Çelebi Mehmet ve II. Murat dönemi (Şeyh Bedrettin, Varna, II. Kosova, Edirne-Segedin) Soruları

KPSS Tarih · 17 özgün soru · açıklamalı çözümler

Çelebi Mehmet ve II. Murat dönemi (Şeyh Bedrettin, Varna, II. Kosova, Edirne-Segedin) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında Çelebi Mehmet ve II. Murat dönemi (Şeyh Bedrettin, Varna, II. Kosova, Edirne-Segedin) konusunda bilmen gereken 17 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

II. Kosova Savaşı hangi yılda gerçekleşmiş ve Osmanlı Devleti bu savaşta kime karşı zafer kazanmıştır?

  1. A) 1448 – Haçlı kuvvetlerine karşı
  2. B) 1396 – Macar kuvvetlerine karşı
  3. C) 1444 – Sırp kuvvetlerine karşı
  4. D) 1389 – Bulgar kuvvetlerine karşı
  5. E) 1453 – Bizans kuvvetlerine karşı
Cevabı göster

Cevap: A) 1448 – Haçlı kuvvetlerine karşı

II. Kosova Savaşı, 1448 yılında II. Murat döneminde Haçlı kuvvetlerine karşı kazanılmış; bu zaferle Balkanlarda Osmanlı hâkimiyeti kalıcı hâle getirilmiştir.

Soru 2

Osmanlı padişahlık sırasına göre I. Bayezit'ten sonra tahta geçen padişah kimdir?

  1. A) II. Murat
  2. B) Orhan Bey
  3. C) Çelebi Mehmet
  4. D) II. Mehmet (Fatih)
  5. E) I. Murat
Cevabı göster

Cevap: C) Çelebi Mehmet

Osmanlı padişahlık sırasına göre I. Bayezit'in ardından Fetret Devri'ni sona erdiren Çelebi Mehmet (I. Mehmet) tahta geçmiştir.

Soru 3

Edirne-Segedin Antlaşması'nı kısa sürede geçersiz hâle getiren gelişme ve bu gelişmenin yol açtığı sonuç aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Sırpların Osmanlıya saldırması — II. Murat, I. Kosova'ya gitmiştir.
  2. B) Haçlıların sefere devam etmesi — II. Murat, Varna Savaşı'na çıkmıştır.
  3. C) Macaristan'ın Eflak üzerine baskı kurması — Çelebi Mehmet sefere çıkmıştır.
  4. D) Bizans'ın Haçlılara destek vermesi — Fatih, Konstantinopolis'i kuşatmıştır.
  5. E) Venedik donanmasının Boğazları kapatması — II. Murat tahtı bırakmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Haçlıların sefere devam etmesi — II. Murat, Varna Savaşı'na çıkmıştır.

Edirne-Segedin Antlaşması imzalanır imzalanmaz Haçlılar antlaşmayı bozarak sefere devam etmiş; bunun üzerine II. Murat tekrar ordunun başına geçerek Varna Savaşı'na yürümüştür.

Soru 4

Rumeli'deki fetihlerde önemli rol oynayan Mihaloğulları, Turahanoğulları ve Evrenosoğulları hangi statüde görev yapmış; bu ailelerin nüfuzu hangi dönemden itibaren devşirmelerin lehine kırılmaya başlamıştır?

  1. A) Tımar sipahisi — I. Bayezit döneminden itibaren
  2. B) Yeniçeri subayı — Çelebi Mehmet döneminden itibaren
  3. C) Uç beyi — II. Murat ve Fatih döneminden itibaren
  4. D) Kadı — II. Murat döneminden itibaren
  5. E) Kapıkulu askeri — I. Murat döneminden itibaren
Cevabı göster

Cevap: C) Uç beyi — II. Murat ve Fatih döneminden itibaren

Mihaloğulları, Turahanoğulları ve Evrenosoğulları uç beyleri olarak Rumeli fetihlerinde öncü güç konumundaydı; II.

Soru 5

Osmanlı kuruluş döneminde "Buçuktepe İsyanı" hangi padişahla, "Şeyh Bedreddin İsyanı" ise hangi padişahla eşleştirilmektedir?

  1. A) Buçuktepe = I. Bayezit; Şeyh Bedreddin = Orhan Bey
  2. B) Buçuktepe = Çelebi Mehmet; Şeyh Bedreddin = II. Murat
  3. C) Buçuktepe = II. Murat; Şeyh Bedreddin = Çelebi Mehmet
  4. D) Buçuktepe = Orhan Bey; Şeyh Bedreddin = I. Murat
  5. E) Buçuktepe = I. Murat; Şeyh Bedreddin = I. Bayezit
Cevabı göster

Cevap: C) Buçuktepe = II. Murat; Şeyh Bedreddin = Çelebi Mehmet

Buçuktepe İsyanı (1446) II. Murat dönemine, Şeyh Bedreddin İsyanı ise Çelebi Mehmet (I. Mehmet) dönemine aittir; bu dönem-isyan eşleştirmesi KPSS'de sık sorulur.

Soru 6

Osmanlı aleyhine imzalanan ilk antlaşma olarak kabul edilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Karlofça Antlaşması (1699)
  2. B) Bucaş Antlaşması (1672)
  3. C) Zitvatorok Antlaşması (1606)
  4. D) Edirne-Segedin Antlaşması
  5. E) Pasarofça Antlaşması (1718)
Cevabı göster

Cevap: D) Edirne-Segedin Antlaşması

Edirne-Segedin Antlaşması (1444), Osmanlı Devleti'nin ilk kez aleyhine hükümler içerdiği antlaşma olarak tarihe geçmiştir.

Soru 7

Balkanların kalıcı olarak Türk yurduna dönüşmesinde belirleyici rol oynayan iki savaş hangisidir ve hangi padişah döneminde kazanılmıştır?

  1. A) Niğbolu ve Sırpsındığı — I. Bayezit dönemi
  2. B) I. Kosova ve Niğbolu — I. Murat ve I. Bayezit dönemleri
  3. C) Varna ve II. Kosova — II. Murat dönemi
  4. D) Varna ve I. Kosova — I. Murat dönemi
  5. E) II. Kosova ve Sırpsındığı — I. Mehmet dönemi
Cevabı göster

Cevap: C) Varna ve II. Kosova — II. Murat dönemi

Varna (1444) ve II. Kosova (1448) savaşlarının her ikisi de II. Murat döneminde kazanılmış; bu zaferler Balkanların kalıcı olarak Osmanlı hâkimiyetine geçmesini sağlamıştır.

Soru 8

"Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu" unvanı aşağıdaki padişahlardan hangisine verilmektedir ve bu unvanın nedeni nedir?

  1. A) I. Murat — yeniçeri ocağını kurarak devlet teşkilatını güçlendirdiği için
  2. B) Çelebi Mehmet — Fetret Devri'ni sona erdirerek devletin birliğini yeniden sağladığı için
  3. C) II. Murat — Varna ve II. Kosova savaşlarını kazanarak Balkanlardaki hâkimiyeti kalıcılaştırdığı için
  4. D) I. Bayezit — Anadolu beyliklerini Osmanlı bünyesinde toplayarak merkezîleşmeyi sağladığı için
  5. E) Orhan Bey — Osmanlı devlet yapısını ilk kez kurumsallaştırdığı için
Cevabı göster

Cevap: B) Çelebi Mehmet — Fetret Devri'ni sona erdirerek devletin birliğini yeniden sağladığı için

Çelebi Mehmet (I. Mehmet), Fetret Devri sonrası devletin parçalanma tehlikesini bertaraf ederek birliği yeniden sağlamış; bu başarısı nedeniyle 'ikinci kurucu' unvanını almıştır.

Soru 9

Osmanlı Devleti'nin Haçlılarla yaptığı önemli savaşların kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) I. Kosova → Sırpsındığı → Niğbolu → II. Kosova → Varna
  2. B) Niğbolu → I. Kosova → Sırpsındığı → Varna → II. Kosova
  3. C) Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → Varna → II. Kosova
  4. D) Varna → Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → II. Kosova
  5. E) Sırpsındığı → Niğbolu → I. Kosova → II. Kosova → Varna
Cevabı göster

Cevap: C) Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → Varna → II. Kosova

Osmanlı'nın Haçlılarla yaptığı önemli savaşların doğru kronolojik sırası: Sırpsındığı → I. Kosova → Niğbolu → Varna → II. Kosova şeklindedir.

Soru 10

Şeyh Bedreddin hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bursa kadısı iken I. Bayezit tarafından kazaskerliğe atanmış; 'Tezkiretü'l-Evliya' adlı eseri ile tanınmıştır.
  2. B) Edirne kadısı iken Çelebi Mehmet tarafından kazaskerliğe atanmış; 'Mesnevi' adlı eseri vardır.
  3. C) Simavna kadısı olup Fetret Devri'nde Musa Çelebi tarafından kazaskerliğe getirilmiş; 'Varidat' adlı eseri vardır.
  4. D) İznik kadısı iken II. Murat tarafından kazaskerliğe getirilmiş; 'Risale-i Nur' adlı eseri ile bilinir.
  5. E) Ankara kadısı iken I. Murat tarafından kazaskerliğe atanmış; 'Füsûs'ül-Hikem' adlı eseri vardır.
Cevabı göster

Cevap: C) Simavna kadısı olup Fetret Devri'nde Musa Çelebi tarafından kazaskerliğe getirilmiş; 'Varidat' adlı eseri vardır.

Şeyh Bedreddin, Simavna'da kadılık görevini yapmış; Fetret Devri'nde Musa Çelebi tarafından kazaskerliğe getirilmiş bir tasavvuf şeyhidir. 'Varidat' adlı eseriyle tanınır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Çelebi Mehmet (I. Mehmet) dönemine ait doğru bir değerlendirmedir?

  1. A) Balkanlarda büyük ölçekli Haçlı seferleri düzenlenmiş ve toprak genişlemesi ön plana çıkmıştır.
  2. B) Devşirme sistemi bu dönemde kurulmuş; uç beylerinin nüfuzu tamamen ortadan kaldırılmıştır.
  3. C) Edirne-Segedin Antlaşması bu dönemde imzalanmış ve Osmanlı ilk kez aleyhine hükümler kabul etmiştir.
  4. D) Varna ve II. Kosova savaşları bu dönemde kazanılarak Balkanlar kalıcı Türk yurduna dönüştürülmüştür.
  5. E) Osmanlı, bu dönemde Haçlılarla doğrudan büyük çaplı savaştan kaçınarak iç birliği ön planda tutmuştur.
Cevabı göster

Cevap: E) Osmanlı, bu dönemde Haçlılarla doğrudan büyük çaplı savaştan kaçınarak iç birliği ön planda tutmuştur.

Çelebi Mehmet dönemi, Fetret Devri sonrası ülkeyi yeniden birleştirme sürecini kapsar; iç birliğin sağlanması önceliklendirilmiş, Haçlılarla büyük çaplı muharebeden kaçınılmıştır.

Soru 12

1444 yılında II. Murat döneminde gerçekleştirilen ve Osmanlı'nın Balkanlardaki tutunumunu pekiştiren savaş aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) II. Kosova Savaşı
  2. B) Niğbolu Savaşı
  3. C) I. Kosova Savaşı
  4. D) Varna Savaşı
  5. E) Sırpsındığı Savaşı
Cevabı göster

Cevap: D) Varna Savaşı

Varna Savaşı, 1444 yılında II. Murat döneminde Haçlılara karşı kazanılmış ve Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyetini güçlendirmiştir.

Soru 13

Çelebi Mehmet döneminde Rumeli'de taht iddiasıyla isyan eden ve sonunda bertaraf edilen şahıs kimdir?

  1. A) Şehzade sıfatıyla ortaya çıkan Düzmece Mustafa
  2. B) Bedreddin isyanının önderlerinden Torlak Kemal
  3. C) Batı Anadolu'da ayaklanan derviş Börklüce Mustafa
  4. D) Simavna kadısı tasavvuf şeyhi Şeyh Bedreddin
  5. E) Fetret Devri'nde ölen şehzade Musa Çelebi
Cevabı göster

Cevap: A) Şehzade sıfatıyla ortaya çıkan Düzmece Mustafa

Düzmece Mustafa, kendisini Yıldırım Bayezit'in oğlu şehzade olarak tanıtıp Çelebi Mehmet döneminde Rumeli'de tahta hak iddiasıyla ayaklanmış, ancak bertaraf edilmiştir.

Soru 14

Şeyh Bedreddin Ayaklanması'nın şehirli tüccar ve esnaf kesiminden yeterli destek alamamasının temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

  1. A) İsyanın belirli bir etnik gruba yönelik talepleri öne çıkarması
  2. B) Şeyh Bedreddin'in hareketin başında devlet tarafından tutuklanması
  3. C) Haçlı tehdidi karşısında dinî dayanışmanın ön plana çıkması
  4. D) Hareketin Türkmen yönelimli yapısının kent ahalisiyle çakışmaması
  5. E) İsyanın Rumeli coğrafyasıyla sınırlı kalarak ticaret yollarını etkilememesi
Cevabı göster

Cevap: D) Hareketin Türkmen yönelimli yapısının kent ahalisiyle çakışmaması

Şeyh Bedreddin hareketi, Türkmen eğilimli söylemiyle kent ahalisini oluşturan tüccar ve esnaf kesimiyle bağ kuramadığından bu sınıfların desteğini alamamış; toplumsal eşitlik vurgusu da ticaret çıkarlarıyla…

Soru 15

1444 yılında imzalanan Edirne-Segedin Antlaşması'nın tarafları ve antlaşmanın hükümlerine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Osmanlı, Sırp topraklarını kalıcı biçimde ilhak etmiştir.
  2. B) Sırp despotluğunun yeniden kurulması hüküm altına alınmıştır.
  3. C) Eflak'ın vergiden muafiyeti antlaşmayla kabul edilmiştir.
  4. D) Antlaşmayla on yıllık bir barış dönemi öngörülmüştür.
  5. E) Antlaşma Osmanlı ile Macaristan arasında imzalanmıştır.
Cevabı göster

Cevap: A) Osmanlı, Sırp topraklarını kalıcı biçimde ilhak etmiştir.

Yanlış olan ifade, Osmanlı'nın Sırp topraklarını kalıcı biçimde ilhak ettiğidir; antlaşma tam tersine Sırp despotluğunun yeniden kurulmasını öngörmüştür.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları