Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919) – kararlar ve Temsil Heyeti Soruları

KPSS Tarih · 40 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Erzurum Kongresi'ni toplayan cemiyetler ve kongrenin temel amacı nedir?

  1. A) Doğu illerini İtilaf ve Ermeni tehlikesine karşı korumak amacıyla, Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti tarafından örgütlenmiştir.
  2. B) Anadolu'nun tamamını tek bir merkezden temsil etmek amacıyla, bütün Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin ortak girişimi ve çağrısıyla birlikte düzenlenmiştir.
  3. C) Rum Pontus devleti tehlikesiyle mücadele etmek amacıyla, Ege Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile İzmir Redd-i İlhak cemiyetleri tarafından ortaklaşa düzenlenmiştir.
  4. D) İstanbul Hükümeti'nin resmî talebi üzerine, Osmanlı ordusunun Doğu Anadolu'da yeniden teşkilatlandırılması amacıyla toplanmıştır.
  5. E) Müdafaa-i Milliye Cemiyeti ile Karakol Cemiyeti'nin öncülüğünde, Doğu Cephesi'nde Ruslara karşı yürütülecek askerî harekâtı birlikte planlamak ve düzenlemek amacıyla toplanmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Doğu illerini İtilaf ve Ermeni tehlikesine karşı korumak amacıyla, Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti tarafından örgütlenmiştir.

Erzurum Kongresi, Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Erzurum şubesi ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti tarafından Doğu Anadolu'yu İtilaf Devletleri ve Ermenilere karşı korumak amacıyla örgütlenmiştir.

Soru 2

Erzurum Kongresi'nde bölgedeki çeşitli direniş cemiyetlerinin tek çatı altında birleştirilmesiyle hangi örgüt kurulmuştur?

  1. A) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  2. B) Kuvayımilliye Teşkilatı
  3. C) Şark Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti
  4. D) Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  5. E) Trabzon Muhafaza-i Hukuk ve Milli Cemiyet
Cevabı göster

Cevap: D) Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Erzurum Kongresi'nde Doğu Anadolu'daki çeşitli cemiyetler tek çatı altında birleştirilmiş ve Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adını almıştır.

Soru 3

Erzurum Kongresi'ne delege göndermesi beklenen iller arasında yer almasına karşın bazı valilerin engellemesiyle delege gönderemeyen il aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Diyarbakır vilayeti
  2. B) Van vilayeti
  3. C) Erzurum vilayeti
  4. D) Sivas vilayeti
  5. E) Trabzon vilayeti
Cevabı göster

Cevap: A) Diyarbakır vilayeti

Erzurum Kongresi'ne Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van illerinden delege katılmıştır. Diyarbakır, Elazığ ve Mardin'den ise valilerin engeli yüzünden delege gönderilememiştir.

Soru 4

Temsil Heyeti'nin merkez olarak Ankara'yı seçmesinin gerekçeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Nüfusunun ve ticari kaynaklarının diğer Anadolu şehirlerinden fazla olması.
  2. B) Batı Cephesi'ne ve cephe gerisine yakın bir konumda bulunması.
  3. C) İşgale uğramamış ve düşman denetiminden uzak bir şehir olması.
  4. D) Demiryolu ve haberleşme bağlantılarının her yöne elverişli olması.
  5. E) İstanbul'u ve oradaki gelişmeleri yakından izleyebilecek konumda bulunması.
Cevabı göster

Cevap: A) Nüfusunun ve ticari kaynaklarının diğer Anadolu şehirlerinden fazla olması.

Ankara'nın nüfus ve ticari kaynak bakımından öne çıkması, Temsil Heyeti'nin merkez seçiminde etkili olan kriterler arasında yer almaz.

Soru 5

Erzurum Kongresi'nde azınlıklar konusunda benimsenen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Azınlıklara verilen mevcut haklar genişletilerek uluslararası standartlara tam uyum sağlanacaktır
  2. B) Azınlıklara siyasi ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıklar verilemeyeceği kararlaştırılmıştır
  3. C) Azınlıkların tüm hakları İtilaf Devletleri'nin ortak denetimine ve gözetimine bırakılacaktır
  4. D) Azınlıkların kendi bölgesel meclislerini kurmalarına serbestçe izin verilecektir
  5. E) Azınlık meselesinde tümüyle tarafsız kalınarak konuyla ilgili herhangi bir karar alınmayacaktır
Cevabı göster

Cevap: B) Azınlıklara siyasi ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıklar verilemeyeceği kararlaştırılmıştır

Erzurum Kongresi'nde siyasi ve sosyal dengeyi bozacak azınlık ayrıcalıklarının verilemeyeceği açıkça kararlaştırılmıştır.

