Devletçilik ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1933) – Sümerbank, Etibank, KİT'ler Soruları

KPSS Tarih · 52 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Sümerbank ve Etibank'ın kurulması ile I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanması Atatürk ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

  1. A) Devletçilik
  2. B) Laiklik
  3. C) Milliyetçilik
  4. D) Halkçılık
  5. E) İnkılâpçılık
Cevabı göster

Cevap: A) Devletçilik

Sümerbank, Etibank ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı, devletin ekonomiye müdahalesini ve büyük sanayi yatırımlarını üstlenmesini öngören devletçilik ilkesinin somut uygulamalarıdır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 1930-1934 yılları arasında gerçekleştirilen inkılaplar arasında yer almaz?

  1. A) Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin kurulması (1931)
  2. B) Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin kurulması (1932)
  3. C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanması (1933)
  4. D) Soyadı Kanunu'nun çıkarılması (1934)
  5. E) Hafta tatilinin cumadan pazara alınması (1935)
Cevabı göster

Cevap: E) Hafta tatilinin cumadan pazara alınması (1935)

Hafta tatilinin cumadan pazara alınması 1935'te gerçekleştirilmiş olup 1930-1934 dönemine değil, 1935 yılına aittir.

Soru 3

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın finansmanından ve uygulanmasından sorumlu tutulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Etibank
  2. B) Ziraat Bankası
  3. C) Merkez Bankası
  4. D) Sümerbank
  5. E) Sanayi ve Maadin Bankası
Cevabı göster

Cevap: D) Sümerbank

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması ve finansmanı Sümerbank'a verilmiştir. Etibank ise madencilik ve enerji sektörünü yönetmekle görevlendirilmiştir.

Soru 4

Türkiye'nin ilk ağır sanayi kuruluşu olan Karabük Demir-Çelik Fabrikası'nın yapımının finansmanında hangi ülke kredi desteği sağlamıştır?

  1. A) Sovyet Rusya
  2. B) İngiltere
  3. C) Fransa
  4. D) Almanya
  5. E) ABD
Cevabı göster

Cevap: B) İngiltere

Karabük Demir-Çelik Fabrikası'nın yapımı için gerekli kredi desteğini İngiltere sağlamıştır.

Soru 5

Devletçilik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Etibank'ın kurulması
  2. B) I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanması
  3. C) Kamu İktisadi Teşekkülleri'nin oluşturulması
  4. D) Sümerbank'ın kurulması
  5. E) Harf inkılabının yapılması
Cevabı göster

Cevap: E) Harf inkılabının yapılması

Harf inkılabı (Alfabe Devrimi) eğitim ve kültür alanındaki bir yeniliktir; devletçilik ilkesiyle değil inkılâpçılık veya laiklik ile ilişkilidir.

Soru 6

Cumhuriyet'in ilk döneminde (1923-1950) devlet eliyle gerçekleştirilen sanayi girişimleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

  1. A) Arçelik Fabrikası
  2. B) Türk Telekom
  3. C) Petkim Petrokimya
  4. D) Türkiye İş Bankası'nın özelleştirilmesi
  5. E) Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü
Cevabı göster

Cevap: E) Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü

Maden Tetkik ve Arama (MTA) Enstitüsü, Sümerbank ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamındaki tesisler, Cumhuriyet'in ilk döneminde devlet eliyle gerçekleştirilen başlıca sanayi girişimlerinin önemli bir parçasıdır.

Soru 7

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanma ve uygulamaya konulma tarihleri doğru olarak aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

  1. A) 1929'da hazırlanmış, 1930'da uygulamaya konulmuştur.
  2. B) 1930'da hazırlanmış, 1932'de uygulamaya konulmuştur.
  3. C) 1927'de hazırlanmış, 1928'de uygulamaya konulmuştur.
  4. D) 1933'te hazırlanmış, 1934'te uygulamaya konulmuştur.
  5. E) 1935'te hazırlanmış, 1936'da uygulamaya konulmuştur.
Cevabı göster

Cevap: D) 1933'te hazırlanmış, 1934'te uygulamaya konulmuştur.

I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış ve 1934'te uygulamaya konulmuştur; bu nedenle 1923-1930 ya da 1924-1932 dönemlerine ait değildir.

Soru 8

Sovyet Rusya'nın (SSCB) Türkiye'nin devletçi sanayileşmesine sağladığı kredi ve teknik destekle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Orlov başkanlığındaki Sovyet heyeti plan hazırlığına katkı vermiştir.
  2. B) Kayseri bez fabrikası, SSCB'den alınan kredi ile kurulmuştur.
  3. C) Plan, SSCB'deki beş yıllık planlı kalkınma modelinden esinlenmiştir.
  4. D) Asıl destek, hayata geçirilen II. Beş Yıllık Sanayi Planı için verilmiştir.
  5. E) Sağlanan kredi 1934'te kullanılmış, plan aynı yıl uygulamaya konmuştur.
Cevabı göster

Cevap: D) Asıl destek, hayata geçirilen II. Beş Yıllık Sanayi Planı için verilmiştir.

