II. Abdülhamit dönemi ve istibdat (Pan-İslamizm, Hicaz demiryolu, istihbarat) Soruları
KPSS Tarih · 12 özgün soru · açıklamalı çözümler
II. Abdülhamit dönemi ve istibdat (Pan-İslamizm, Hicaz demiryolu, istihbarat) — Konu Özeti
KPSS Tarih kapsamında II. Abdülhamit dönemi ve istibdat (Pan-İslamizm, Hicaz demiryolu, istihbarat) konusunda bilmen gereken 4 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir.
Kolağası Resneli Niyazi Bey ve Binbaşı Enver Bey, II. Abdülhamit'in istibdat siyasetine karşı çıkarak meşrutiyetin ilanı için ayaklanan komutanlardır.
II. Abdülhamit (1876-1909) Meşrutiyet'i askıya alıp otoriter (istibdat) bir yönetim kurmuş, Osmanlıcılık yerine resmî politika olarak Pan-İslamizm'i (İttihat-ı İslam) benimseyerek halifeliği siyasi araç olarak kullanmış; hafiye teşkilatı ve sansür dönemin belirgin özellikleridir.
Hicaz-Bağdat Demiryolu projesi II. Abdülhamit döneminde inşa edilmiş ve Osmanlı'yı Almanya'ya yakınlaştırmıştır.
Örnek Sorular
Soru 1
II. Abdülhamit döneminin temel yönetim ve ideoloji tercihleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) II. Abdülhamit, Osmanlıcılık ilkesini ön plana çıkararak farklı etnik ve dinî toplulukları ortak bir kimlik altında birleştirmeye çalışmıştır.
B) II. Abdülhamit, meşruti yönetimi aktif biçimde güçlendirmiş ve parlamentonun yetkilerini genişletmiştir.
C) II. Abdülhamit, Osmanlıcılık yerine Pan-İslamizm'i resmî politika olarak benimsemiş ve halifeliği bütünleştirici bir araç olarak kullanmıştır.
D) II. Abdülhamit döneminde hafiye teşkilatı değil, bağımsız bir basın denetim kurumu kurularak sansür uygulanmıştır.
E) II. Abdülhamit, Pan-Türkizm'i temel dış politika aracı olarak benimseyen ilk Osmanlı padişahıdır.
Cevabı göster
Cevap: C) II. Abdülhamit, Osmanlıcılık yerine Pan-İslamizm'i resmî politika olarak benimsemiş ve halifeliği bütünleştirici bir araç olarak kullanmıştır.
II. Abdülhamit, Osmanlıcılık yerine Pan-İslamizm'i resmî politika olarak seçmiş; halifeliği bu çerçevede Müslümanları bütünleştirici bir araç olarak kullanmıştır.
Soru 2
II. Abdülhamit dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Osmanlıcılık politikası Pan-İslamizm'in önünde resmi devlet ideolojisi olarak benimsenmiştir.
B) Meşrutiyet yönetimi askıya alınarak otoriter bir idare tesis edilmiştir.
C) Halifelik kurumu müslümanları birleştirme amacıyla siyasi bir araç olarak kullanılmıştır.
D) Hafiye teşkilatı aracılığıyla muhaliflerin takibi sistematik biçimde sürdürülmüştür.
E) Sansür uygulamaları dönemin belirgin özelliklerinden biri olmuştur.
Cevabı göster
Cevap: A) Osmanlıcılık politikası Pan-İslamizm'in önünde resmi devlet ideolojisi olarak benimsenmiştir.
II. Abdülhamit döneminde Osmanlıcılık değil, Pan-İslamizm (İttihat-ı İslam) resmi devlet politikası olarak benimsenmiştir. Osmanlıcılık Tanzimat dönemiyle ilişkilidir. Diğer seçeneklerdeki ifadeler dönemin gerçek…
Soru 3
II. Abdülhamit dönemine ait matbaa ve din politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Kur'an-ı Kerim'in matbaada çoğaltılması Osmanlı'da ilk kez II. Mahmut tarafından gerçekleştirilmiştir.
B) Kur'an-ı Kerim matbaada yalnızca özel şahısların girişimiyle çoğaltılmış, padişahın bu süreçle doğrudan ilgisi yoktur.
C) Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir.
D) Kur'an-ı Kerim Osmanlı'da ilk kez II. Abdülhamit döneminde el yazmasından baskı harfleriyle değil, taş baskısıyla çoğaltılmıştır.
Cevap: C) Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir.
Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir; diğer seçenekler yanlış padişah ya da yanlış yöntemi öne sürmektedir.
Soru 4
II. Abdülhamit döneminde gerçekleştirilen demiryolu projelerinin Osmanlı'nın dış politikasına en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) İngiltere ile ittifak ilişkilerinin güçlenmesi
B) Almanya ile ilişkilerin yakınlaşması
C) Rusya ile ticaret anlaşmalarının genişlemesi
D) Avusturya-Macaristan ile askeri iş birliğinin artması
E) Fransa ile ekonomik bağların derinleşmesi
Cevabı göster
Cevap: B) Almanya ile ilişkilerin yakınlaşması
Hicaz-Bağdat Demiryolu projesi II. Abdülhamit döneminde Alman sermayesi ve mühendisliğiyle inşa edilmiş; bu proje Osmanlı'yı Almanya'ya siyasi ve ekonomik açıdan yakınlaştırmıştır. Bu ilişki ilerleyen dönemde I. Dünya…
Soru 5
Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey'in askeri hiyerarşideki rütbeleri ve siyasi eylemleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Her ikisi de general rütbesinde olup II. Abdülhamit'in Pan-İslamizm politikasını desteklemek amacıyla hareket etmiştir.
B) Resneli Niyazi Bey binbaşı, Enver Bey ise kolağası rütbesindeydi ve meşrutiyetin ilanı için ayaklanmışlardır.
C) Resneli Niyazi Bey kolağası, Enver Bey ise binbaşı rütbesindeydi ve meşrutiyetin ilanı için ayaklanmışlardır.
D) Her ikisi de yüzbaşı rütbesinde olup Hicaz-Bağdat Demiryolu'nun inşasına karşı çıkmak amacıyla isyan etmişlerdir.
E) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey, Osmanlı'nın Almanya ile yakınlaşmasını engellemek için harekete geçen sivil liderlerdir.
Cevabı göster
Cevap: C) Resneli Niyazi Bey kolağası, Enver Bey ise binbaşı rütbesindeydi ve meşrutiyetin ilanı için ayaklanmışlardır.
Resneli Niyazi Bey kolağası, Enver Bey ise binbaşı rütbesindeydi; her ikisi de II. Abdülhamit'in istibdat yönetimine karşı meşrutiyetin ilanı için ayaklanmıştır.
Soru 6
II. Abdülhamit'in istibdat yönetimine karşı isyan ederek meşrutiyetin yeniden ilanını talep eden Osmanlı komutanları aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru verilmiştir?
A) Namık Kemal ve Ziya Paşa
B) Kâzım Karabekir Paşa ve Ali Fuat Paşa
C) Mustafa Kemal ve Fethi Bey
D) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey
E) Ahmet İzzet Paşa ve Mahmut Şevket Paşa
Cevabı göster
Cevap: D) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey
Kolağası Resneli Niyazi Bey ve Binbaşı Enver Bey, II. Abdülhamit'in istibdat siyasetine karşı çıkarak Manastır ve Tikveş bölgelerinde dağa çıkıp meşrutiyetin ilanını talep eden komutanlardır. Bu eylem 1908 Devrimi'nin…
Soru 7
Osmanlı tarihinde halifelik makamını dini bir sembol olmanın ötesinde doğrudan bir dış politika ve meşruiyet aracına dönüştüren padişah kimdir?
A) III. Selim
B) II. Mahmut
C) Abdülmecit
D) II. Abdülhamit
E) V. Mehmet Reşat
Cevabı göster
Cevap: D) II. Abdülhamit
II. Abdülhamit, halifeliği Pan-İslamizm çerçevesinde siyasi bir araç olarak kullanan Osmanlı padişahıdır; bu onu diğer padişahlardan ayıran belirgin bir özelliktir.
Soru 8
Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltarak resmi baskısını gerçekleştiren ilk Osmanlı padişahı kimdir?
A) III. Selim
B) II. Mahmut
C) II. Abdülhamit
D) Abdülmecit
E) V. Mehmet Reşat
Cevabı göster
Cevap: C) II. Abdülhamit
Kur'an-ı Kerim'i matbaada ilk kez çoğaltan Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir; bu uygulama onun Pan-İslamizm politikasının somut bir yansımasıdır.
Soru 9
Resneli Niyazi Bey'in Osmanlı tarihindeki rolü dikkate alındığında, bu komutanın hangi amaçla ve hangi yönetime karşı harekete geçtiği doğru olarak aktarılmaktadır?
A) Tanzimat reformlarını engellemek amacıyla II. Mahmut'un merkeziyetçi politikasına karşı çıkmıştır.
B) Osmanlı'nın Almanya ile ittifakına itiraz ederek Hicaz Demiryolu projesini durdurmak için ayaklanmıştır.
C) II. Abdülhamit'in istibdat yönetimine karşı çıkarak meşrutiyetin ilanı için dağa çıkmıştır.
D) Kur'an-ı Kerim'in matbaada çoğaltılması kararını protesto ederek II. Abdülhamit'e karşı muhalefet örgütlemiştir.
E) Pan-İslamizm politikasını destekleyerek halifeliğin güçlendirilmesi için II. Abdülhamit'e yardım etmiştir.
Cevabı göster
Cevap: C) II. Abdülhamit'in istibdat yönetimine karşı çıkarak meşrutiyetin ilanı için dağa çıkmıştır.
Resneli Niyazi Bey, II. Abdülhamit'in istibdat (otoriter) yönetimine karşı çıkarak meşrutiyetin yeniden ilanı için dağa çıkmış; bu hareket II. Meşrutiyet'in ilanında belirleyici olmuştur.
Soru 10
II. Meşrutiyet'in ilanı sürecindeki gelişmelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey, II. Abdülhamit'in istibdat politikasına karşı çıkarak ayaklanmıştır.
B) Resneli Niyazi Bey'in askeri rütbesi kolağasıdır.
C) Enver Bey, meşrutiyetin ilanı için harekete geçen komutanlar arasında yer almaktadır.
D) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey, Pan-İslamizm'i benimseyip II. Abdülhamit'in yanında yer almıştır.
E) Söz konusu ayaklanma, II. Abdülhamit'in otoriter yönetimine yönelik askeri bir tepkidir.
Cevabı göster
Cevap: D) Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey, Pan-İslamizm'i benimseyip II. Abdülhamit'in yanında yer almıştır.
Resneli Niyazi Bey ve Enver Bey, Pan-İslamizm'i desteklemek için değil, istibdat yönetimine karşı çıkarak meşrutiyet için ayaklanmıştır; dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Soru 11
II. Abdülhamit dönemi hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) II. Abdülhamit, Pan-İslamizm'i resmî devlet politikası olarak benimsemiştir.
B) Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Mahmut'tur.
C) II. Abdülhamit döneminde hafiye teşkilatı ve sansür uygulamaları yaygınlaşmıştır.
D) II. Abdülhamit halifelik kurumunu siyasi bir araç olarak kullanmıştır.
E) II. Abdülhamit döneminde Hicaz-Bağdat Demiryolu inşa edilmiştir.
Cevabı göster
Cevap: B) Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Mahmut'tur.
Kur'an-ı Kerim'i matbaada çoğaltan ilk Osmanlı padişahı II. Abdülhamit'tir, II. Mahmut değil. Diğer ifadelerin tamamı II. Abdülhamit dönemi için doğrudur.
Soru 12
Hicaz-Bağdat Demiryolu projesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Bu demiryolu projesi II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesinin ardından, İttihat ve Terakki iktidarı döneminde inşa edilmiştir.
B) Projenin tamamlanması, Osmanlı Devleti'nin İngiltere ile siyasi ve ekonomik ilişkilerini güçlendirmiştir.
C) Söz konusu proje, II. Abdülhamit'in saltanatı sırasında inşa edilmiş ve Osmanlı'nın Almanya ile yakınlaşmasında belirleyici bir rol oynamıştır.
D) Demiryolu projesi esas olarak Rusya'nın finansmanı ve teknik desteğiyle hayata geçirilmiştir.
E) Söz konusu demiryolu, II. Abdülhamit'in Pan-İslamizm politikasının bir parçası olarak Fransa ile işbirliği içinde inşa edilmiştir.
Cevabı göster
Cevap: C) Söz konusu proje, II. Abdülhamit'in saltanatı sırasında inşa edilmiş ve Osmanlı'nın Almanya ile yakınlaşmasında belirleyici bir rol oynamıştır.
Hicaz-Bağdat Demiryolu II. Abdülhamit'in saltanatı sırasında inşa edilmiş ve Osmanlı'yı Almanya'ya yakınlaştırmıştır; diğer seçeneklerde yanlış dönem ya da yanlış ülke belirtilmektedir.