Soru 6

Erzurum Kongresi'nde kurulması öngörülen hükümetin 'geçici' nitelikte tanımlanmasının altında yatan temel amaç nedir?

  1. A) Hükümetin yetki alanını Doğu Anadolu ile sınırlamak ve ulusal egemenlik iddiasından kaçınmak.
  2. B) Temsil Heyeti'nin yetki sınırlarını Sivas Kongresi'ne kadar belirlemek.
  3. C) Erzurum Kongresi'nin bölgesel niteliğini koruyarak ulusal temsil yetkisinden feragat etmek.
  4. D) İtilaf Devletleri'ne kalıcı bir hükümet kurulmadığı izlenimini vererek müzakere zemini oluşturmak.
  5. E) Saltanat yanlılarının tepkisini çekmemek ve onları Millî Mücadele saflarına çekebilmek.
Cevabı göster

Cevap: E) Saltanat yanlılarının tepkisini çekmemek ve onları Millî Mücadele saflarına çekebilmek.

Geçici nitelemenin temel amacı, saltanat ve halifelik kurumuna bağlı kesimlerin direncini en aza indirmek ve bu kesimleri Millî Mücadele'ye kazanmaktır.

Soru 7

Temsil Heyeti'nin kuruluş ve gelişim süreci aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

  1. A) Fikri Erzurum Kongresi'nde dile getirilmiş, Amasya Genelgesi'nde fiilen kurulmuş, Sivas'ta üye sayısı azaltılmıştır.
  2. B) Amasya Genelgesi'nde 15 kişiyle kurulmuş, TBMM açılınca üye sayısı 9'a indirilerek varlığını sürdürmüştür.
  3. C) Sivas Kongresi'nde 9 kişiyle kurulmuş, Erzurum Kongresi'nde 15 üyeye çıkarılmış, Amasya'da sona ermiştir.
  4. D) Fikri Amasya Genelgesi'nde belirtilmiş, Erzurum'da 9 kişiyle kurulmuş, Sivas'ta 15'e çıkmış, TBMM ile sona ermiştir.
  5. E) Erzurum'da kurulmuş, Sivas'ta 9 üyeye düşürülmüş, Amasya Görüşmeleri'nde resmen feshedilmiştir.
Cevabı göster

Cevap: D) Fikri Amasya Genelgesi'nde belirtilmiş, Erzurum'da 9 kişiyle kurulmuş, Sivas'ta 15'e çıkmış, TBMM ile sona ermiştir.

Temsil Heyeti kurma fikri önce Amasya Genelgesi'nde dillendirilmiş, ardından Erzurum Kongresi'nde 9 kişilik heyetle fiilen oluşturulmuş, Sivas Kongresi'nde 15 üyeye çıkarılarak ulusal bir nitelik kazanmış ve son olarak…

Soru 8

Erzurum Kongresi'nin toplanmasında 15. Kolordu Komutanı olarak belirleyici rol oynayan ve Millî Mücadele boyunca Doğu Cephesi komutanlığı yapan kişi kimdir?

  1. A) Ali Fuat Cebesoy
  2. B) Kazım Karabekir
  3. C) İsmet Paşa
  4. D) Refet Bele
  5. E) Nurettin Paşa
Cevabı göster

Cevap: B) Kazım Karabekir

Kazım Karabekir, 15. Kolordu Komutanı sıfatıyla Erzurum Kongresi'nin toplanmasında kilit rol oynamış ve Millî Mücadele süresince Doğu Cephesi komutanlığını yürütmüştür.

Soru 9

Erzurum ve Sivas kongrelerinin ortak kararları arasında yer alan maddeler incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi her iki kongrede de alınan kararlar arasında gösterilemez?

  1. A) Vatanın bölünmez bir bütün olduğunun ilân edilmesi
  2. B) Azınlıklara toplumsal dengeyi bozacak ayrıcalıklar tanınmaması
  3. C) Mebusan Meclisi'nin bir an önce toplanması
  4. D) Millî iradeye dayalı bir yönetim anlayışının benimsenmesi
  5. E) Mandater yönetim altına girilmesinin kabul edilmesi
Cevabı göster

Cevap: E) Mandater yönetim altına girilmesinin kabul edilmesi

Hem Erzurum hem Sivas kongrelerinde manda ve himaye kesinlikle reddedilmiştir; mandater yönetim hiçbir zaman ortak karar olarak alınmamıştır.

Soru 10

Kars, Ardahan ve Batum'un geleceğini gerektiğinde halkın serbest oyuna (halk oylamasına) başvurarak belirleme ilkesi ilk kez hangi temel belgede yer almıştır?

  1. A) Sivas Kongresi kararları
  2. B) Amasya Genelgesi
  3. C) Misakımillî
  4. D) Erzurum Kongresi kararları
  5. E) Amasya Görüşmeleri protokolü
Cevabı göster

Cevap: C) Misakımillî

Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) için gerektiğinde yeniden halk oylamasına başvurulması ilkesi, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kabul ettiği Misakımillî'de yer almıştır.

Soru 11

Amasya Görüşmeleri sonucunda İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti'nin üzerinde uzlaştığı kararlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Temsil Heyeti'nin Ankara'ya taşınarak ülkenin siyasi merkezi olması
  2. B) İtilaf Devletleri ile doğrudan ve koşulsuz barış görüşmelerine girilmesi
  3. C) Saltanat makamının kaldırılarak yerine millî bir meclisin kurulması
  4. D) Kuvayımilliye birliklerinin baştan sona düzenli ordu bünyesine alınması
  5. E) Meclis-i Mebusan'ın toplanması ve barış konferansına temsilci gönderilmesi
Cevabı göster

Cevap: E) Meclis-i Mebusan'ın toplanması ve barış konferansına temsilci gönderilmesi

Amasya Görüşmeleri'nde Meclis-i Mebusan'ın toplanması ve barış konferansına Temsil Heyeti'nin onayıyla temsilci gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

Soru 12

Temsil Heyeti'nin Erzurum Kongresi'ndeki ve Sivas Kongresi'ndeki üye sayıları sırasıyla kaçtır?

  1. A) 15 – 9
  2. B) 9 – 20
  3. C) 9 – 15
  4. D) 9 – 12
  5. E) 12 – 15
Cevabı göster

Cevap: C) 9 – 15

Temsil Heyeti, Erzurum Kongresi'nde 9 üyeyle oluşturulmuş; Sivas Kongresi'nde üye sayısı 15'e çıkarılarak ulusal bir nitelik kazanmıştır.

Soru 13

Sivas Kongresi'nin Erzurum Kongresi kararlarıyla ilişkisi nasıl tanımlanabilir?

  1. A) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarını Doğu Anadolu ile sınırlı biçimde geçerli saymıştır
  2. B) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarını baştan sona iptal ederek yeni kararlar almıştır
  3. C) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarını aynen kabul edip tüm yurda yaymıştır
  4. D) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarının uygulanmasını İstanbul Hükümeti'ne bırakmıştır
  5. E) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarına yalnızca azınlık hakları maddesini ekleyerek kabul etmiştir
Cevabı göster

Cevap: C) Sivas Kongresi, Erzurum kararlarını aynen kabul edip tüm yurda yaymıştır

Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi kararlarını aynen kabul etmiş ve bu kararların kapsamını bölgesel düzeyin ötesine taşıyarak tüm yurdu kapsayan bir niteliğe kavuşturmuştur.

Soru 14

Erzurum Kongresi hangi tarihler arasında toplanmıştır?

  1. A) 4-11 Eylül 1919
  2. B) 19 Mayıs - 12 Haziran 1919
  3. C) 12 Mart - 4 Nisan 1919
  4. D) 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919
  5. E) 27 Aralık 1919 - 12 Ocak 1920
Cevabı göster

Cevap: D) 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919

Erzurum Kongresi 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

Soru 15

Mustafa Kemal'in Erzurum Kongresi'ne sivil bir delege sıfatıyla katılabilmesinin ön koşulu olan eylem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Şark Cephesi komutanlığı görevini Kazım Karabekir Paşa'ya devretmesi
  2. B) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ne üye olarak yazılması
  3. C) 8-9 Temmuz 1919 gecesi askerlik ve müfettişlik görevinden istifa etmesi
  4. D) İstanbul Hükümeti tarafından resmen görevden alınmasını beklemesi
  5. E) Kazım Karabekir'in kendisini delege olarak atamasını sağlaması
Cevabı göster

Cevap: C) 8-9 Temmuz 1919 gecesi askerlik ve müfettişlik görevinden istifa etmesi

Mustafa Kemal, 8-9 Temmuz 1919 gecesi askerlik mesleğinden ve 9. Ordu Müfettişliği görevinden istifa etmiş ('Sine-i millete dönüş'); böylece sivil kimliğiyle Erzurum Kongresi'ne katılabilmiştir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları