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın onaylanması

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış olup İzmir İktisat Kongresi kararları arasında yer almaz. Diğer seçeneklerdeki kararlar kongrede alınmıştır.

Soru 4

Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi Atatürk döneminin 1923-1930 arası liberal ekonomi evresinde gerçekleşmemiştir?

  1. A) İş Bankası'nın kurulması
  2. B) Aşar vergisinin kaldırılması
  3. C) Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
  4. D) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanması
  5. E) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun yürürlüğe girmesi
Cevabı göster

Cevap: D) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanması

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933 tarihlidir ve devletçilik dönemine aittir; bu nedenle 1923-1930 arası liberal ekonomi evresinin dışında kalan düzenleme, I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanmasıdır. Diğer dört…

Soru 5

İzmir İktisat Kongresi'nde İş Bankası'nın kurulmasına öncülük eden Celal Bayar'ın Cumhuriyet dönemindeki görevlerinin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı
  2. B) Cumhurbaşkanlığı → İktisat Vekilliği → Başbakanlık
  3. C) İktisat Vekilliği → Cumhurbaşkanlığı → Başbakanlık
  4. D) Başbakanlık → İktisat Vekilliği → Cumhurbaşkanlığı
  5. E) Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı → İktisat Vekilliği
Cevabı göster

Cevap: A) İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı

Celal Bayar önce İktisat Vekilliği görevini üstlenmiş, ardından 1937'de Başbakanlığa atanmış, 1950'de ise Cumhurbaşkanı seçilmiştir; doğru kronolojik sıra İktisat Vekilliği → Başbakanlık → Cumhurbaşkanlığı'dır.

Soru 6

İzmir İktisat Kongresi'nin temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer ALMAZ?

  1. A) Milli ekonominin temel ilkelerini belirlemek
  2. B) Yabancı sermayeye dayalı sanayileşmeyi esas almak
  3. C) Teknik bilgisi yüksek nitelikli eleman yetiştirmek
  4. D) Kendi öz kaynaklarıyla kalkınmayı esas almak
  5. E) Ekonomik bağımsızlığı temel ilke olarak benimsemek
Cevabı göster

Cevap: B) Yabancı sermayeye dayalı sanayileşmeyi esas almak

Kongrenin temel amacı kendi kaynaklarıyla bağımsız kalkınmaktır; bu nedenle amaçları arasında yer almayan seçenek, yabancı sermayeye dayalı sanayileşmeyi esas almaktır.

Soru 7

Aşar vergisinin kaldırılmasıyla doğrudan ulaşılmak istenen temel hedef nedir?

  1. A) Devlet bütçesindeki gelir fazlasını özel sektöre aktarmak
  2. B) Yabancı sermayeyi tarım sektörüne çekmek
  3. C) Köylünün mali yükünü hafifletmek ve tarımsal üretimi artırmak
  4. D) Toprak mülkiyetini yeniden düzenlemek
  5. E) Vergi gelirlerini sanayi yatırımlarına yönlendirmek
Cevabı göster

Cevap: C) Köylünün mali yükünü hafifletmek ve tarımsal üretimi artırmak

Aşar'ın kaldırılmasının başlıca amacı köylü üzerindeki ağır vergi yükünü ortadan kaldırmak ve bunun sonucunda tarımsal üretimi canlandırmaktır.

Soru 8

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulamaya girdiği dönem ve bu dönemin ekonomi anlayışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) 1923-1930 dönemi, liberal ekonomi anlayışı
  2. B) 1923-1930 dönemi, karma ekonomi anlayışı
  3. C) 1940-1950 dönemi, savaş ekonomisi anlayışı
  4. D) 1930-1939 dönemi, liberal ekonomi anlayışı
  5. E) 1930-1939 dönemi, devletçilik anlayışı
Cevabı göster

Cevap: E) 1930-1939 dönemi, devletçilik anlayışı

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış ve 1930-1939 devletçilik dönemine aittir; İzmir İktisat Kongresi'nin kararları arasında yer almaz.

Soru 9

İzmir İktisat Kongresi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını Kâzım Karabekir yapmıştır.
  2. B) Kongreyi Kâzım Karabekir açmış, başkanlığını Mustafa Kemal yapmıştır.
  3. C) Kongreyi İsmet İnönü açmış, başkanlığını Celal Bayar yapmıştır.
  4. D) Kongreyi Ali Fethi Okyar açmış, başkanlığını İsmet İnönü yapmıştır.
  5. E) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını da Mustafa Kemal yapmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Kongreyi Mustafa Kemal açmış, başkanlığını Kâzım Karabekir yapmıştır.

Açılış konuşması Mustafa Kemal'e aittir; kongreye başkanlık eden kişi ise Kâzım Karabekir'dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Misak-ı İktisadi kararlarıyla ilişkilendirilemez?

  1. A) Milliyetçilik ilkesi
  2. B) Laiklik ilkesi
  3. C) Devletçilik ilkesi
  4. D) Milli ekonominin ön plana çıkarılması
  5. E) Ekonomik bağımsızlığın sağlanması hedefi
Cevabı göster

Cevap: B) Laiklik ilkesi

Misak-ı İktisadi milli ekonomi politikası çerçevesinde oluşturulmuştur; milliyetçilik ve devletçilik ilkeleriyle doğrudan bağlantılıdır.

Soru 11

İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda özel sektöre hizmet vermek amacıyla kurulan milli banka hangisidir ve bu bankanın öncülüğünü kim yapmıştır?

  1. A) Merkez Bankası – İsmet İnönü
  2. B) Ziraat Bankası – Kâzım Karabekir
  3. C) İş Bankası – Celal Bayar
  4. D) Sümerbank – Mustafa Kemal
  5. E) Halk Bankası – Ali Fethi Okyar
Cevabı göster

Cevap: C) İş Bankası – Celal Bayar

İş Bankası, İzmir İktisat Kongresi'nin milli bankacılık kararları çerçevesinde 1924'te Celal Bayar'ın öncülüğünde kurulmuş özel sektör odaklı bir milli bankadır.

Soru 12

İzmir İktisat Kongresi'nde benimsenen ekonomi modeli aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde tanımlanabilir?

  1. A) Devletin her alanda belirleyici olduğu tam devletçi model
  2. B) Özel girişimin öncelikli, devletin tamamlayıcı olduğu model
  3. C) Serbest piyasanın hiçbir kısıtlama olmaksızın işlediği tam liberal model
  4. D) Yabancı sermaye ve kamu ortaklığına dayalı karma model
  5. E) Tarım ağırlıklı, dışa kapalı geçimlik ekonomi modeli
Cevabı göster

Cevap: B) Özel girişimin öncelikli, devletin tamamlayıcı olduğu model

Kongrede özel girişim öncelikli, devlet ise eksik kaldığı alanlarda tamamlayıcı olarak konumlandırılmıştır; bu nedenle modeli en doğru tanımlayan seçenek, özel girişimin öncelikli devletin tamamlayıcı olduğu (kısmen…

Soru 13

Erken Cumhuriyet sanayileşme hedeflerinde 'üç beyaz' olarak nitelendirilen stratejik hammaddeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) Pamuk, tuz, şeker
  2. B) Un, tuz, pamuk
  3. C) Un, şeker, pamuk
  4. D) Buğday, un, şeker
  5. E) Pamuk, ipek, un
Cevabı göster

Cevap: C) Un, şeker, pamuk

Erken Cumhuriyet sanayileşme politikasında (özellikle 1933 I.

Soru 14

İzmir İktisat Kongresi'nde 1135 delege ile temsil edilen meslek grupları arasında yer ALMAYAN kesim hangisidir?

  1. A) Tüccarlar
  2. B) İşçiler
  3. C) Çiftçiler
  4. D) Memurlar
  5. E) Sanayiciler
Cevabı göster

Cevap: D) Memurlar

Kongreye tüccar, işçi, çiftçi ve sanayici grupları katılmıştır; devlet memurları ise temsil edilmemiştir.

Soru 15

Misak-ı İktisadi hangi toplantı ya da belgeye dayandırılarak hazırlanmıştır?

  1. A) İzmir İktisat Kongresi'ne
  2. B) Halkçılık Beyannamesi'ne
  3. C) 1921 Anayasası'na
  4. D) Lozan Barış Antlaşması'na
  5. E) TBMM'nin kurucu kararnamelerine
Cevabı göster

Cevap: A) İzmir İktisat Kongresi'ne

Misak-ı İktisadi, 1923 İzmir İktisat Kongresi kararlarına dayanır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları