İstanbul'un Fethi (1453) – hazırlıkları, seyri ve sonuçları Soruları
KPSS Tarih · 18 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul fethine yönelik hazırlıkları arasında doğru olarak gösterilemez?
A) Haliç'in ağzına zincir gerdirerek Boğaz'ı kapatması
B) Surları aşmak için büyük çaplı toplar döktürmesi
C) Yaklaşık 400 parçalık bir donanma hazırlaması
D) Karamanoğulları ile antlaşma yaparak iki cepheli savaşı önlemesi
E) Rumeli Hisarı'nı (Boğazkesen) inşa ettirmesi
Cevabı göster
Cevap: A) Haliç'in ağzına zincir gerdirerek Boğaz'ı kapatması
Haliç'e zincir germek Bizans'ın savunma önlemidir, Fatih'in hazırlıklarına değil. Diğer dört seçenek (top döktürme, donanma, Karamanoğulları antlaşması, Rumeli Hisarı) Osmanlı'nın gerçek hazırlıklarıdır.
Soru 2
İstanbul'un fethinin Osmanlı ekonomisi üzerindeki sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Anadolu esnafının Osmanlı pazarlarından büsbütün çekilmesi
B) Doğu-batı ticaret yolunun önemli bir kolunun denetimine geçilmesi
C) Boğazlardan geçen gemilerden vergi alma hakkının kaybedilmesi
D) Bizans altın rezervlerinin tümüyle Venedik'e devredilmesi
E) Karadeniz ticaretinin Ceneviz kolonilerine bırakılması
Cevabı göster
Cevap: B) Doğu-batı ticaret yolunun önemli bir kolunun denetimine geçilmesi
Fetihle birlikte İpek Yolu'nun Avrupa'ya uzanan kolu ve boğazlar Osmanlı denetimine girmiş, doğu-batı ticaretinden ve geçiş vergilerinden sağlanan gelir artmıştır; ticaret yollarının önemli bir kolunun denetimini…
Soru 3
Dünya tarihi kronolojisinde İstanbul'un fethi (1453) hangi iki tarihsel dönem arasındaki sınır noktası olarak kabul edilmektedir?
A) İlkçağ'ın sonu ve Ortaçağ'ın başlangıcı
B) Yeniçağ'ın sonu ve Yakınçağ'ın başlangıcı
C) Ortaçağ'ın sonu ve Yeniçağ'ın başlangıcı
D) İlkçağ'ın sonu ve Yeniçağ'ın başlangıcı
E) Coğrafi Keşifler Dönemi'nin sonu ve Sanayi Çağı'nın başlangıcı
Cevabı göster
Cevap: C) Ortaçağ'ın sonu ve Yeniçağ'ın başlangıcı
İstanbul'un fethi (1453) dünya tarihi açısından Ortaçağ'ın sonu ve Yeniçağ'ın başlangıcı olarak kabul edilir.
Soru 4
1453 İstanbul fethinde surları tahrip etmek amacıyla tüneller kazan ve patlayıcı kullanan Osmanlı birliğinin adı nedir?
A) Cebeci
B) Akıncı
C) Topçu
D) Lağımcı
E) Yeniçeri
Cevabı göster
Cevap: D) Lağımcı
Lağımcı birliği, surlarda tünel (lağım) kazarak surları tahribe girişen uzman birliktir. Cebeci ok ve silah deposu görevini üstlenirken Topçu büyük topları kullanmıştır.
Soru 5
İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı'nın Karadeniz hâkimiyetini pekiştiren iki fetih aşağıdakilerden hangisidir?
A) Selanik ve Mora
B) Akkerman ve Kili
C) Sinop ve Samsun
D) Azak ve Kafkasya
E) Trabzon ve Kırım
Cevabı göster
Cevap: E) Trabzon ve Kırım
Trabzon ve Kırım'ın fethedilmesiyle Karadeniz bir Türk iç denizi hâline gelmiş ve Osmanlı'nın Karadeniz egemenliği sağlamlaşmıştır.
Soru 6
Fatih döneminde İstanbul'a gelerek Sahn-ı Seman Medresesi'nde müderrislik yapan, matematik ve astronomi alanlarında eserler veren ve İstanbul'un coğrafi koordinatlarını tespit etmeye çalışan bilim insanı kimdir?
A) Kâtip Çelebi
B) Ali Kuşçu
C) Taşköprizade
D) Piri Reis
E) Molla Gürânî
Cevabı göster
Cevap: B) Ali Kuşçu
Ali Kuşçu, Fatih döneminde Semerkand'dan İstanbul'a gelmiş, Sahn-ı Seman'da müderrislik yapmış ve astronomi-matematik çalışmalarıyla İstanbul'un enlem-boylamını belirlemeye çalışmıştır.