SSCB'nin kredi ve teknik desteği, uygulamaya konulan I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934-1938) ile ilgilidir; II. Plan hazırlandığı hâlde II. Dünya Savaşı yüzünden uygulanamadığı için gerçekleşmiş bir destek almamıştır. Bu…

Soru 9

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi devletçilik ilkesinin bir uygulaması olarak değerlendirilir?

  1. A) Saltanatın kaldırılması
  2. B) Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nün kurulması
  3. C) Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun çıkarılması
  4. D) Kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması
  5. E) Şapka ve Kıyafet Kanunu'nun kabul edilmesi
Cevabı göster

Cevap: B) Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nün kurulması

Maden Tetkik ve Arama (MTA) Enstitüsü'nün kurulması, devletin yer altı kaynaklarını işletmek üzere ekonomiye doğrudan müdahale ettiği devletçilik ilkesinin bir uygulamasıdır.

Soru 10

Atatürk Dönemi'nde tütün, alkollü içkiler, tuz ve barut gibi ürünlerdeki devlet tekelleri 1932'de tek çatı altında birleştirilerek aşağıdaki kuruluşlardan hangisi eliyle işletilmiştir?

  1. A) Sümerbank
  2. B) İnhisarlar Umum Müdürlüğü
  3. C) Millî Tasarruf Cemiyeti
  4. D) Ticaret ve Sanayi Odaları
  5. E) Sanayi ve Maadin Bankası
Cevabı göster

Cevap: B) İnhisarlar Umum Müdürlüğü

Tütün, alkollü içkiler, tuz ve barut gibi ürünlerdeki devlet tekelleri 1932'de birleştirilerek İnhisarlar Umum Müdürlüğü (sonradan Tekel Genel Müdürlüğü) eliyle, Gümrük ve İnhisarlar Bakanlığı'na bağlı olarak…

Soru 11

Devletçilik ilkesi çerçevesinde 1930-1939 döneminde kurulan, hazırlanan ya da faaliyete geçen kurum, plan ve tesisler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Sümerbank
  2. B) I. Beş Yıllık Sanayi Planı
  3. C) Karabük Demir-Çelik Fabrikası
  4. D) Seydişehir Alüminyum Tesisleri
  5. E) Etibank
Cevabı göster

Cevap: D) Seydişehir Alüminyum Tesisleri

Sümerbank (1933), Etibank (1935), Karabük Demir-Çelik Fabrikası ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1933) 1930-1939 devletçilik dönemine aittir; Seydişehir Alüminyum Tesisleri ise çok daha sonraki bir dönemde kurulmuştur.

Soru 12

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı çerçevesinde kurulan tesisler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) İzmit Kâğıt (SEKA) Fabrikası
  2. B) Kayseri Dokuma Fabrikası
  3. C) Seydişehir Alüminyum Tesisleri
  4. D) Paşabahçe Cam Fabrikası
  5. E) Sümerbank bünyesindeki tekstil fabrikaları
Cevabı göster

Cevap: C) Seydişehir Alüminyum Tesisleri

Seydişehir Alüminyum Tesisleri Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamında değildir; bu tesis çok daha sonraki bir dönemde kurulmuştur.

Soru 13

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin ekonomik durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) II. Beş Yıllık Sanayi Planı başarıyla uygulamaya konulmuştur.
  2. B) Savaş nedeniyle tarımda iş gücü ve sanayi üretimi düşmüştür.
  3. C) Savunma harcamaları için ayrılan pay artmıştır.
  4. D) Atatürk Dönemi'nden süregelen devletçilik uygulaması devam etmiştir.
  5. E) Ekonomik zorluklar sonucunda halkın yaşam standartları gerilemiştir.
Cevabı göster

Cevap: A) II. Beş Yıllık Sanayi Planı başarıyla uygulamaya konulmuştur.

II. Beş Yıllık Sanayi Planı II. Dünya Savaşı nedeniyle uygulanamamıştır; diğer ifadeler bu döneme ait gerçek koşulları yansıtmaktadır.

Soru 14

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanma sürecinde etkin rol oynayan İktisat Bakanı kimdir?

  1. A) Şükrü Saraçoğlu
  2. B) İsmet İnönü
  3. C) Mahmut Esat Bozkurt
  4. D) Fethi Okyar
  5. E) Celal Bayar
Cevabı göster

Cevap: E) Celal Bayar

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanmasında etkili olan İktisat Bakanı Celal Bayar'dır.

Soru 15

Atatürk Dönemi'nde madencilik ve enerji kaynaklarının işletilmesi ile enerji üretimini devlet adına yönetmek amacıyla kurulan banka aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sümerbank
  2. B) Sanayi ve Maadin Bankası
  3. C) İş Bankası
  4. D) Etibank
  5. E) Halk Bankası
Cevabı göster

Cevap: D) Etibank

Etibank, Atatürk Dönemi'nde yer altı kaynaklarının (madencilik) işletilmesi ve enerji sektörünün devlet adına yönetilmesi amacıyla kurulmuş devlet bankasıdır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları