Asya Hun Devleti ve Mete Han (onlu teşkilat, Çin ilişkileri) Soruları

KPSS Tarih · 26 özgün soru · açıklamalı çözümler

Asya Hun Devleti ve Mete Han (onlu teşkilat, Çin ilişkileri) — Konu Özeti

KPSS Tarih kapsamında Asya Hun Devleti ve Mete Han (onlu teşkilat, Çin ilişkileri) konusunda bilmen gereken 11 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti olma niteliğini taşıyan ve Hiung-nu adıyla da anılan devlet hangisidir?

  1. A) Asya Hun Devleti
  2. B) Göktürk Devleti
  3. C) Uygur Devleti
  4. D) Avrupa Hun Devleti
  5. E) Kök Türk Kağanlığı
Cevabı göster

Cevap: A) Asya Hun Devleti

Hiung-nu adıyla da bilinen, bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Asya Hun Devleti'dir (Büyük Hun / Tuku). Diğer seçeneklerdeki devletler bu niteliği taşımamaktadır.

Soru 2

Çin ordusu çevrilmiş, Çin İmparatoru serbest bırakılmış ve Çin vergiye bağlanmıştır. Tüm bu sonuçlar hangi seferin ürünüdür?

  1. A) Mete Han'ın batı sınırını güvenceye almak için düzenlediği İpek Yolu Seferi
  2. B) Mete Han'ın Çin'e yönelik gerçekleştirdiği Pa-i-Teng Seferi
  3. C) Teoman'ın Çin sınırını genişletmek için yaptığı ilk Güney Çin harekâtı
  4. D) Asya Hunlarının Ho-han-yeh önderliğinde Çin'e düzenlediği birleşik kuzey seferi
  5. E) Çiçi'nin Çin egemenliğine karşı başlattığı kuzeybatı yönlü karşı harekât
Cevabı göster

Cevap: B) Mete Han'ın Çin'e yönelik gerçekleştirdiği Pa-i-Teng Seferi

Çin ordusunu çevirerek Çin'i vergiye bağlamak ve ardından Çin İmparatoru'nu serbest bırakmak, Mete Han'ın Çin'e yönelik Pa-i-Teng (Beyaz Tepe) Seferi'nin sonuçlarıdır.

Soru 3

Mete Han'ın Çin'i vergiye bağlama hedefleri ile Pa-i-Teng (Beyaz Tepe) Seferi düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu iki olguyu doğru biçimde ilişkilendirir?

  1. A) Sefer, Çin'i kalıcı olarak Hun topraklarına katmayı amaçlamış; vergiye bağlama ise bu ilhak girişiminin başarısızlığının doğal bir sonucudur.
  2. B) Sefer, Çin'i vergi ödemeye zorlayan askerî üstünlüğü sağlamış; bu da güvenlik, gelir ve İpek Yolu hedeflerine zemin hazırlamıştır.
  3. C) Vergiye bağlama kararı seferden önce alınmış; sefer bu kararı uygulatmak amacıyla düzenlenmiştir.
  4. D) Sefer sonunda Çin, İpek Yolu güzergâhının denetimini resmî bir antlaşmayla Hunlara devretmiştir.
  5. E) Mete Han bu iki gelişmede de yalnızca askerî saygınlık gözetmiş; gelir ve güvenlik kaygıları belirleyici olmamıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Sefer, Çin'i vergi ödemeye zorlayan askerî üstünlüğü sağlamış; bu da güvenlik, gelir ve İpek Yolu hedeflerine zemin hazırlamıştır.

Pa-i-Teng Seferi, Çin'i vergi ödemeye zorlayan askerî üstünlüğü Mete Han'a kazandırmış; bu üstünlük de Çin'i vergiye bağlamanın üç hedefinin (kalıcı güvenlik, gelir, İpek Yolu egemenliği) gerçekleşmesine zemin…

Soru 4

Mete Han ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi tarihsel açıdan doğrudur?

  1. A) Mete Han, tarihte İpek Yolu'nun kontrolünü ele geçiren ilk Türk hükümdarı olarak bilinir.
  2. B) Mete Han, Asya Hun Devleti'ni kuran ve bilinen ilk hükümdar unvanını alan kişidir.
  3. C) Mete Han, Orta Asya'da ikili teşkilatı ilk kez uygulayan hükümdar olarak tarihe geçmiştir.
  4. D) Mete Han, Türk tarihinde Çin'e karşı kalıcı barış antlaşması imzalayan ilk lider olarak tanınır.
  5. E) Mete Han, tarihte vatan sevgisinden ve yurt savunmasından söz eden ilk Türk kişisi olarak kabul edilir.
Cevabı göster

Cevap: E) Mete Han, tarihte vatan sevgisinden ve yurt savunmasından söz eden ilk Türk kişisi olarak kabul edilir.

Mete Han, Türk tarihinde vatan sevgisinden ve yurt savunmasından söz eden ilk kişi olarak kabul edilir; doğru ifade budur.

Soru 5

Bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti sayılan Asya Hun Devleti'nin bilinen ilk hükümdarı kimdir?

  1. A) Mete Han
  2. B) Ho-han-yeh
  3. C) Teoman
  4. D) Çiçi
  5. E) Bumın Kağan
Cevabı göster

Cevap: C) Teoman

Asya Hun Devleti (Büyük Hun / Hiung-nu / Tuku), bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti sayılmakta olup bilinen ilk hükümdarı Teoman'dır.

Soru 6

Asya Hun Devleti'nin ikiye bölünmesi sürecinde Çin egemenliğini reddeden hükümdar aşağıdakilerden hangisidir ve kurduğu yapı nedir?

  1. A) Ho-han-yeh – Güney Hun
  2. B) Çiçi – Güney Hun
  3. C) Ho-han-yeh – Kuzey Hun
  4. D) Çiçi – Kuzey Hun
  5. E) Teoman – Kuzey Hun
Cevabı göster

Cevap: D) Çiçi – Kuzey Hun

Asya Hun Devleti'nin bölünmesinde Çiçi Çin egemenliğini reddederek Kuzey Hun'u, Ho-han-yeh ise Çin'e tabi olarak Güney Hun'u oluşturmuştur.

Soru 7

Oğuz Kağan Destanı'nda konu edinilen, babasını tahttan indirerek bir devletin ikinci büyük hükümdarı olan kişi kimdir?

  1. A) Mete Han
  2. B) Teoman
  3. C) Ho-han-yeh
  4. D) Çiçi
  5. E) Bilge Kağan
Cevabı göster

Cevap: A) Mete Han

Mete Han, babası Teoman'ı tahttan indirerek Hun Devleti'nin ikinci büyük hükümdarı olmuş; bu olay Oğuz Kağan Destanı'nda anlatılmaktadır. Soru, destanın aktardığı kişiyi (olayın öznesi) ters yönden sorar.

Soru 8

Bir tarihçi, Mete Han'ın Çin'i bir kez yenmekle yetinmeyip Çin'i sürekli vergi ödemek zorunda bırakan bir ilişki kurmasını, Hun sınırının gelecekte de Çin'in askeri tehdidinden uzak tutulması çabasıyla açıklamaktadır. Bu yorum, Çin'i vergiye bağlamanın hangi temel amacıyla doğrudan örtüşmektedir?

  1. A) Düzenli vergi geliriyle ekonomik kazanç elde etmek
  2. B) İpek Yolu ticaret güzergâhına egemen olmak
  3. C) Çin'e karşı kalıcı güvenlik sağlamak
  4. D) Çin'i tümüyle ilhak ederek Hun ülkesine katmak
  5. E) Çin hanedanını Hun soyundan biriyle değiştirmek
Cevabı göster

Cevap: C) Çin'e karşı kalıcı güvenlik sağlamak

Senaryo, Çin'in gelecekteki askeri tehdidini sürekli kılınan vergi ilişkisiyle etkisizleştirme çabasını vurgular; bu doğrudan 'Çin'e karşı kalıcı güvenlik sağlamak' amacıyla örtüşür.

Soru 9

Ülkeyi doğu ve batı kanatlarına ayırarak yöneten, dış politikada ise merkezi otoriteyi esas alan yönetim anlayışı hangi devlete aittir?

  1. A) Göktürk Devleti
  2. B) Uygur Devleti
  3. C) Hazarlar
  4. D) Büyük Selçuklu Devleti
  5. E) Asya Hun Devleti
Cevabı göster

Cevap: E) Asya Hun Devleti

İkili teşkilat; ülkenin doğu ve batı kanatlarına bölünmesi, doğu kanadının hükümdar, batı kanadının hanedan üyesi tarafından yönetilmesi ve dış politikada merkezi otoritenin esas alınması biçimiyle Asya Hun Devleti'ne…

Soru 10

Mete Han'ın askeri reformlarına ilişkin aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Mete Han, orduyu onlu sisteme göre örgütlemiştir.
  2. B) Mete Han, onlu sistemi kurmadan önce Pa-i-Teng Seferi'ni gerçekleştirmiştir.
  3. C) Onlu sistem, ordunun sevk ve idaresini kolaylaştırmak amacıyla uygulanmıştır.
  4. D) MÖ 209 tarihi, Türk kara kuvvetlerinin kuruluş tarihiyle özdeşleştirilmektedir.
  5. E) Mete Han, MÖ 209 yılında Hun Devleti'nin başına geçmiştir.
Cevabı göster

Cevap: B) Mete Han, onlu sistemi kurmadan önce Pa-i-Teng Seferi'ni gerçekleştirmiştir.

Onlu sistem, Mete Han'ın tahta çıktığı MÖ 209 döneminde kurulmuştur; Pa-i-Teng (Beyaz Tepe) Seferi ise daha sonra gerçekleşmiştir.

Soru 11

Orduyu onlu sisteme göre örgütleyerek sevk ve idareyi kolaylaştıran ve bu yönüyle Türk kara kuvvetlerinin kuruluşuyla özdeşleştirilen Hun hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Teoman
  2. B) Çiçi
  3. C) Mete Han
  4. D) Ho-han-yeh
  5. E) Bumin Kağan
Cevabı göster

Cevap: C) Mete Han

Orduyu onlu sisteme göre örgütleyerek ordunun sevk, idare ve komutasını kolaylaştıran ve bu özelliğiyle Türk kara kuvvetlerinin kuruluşunu simgeleyen Hun hükümdarı Mete Han'dır.

Soru 12

Bir tarih öğretmeni öğrencilerine şu senaryoyu anlatıyor: 'Büyük bir Türk devletinin hükümdarları arasında taht kavgası yaşanır. Liderlerden biri komşu güçlü imparatorluğun himayesini kabul ederek varlığını sürdürür; diğeri bu bağımlılığı reddederek ayrılır ve bağımsız bir siyasi yapı kurar.' Bu senaryo, Türk devletleri tarihinde hangi olayı doğrudan örneklemektedir?

  1. A) Göktürk Devleti'nin Doğu ve Batı Göktürk olarak ikiye ayrılmasını
  2. B) Büyük Selçuklu Devleti'nin sultan ve vezir otoritesi çatışmasıyla parçalanmasını
  3. C) Uygur Devleti'nin Kırgız baskısı sonucunda dağılarak farklı kollar hâlinde varlığını sürdürmesini
  4. D) Hazarların Hristiyan ve İslam dünyaları arasında kalarak ikiye bölünmesini
  5. E) Asya Hun Devleti'nin Ho-han-yeh ve Çiçi arasında Güney ve Kuzey Hun olarak bölünmesini
Cevabı göster

Cevap: E) Asya Hun Devleti'nin Ho-han-yeh ve Çiçi arasında Güney ve Kuzey Hun olarak bölünmesini

Senaryodaki 'güçlü imparatorluğun himayesini kabul eden güney kolu' Ho-han-yeh/Güney Hun'u, 'bağımlılığı reddederek kuzeyde bağımsız kalan' kol ise Çiçi/Kuzey Hun'u karşılar.

Soru 13

Asya Hun Devleti'nin bölünmesine ilişkin iki farklı olgu karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi bu iki olguyu doğru biçimde yansıtmaktadır?

  1. A) Asya Hun Devleti ikili teşkilatla yönetilmiş; bu yönetim ilkesi bölünmeden sonra da hem Güney hem Kuzey Hun'da tıpatıp eş güçle ve aynı biçimde sürdürülmüştür.
  2. B) Ho-han-yeh Çin'e tabi olup Güney Hun'u, Çiçi bağımsız Kuzey Hun'u kurmuştur; ikili teşkilatta ülke doğu-batı kanada ayrılıp dış politika merkezden yürütülür.
  3. C) Bölünme sürecinde iki lider önce Çin'e karşı birlikte savaşmış, ardından Çin ile ayrı barış koşullarında anlaşarak yollarını ayırmıştır.
  4. D) Bölünmede Güney Hun da Kuzey Hun da Çin'e eşit biçimde tabi olmuş; aralarındaki tek fark coğrafi konumdan kaynaklanmıştır.
  5. E) Asya Hun'un bölünmesi, Mete Han'ın onlu ordu sistemini kurmasının hemen ardından yaşanmış ve bu sistemin çöküşünün simgesi sayılmıştır.
Cevabı göster

Cevap: B) Ho-han-yeh Çin'e tabi olup Güney Hun'u, Çiçi bağımsız Kuzey Hun'u kurmuştur; ikili teşkilatta ülke doğu-batı kanada ayrılıp dış politika merkezden yürütülür.

Doğru karşılaştırma, bölünme olgusunu (Ho-han-yeh ile Güney Hun Çin'e tabi, Çiçi ile Kuzey Hun bağımsız) ve ondan ayrı bir gerçek olan ikili teşkilatı (doğu-batı kanat, merkezî dış politika) birlikte ve doğru biçimde…

Soru 14

Yağlakâr sülalesi, aşağıdaki Türk devletlerinden hangisini kurmuştur?

  1. A) Avrupa Hun Devleti
  2. B) Asya Hun Devleti
  3. C) Göktürk Devleti
  4. D) Uygur Devleti
  5. E) Akhun (Eftalit) Devleti
Cevabı göster

Cevap: D) Uygur Devleti

Yağlakâr sülalesi Uygur Devleti'ni kurmuştur. Asya Hun Devleti'ni Tuku, Göktürkleri ise Aşina sülalesi kurmuştur; bu nedenle yalnızca Uygur Devleti doğru yanıttır. Soru, sülale adından yola çıkarak kurulan devleti sorar…

Soru 15

Mete Han'ın Hun tahtına geçiş süreci, hangi destanda konu edinilmektedir?

  1. A) Oğuz Kağan Destanı
  2. B) Göç Destanı
  3. C) Bozkurt Destanı
  4. D) Türeyiş Destanı
  5. E) Ergenekon Destanı
Cevabı göster

Cevap: A) Oğuz Kağan Destanı

Mete Han'ın babası Teoman'ı tahttan indirerek iktidara geçmesi, Türk destanları arasında Oğuz Kağan Destanı'nda işlenmektedir.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Tarih dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Tarih konuları