Avrupa'daki Türk devletleri (Avarlar, Hazarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Kumanlar) Soruları
KPSS Tarih · 11 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Hazarların başkenti ile uzun süreli istikrar ortamından dolayı anıldıkları dönemin adı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
A) Belencer — Hazar Barış Dönemi
B) Belencer — Hazar Altın Çağı
C) Sarkel — Hazar Barış Dönemi
D) Belencer — Hazar Refah Dönemi
E) Sarkel — Hazar Altın Çağı
Cevabı göster
Cevap: A) Belencer — Hazar Barış Dönemi
Hazarların başkenti Belencer'dir ve devlet, yaşanan uzun süreli huzur ve istikrar ortamı nedeniyle 'Hazar Barış Dönemi' adıyla anılır. Doğru eşleştirme başkent Belencer ile Hazar Barış Dönemi'dir.
Soru 2
Hazarların askeri teşkilatlanmasına ilişkin dikkat çekici bir özellik olarak aşağıdakilerden hangisi belirtilmektedir?
A) Savaşçılarının kan bağıyla birbirine bağlı aşiret mensuplarından oluşması
B) Düzenli ordu yerine gönüllü birliklere dayanan bir yapı kurmaları
C) Ordularında ücret karşılığı savaşan paralı asker kullanmaları
D) Atlı okçuluğu geliştirerek bu stratejiyi ağır piyadeye tercih etmeleri
E) Kendi boylarından asker devşirip yabancı unsurlara kapalı kalmaları
Cevabı göster
Cevap: C) Ordularında ücret karşılığı savaşan paralı asker kullanmaları
Hazarlar ordularında paralı asker (ücretli/kiralık savaşçı) kullanmışlardır; bu, dönemin Türk devletleri içinde dikkat çeken bir özelliktir.
Soru 3
Bulgar Türkleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Tuna Bulgarları İslamiyet'i, İtil Bulgarları Hristiyanlığı benimsemiştir.
B) Tuna Bulgarları Hristiyanlaşmış olup Boris ve Simon bu kolun önemli yöneticileri arasındadır.
C) Manas Destanı, Bulgar Türklerine ait olup günümüze ulaşan en eski Türk destanıdır.
D) Bulgarlar hiçbir zaman birden fazla kola ayrılmamış; tek bir siyasi yapı altında kalmışlardır.
E) Şan Kız Destanı Hazarlara ait olup Bulgarlara atfedilmesi tarihsel bir yanılgıdır.
Cevabı göster
Cevap: B) Tuna Bulgarları Hristiyanlaşmış olup Boris ve Simon bu kolun önemli yöneticileri arasındadır.
Tuna Bulgarları Hristiyanlığı, İtil Bulgarları ise İslamiyet'i benimsemiştir. Boris ve Simon Tuna Bulgarlığının önemli yöneticilerindendir. Şan Kız Destanı Bulgarlara aittir.
Soru 4
1933 yılında Bulgaristan'da yaşanan Razgrad Olayı'na karşı Milli Türk Talebe Birliği'nin (MTTB) tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Razgrad'daki Türk azınlığa maddi yardım göndererek dayanışma sergilemiştir.
B) Bulgaristan'daki Türk vakıflarının kapatılması için hükümete dilekçe sunmuştur.
C) Sofya'daki Türk okullarının yıkılmasını protesto eden bildiriler yayımlamıştır.
D) İstanbul'daki Bulgar mezarlarına çiçek ve çelenk bırakarak medeni bir tepki vermiştir.
E) Türk-Bulgar kültür protokolünün iptal edilmesini talep eden mitingler düzenlemiştir.
Cevabı göster
Cevap: D) İstanbul'daki Bulgar mezarlarına çiçek ve çelenk bırakarak medeni bir tepki vermiştir.
Razgrad Olayı'nda Bulgaristan'daki Türk mezarları tahrip edilmiş; MTTB ise misillemeye gitmeden, medeni ve insani bir tepki olarak İstanbul'daki Bulgar mezarlarına çiçek ve çelenk bırakmıştır.
Soru 5
Avarlar'ın Orta Avrupa'da siyasi varlık kurmasına zemin hazırlayan olay ve bu süreçteki önderlik aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Hunlara yenilmeleri — Atilla önderliğinde Polonya'ya göç
E) Göktürklere yenilmeleri — Bayan Han önderliğinde Macaristan'ın işgali
Cevabı göster
Cevap: E) Göktürklere yenilmeleri — Bayan Han önderliğinde Macaristan'ın işgali
Avarlar, Göktürklere yenildikten sonra Batı'ya (Orta Avrupa'ya) göç etmişler ve Bayan Han önderliğinde Macaristan'ı işgal ederek orada siyasi bir varlık oluşturmuşlardır.
Soru 6
Avarlar, Sasanilerle iş birliği yaparak İstanbul'u hangi yıllarda kuşatmıştır?
A) 619 ve 626
B) 634 ve 651
C) 626 ve 641
D) 590 ve 619
E) 568 ve 582
Cevabı göster
Cevap: A) 619 ve 626
Avarlar, Sasanilerle ittifak kurarak İstanbul'u 619 ve 626 yıllarında iki kez kuşatmıştır. 626 kuşatması özellikle bilinen ve sınavlarda sorulan bir olaydır.
Soru 7
Avarların dinî tercihi ve Avrupa'daki etkinliği birlikte değerlendirildiğinde, bu kavmi doğru tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yahudiliği benimseyerek Hazar yönetiminin dinî temelini oluşturmuşlardır.
B) Yalnızca Orta Asya'da devlet kurup Avrupa'da kalıcı varlık gösterememişlerdir.
C) Müslümanlığı kabul eden ilk Türk kavmi olarak Bizans'a karşı savaşmışlardır.
D) Hristiyanlığı kabul eden ilk Türk kavmi olup Slavları derinden etkilemişlerdir.
E) Bulgarlarla birleşip Tuna'da ortak bir devlet kurmuş, dinden uzak kalmışlardır.
Cevabı göster
Cevap: D) Hristiyanlığı kabul eden ilk Türk kavmi olup Slavları derinden etkilemişlerdir.
Avarlar, Hristiyanlığı kabul eden ilk Türk topluluğudur. Hem Asya'da hem de Avrupa'da devlet kurmuşlar ve Slavları at binme, silah kullanma ile devlet yönetimi gibi konularda derinden etkilemişlerdir.
Soru 8
Aşağıdaki Türk topluluklarından hangisi, Orta Asya'dan Avrupa'ya göç ederek Avrupa tarihini etkileyen gruplar arasında yer almaz?
A) Peçenekler
B) Uygurlar
C) Avarlar
D) Kıpçaklar (Kumanlar)
E) Hazarlar
Cevabı göster
Cevap: B) Uygurlar
Orta Asya'dan Avrupa'ya göç edip Avrupa tarihini etkileyen başlıca Türk toplulukları Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler ve Kıpçaklar (Kumanlar)'dır.
Soru 9
İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki ikili (federal) yönetim anlayışına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Batı kanadı Yabgu tarafından, Doğu kanadı ise Kağan tarafından yönetilir; asıl merkezi otorite Doğu'da bulunur.
B) Batı kanadı Kağan tarafından, Doğu kanadı ise Yabgu tarafından yönetilir; asıl merkezi otorite Batı'da bulunur.
C) Avrupa feodal sisteminden esinlenerek geliştirilmiş bir yönetim modelidir.
D) İkili yönetimde Doğu ve Batı kanatları birbirine eşit statüde tutulmuştur.
E) Batı kanadı Şad unvanlı bir yönetici tarafından idare edilirdi; Kağan yalnızca din işleriyle ilgilenirdi.
Cevabı göster
Cevap: A) Batı kanadı Yabgu tarafından, Doğu kanadı ise Kağan tarafından yönetilir; asıl merkezi otorite Doğu'da bulunur.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde Batı kanadını Yabgu, Doğu kanadını Kağan yönetirdi; merkezi otorite Doğu'da tutulurdu. Bu yapının Avrupa feodalizminin etkisiyle kurulduğunu öne sürmek yanlıştır.
Soru 10
Hazarların kurduğu 7 kişilik mahkemenin üye dağılımı, bu devletle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A) Teokratik bir devlet anlayışını benimsediklerini
B) Yalnızca Yahudi inancını devlet dini olarak kabul ettiklerini
C) Farklı dinlere mensup topluluklara hoşgörüyle yaklaştıklarını
D) Merkezi bir siyasi otorite yerine konfederatif yapıyı tercih ettiklerini
E) Şamanizm'i diğer dinlere karşı üstün tuttuklarını
Cevabı göster
Cevap: C) Farklı dinlere mensup topluluklara hoşgörüyle yaklaştıklarını
Mahkeme, 2 Yahudi + 2 Müslüman + 2 Hristiyan + 1 Şaman olmak üzere nüfusa orantılı biçimde yapılandırılmıştır; bu çok-dinli yapı Hazarların dinsel hoşgörüsünün somut göstergesidir.
Soru 11
Hazarlar ile Hz. Osman dönemindeki İslam Devleti arasında yaşanan mücadelenin (Belencer Savaşı) temel sebebi olarak ne gösterilmektedir?
A) Hazar hükümdarının İpek Yolu'ndaki Müslüman tüccarlara ticaret yasağı koyması
B) Çin ile kurulan ittifak gereği Hazarların İslam ordularına saldırması
C) Bizans'ı korumak için Hazarların Sasanilerle ittifak kurması
D) Hazarların Bulgar boyları üzerinde siyasi üstünlük kurma çabası
E) Arap-İslam ordularının Kafkasya'da ilerlemesi ve Kafkasya hâkimiyeti üzerindeki çekişme
Cevabı göster
Cevap: E) Arap-İslam ordularının Kafkasya'da ilerlemesi ve Kafkasya hâkimiyeti üzerindeki çekişme
Hazarlar ile Hz. Osman dönemi İslam orduları arasındaki mücadelenin (Belencer Savaşı) temel nedeni, Arap-İslam ordularının Kafkasya'da ilerlemesi ve Kafkasya hâkimiyeti üzerindeki çekişmedir; Hazarlar bu ilerlemeyi…