Soru 7
1337-1453 yılları arasında yaklaşık 116 yıl süren Yüzyıl Savaşları'nın İstanbul'un fethine dolaylı katkısı nedir?
A) Fransız askerî teknolojisinin Osmanlı topçuluğunu doğrudan etkilemesi
B) İngiltere'nin Osmanlı ile gizli ticaret anlaşmaları yapmasını sağlaması
C) Avrupa'yı meşgul ederek Bizans'a yardımı ve Osmanlı'ya müdahaleyi engellemesi
D) Venedik'i Osmanlı ile ittifaka zorlayarak Avrupa'dan tecrit etmesi
E) Papalığın Haçlı seferi çağrısını güçlendirerek Osmanlı'yı caydırması
Cevabı göster
Cevap: C) Avrupa'yı meşgul ederek Bizans'a yardımı ve Osmanlı'ya müdahaleyi engellemesi
Yüzyıl Savaşları Avrupa'yı meşgul etmiş; bu sayede Avrupa devletleri ne Bizans'a yardım edebildi ne de Osmanlı'ya müdahale edebildi. Bu durum Osmanlı'nın işini kolaylaştırdı.
Soru 8
İstanbul'un fethinin (1453) Osmanlı Devleti açısından sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bizans İmparatorluğu'nun tarihe karışması
B) Osmanlı'nın Yükselme Dönemi'ne girmesi
C) İpek Yolu üzerinde Osmanlı kontrolünün sağlanması
D) Haliç zincirinin Osmanlı'nın Karadeniz ticaretini kesmesi
E) İstanbul'un Osmanlı'nın yeni başkenti ilan edilmesi
Cevabı göster
Cevap: D) Haliç zincirinin Osmanlı'nın Karadeniz ticaretini kesmesi
Fethin Osmanlı açısından dört sonucu: Bizans'ın sona ermesi, Yükselme Dönemi'ne geçiş, İpek Yolu kontrolü ve İstanbul'un başkent oluşudur.
Soru 9
İstanbul'un fethine zemin hazırlayan 1448 II. Kosova Savaşı'nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Osmanlı'nın Orta Avrupa'ya yönelik kalıcı fetih seferinin başlaması
B) Venedik-Osmanlı ittifakının Balkanlar'da ortak savunma hattı oluşturması
C) Macarların Balkanlar'da kalıcı bir Haçlı devleti kurması
D) Osmanlı'nın Bizans ile imzaladığı barış antlaşmasıyla fetih planlarının ertelenmesi
E) Balkanlar'da Osmanlı hâkimiyetinin kesinleşmesi ve Haçlı girişiminin başarısız olması
Cevabı göster
Cevap: E) Balkanlar'da Osmanlı hâkimiyetinin kesinleşmesi ve Haçlı girişiminin başarısız olması
II. Kosova Savaşı (1448) Balkanlar'da Osmanlı hâkimiyetini kesinleştirmiş, Haçlıların Osmanlı'yı geri atma girişimini başarısız kılmış ve İstanbul'un fethine zemin hazırlamıştır.
Soru 10
İstanbul, hangi tarihte ve kim tarafından fethedilmiştir?
A) 21 Nisan 1453 – I. Murat
B) 29 Mayıs 1453 – II. Mehmet
C) 6 Temmuz 1453 – II. Bayezid
D) 29 Mayıs 1451 – II. Mehmet
E) 20 Eylül 1453 – Yıldırım Bayezid
Cevabı göster
Cevap: B) 29 Mayıs 1453 – II. Mehmet
İstanbul 29 Mayıs 1453'te II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) tarafından fethedilmiştir. Bu tarih Osmanlı ve dünya tarihi açısından dönüm noktasıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un fethedilmesinin nedenleri arasında gösterilmez?
A) Osmanlı toprak bütünlüğünü güvence altına alma isteği
B) Bizans'ın Osmanlı'ya karşı yürüttüğü entrikalar ve siyasi kışkırtmalar
C) Venedik ve Ceneviz ticaret tekelini Osmanlı lehine genişletme zorunluluğu
D) Hz. Peygamber'in şehrin fethini müjdeleyen hadisine atıfla dini boyut
E) Ticaret yolları üzerinde Osmanlı egemenliği kurma hedefi
Cevabı göster
Cevap: C) Venedik ve Ceneviz ticaret tekelini Osmanlı lehine genişletme zorunluluğu
Fethin nedenleri arasında toprak bütünlüğü, ticaret yollarına egemen olma, Bizans entrikalarına son verme ve dinî boyut sayılır.
Soru 12
Fatih Sultan Mehmet'in fethin ardından İstanbul'un yeniden iskânını hızlandırmak amacıyla uyguladığı temel yöntem nedir?
A) Yalnızca Rum ve Ermeni tüccarları ticaret ayrıcalıklarıyla İstanbul'a çekme
B) İstanbul'da yeni Müslüman mahalleleri kurmak için vakıf kurumlarını görevlendirme
C) Anadolu ve Rumeli'den çeşitli topluluklara zorunlu göç uygulaması
D) Akdeniz limanlarından getirilen tüccar ailelerini şehre yerleştirme
E) Eski Bizans nüfusunu şehirde tutmak için vergi muafiyeti tanıma
Cevabı göster
Cevap: C) Anadolu ve Rumeli'den çeşitli topluluklara zorunlu göç uygulaması
Fatih, şehri imar ve iskân etmek için Anadolu ve Rumeli'den farklı topluluklara zorunlu göç (sürgün) uygulamış; bu yolla nüfus kısa sürede artmıştır.
Soru 13
1453 olayının Batılı ve Türk kaynaklarında farklı adlandırılmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
A) Batı 'İstanbul'un Fethi', Türk kaynaklar 'Konstantinopolis'in Düşüşü' der.
B) Her iki kaynakta da 'Konstantinopolis'in Düşüşü' terimi kullanılır.
C) Batı 'Konstantinopolis'in Düşüşü', Türk kaynaklar 'İstanbul'un Fethi' der.
D) Terminoloji farkı yalnızca dil farklılığından ibarettir.
E) Türk kaynaklar olayı zafer saymaz, 'Bizans'ın çöküşü' der.
Cevabı göster
Cevap: C) Batı 'Konstantinopolis'in Düşüşü', Türk kaynaklar 'İstanbul'un Fethi' der.
Aynı olay Batılı kaynaklarda 'Konstantinopolis'in Düşüşü', Türk/Osmanlı kaynaklarda ise 'İstanbul'un Fethi' (feth) olarak adlandırılır; bu adlandırma farkı olayın farklı kültürel bakış açılarından değerlendirildiğini…
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın 1453 Osmanlı kuşatmasına karşı aldığı savunma önlemleri arasında yer almaz?
A) Grejuva (Rum ateşi) silahını geliştirme
B) Haliç'in girişini eski gemiler ve zincirlerle kapatma
C) Katolik ve Ortodoks kiliselerini birleştirerek Batı'dan askerî yardım alma girişimi
D) Osmanlı donanmasını Ege'de karşılamak için büyük bir deniz kuvveti oluşturma
E) İstanbul surlarını onararak askerlerle tahkim etme
Cevabı göster
Cevap: D) Osmanlı donanmasını Ege'de karşılamak için büyük bir deniz kuvveti oluşturma
Bizans'ın savunma önlemleri Grejuva, Haliç'i kapatma, kilise birliği girişimi ve surları güçlendirme olarak sıralanır.
Soru 15
'Latin şapkası yerine Osmanlı sarığını tercih ederim' sözüyle Ortodoks-Katolik çatışmasını simgeleyen Bizanslı devlet adamı kimdir ve bu tutumun Osmanlı açısından önemi nedir?
A) Grandük Notaras; mezhep ayrılığının halkı Batı'dan uzaklaştırıp Osmanlı lehine zemin oluşturması
B) İmparator Konstantinos XI; Batılı müttefiklerle ilişkiyi keserek Osmanlı ile uzlaşma yolunu seçmesi
C) Patrik Gennadios; kilise birliği karşıtlığıyla Haçlı yardımını tümüyle durdurması
D) Kardinal İsidoros; Floransa Konsili kararları uğruna şehri Osmanlı'ya teslim etmesi
E) Cenevizli komutan Giustiniani; surları bırakıp Osmanlı ile gizlice ateşkes imzalaması
Cevabı göster
Cevap: A) Grandük Notaras; mezhep ayrılığının halkı Batı'dan uzaklaştırıp Osmanlı lehine zemin oluşturması
Söz, Grandük Notaras'a atfedilir ve Bizans'taki Ortodoks-Katolik mezhep gerilimini, halkın Latin/Katolik Batı yerine Türk yönetimine yakın durmasını simgeler; Osmanlı bu mezhep ayrılığından doğan zayıflığı fethte…