1924 Anayasası ve Cumhuriyetin anayasal düzeni Soruları

KPSS Tarih · 11 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

1924 Anayasası'nı da hazırlayan II. Türkiye Büyük Millet Meclisi (1923-1927) döneminin başlıca icraatları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde gerçekleştirilmemiştir?

  1. A) Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması
  2. B) Ankara'nın Türkiye'nin başkenti olarak belirlenmesi
  3. C) Halifeliğin kaldırılması
  4. D) 1924 Anayasası'nın hazırlanması
  5. E) Lozan Antlaşması'nın onaylanması
Cevabı göster

Cevap: A) Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması

Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930'da, yani III. TBMM döneminde kurulmuştur. Lozan'ın onaylanması, Ankara'nın başkent yapılması, Halifeliğin kaldırılması ve 1924 Anayasası'nın hazırlanması ise II. TBMM döneminin…

Soru 2

Türk anayasa tarihinde bakanların başbakan tarafından seçilmesine dayanan kabine sistemine geçiş hangi anayasa ile gerçekleşmiştir?

  1. A) 1876 Kanun-i Esasisi
  2. B) 1924 Anayasası
  3. C) 1921 Anayasası (Teşkilât-ı Esasiye)
  4. D) 1961 Anayasası
  5. E) 1982 Anayasası
Cevabı göster

Cevap: B) 1924 Anayasası

1924 Anayasası kabine sistemini benimsemiş; bakanları artık TBMM değil, başbakan belirleyerek cumhurbaşkanının onayına sunmuştur.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası'nın tam anlamıyla laik bir anayasa sayılmamasının nedeni olarak gösterilmektedir?

  1. A) Anayasanın yürütme yetkisini tek elde toplaması ve kuvvetler birliği ilkesini benimsemesi
  2. B) Anayasada halk egemenliği yerine monarşik egemenlik anlayışının yer alması
  3. C) Anayasada başlangıçta 'devletin dini İslam'dır' maddesinin bulunması
  4. D) Anayasanın din eğitimini zorunlu kılması ve medreseleri koruma altına alması
  5. E) Anayasanın Halifeliği devlet kurumu olarak düzenlemesi
Cevabı göster

Cevap: C) Anayasada başlangıçta 'devletin dini İslam'dır' maddesinin bulunması

1924 Anayasası halk egemenliğini esas alsa da metinde 'devletin dini İslam'dır' maddesi yer aldığından tam laik bir anayasa olarak nitelendirilemez. Bu madde ancak 1928'de çıkarılmıştır.

Soru 4

1924 Anayasası'nda yer alan 'Türkiye'de din ve ırk ayırt edilmeksizin vatandaşlık bakımından herkese Türk denir' hükmü hangi Atatürk ilkeleriyle doğrudan örtüşmektedir?

  1. A) Devletçilik, inkılâpçılık ve laiklik
  2. B) Cumhuriyetçilik, devletçilik ve inkılâpçılık
  3. C) Cumhuriyetçilik, halkçılık ve devletçilik
  4. D) Halkçılık, milliyetçilik ve laiklik
  5. E) Milliyetçilik, inkılâpçılık ve devletçilik
Cevabı göster

Cevap: D) Halkçılık, milliyetçilik ve laiklik

Din ve ırk ayrımı gözetmeksizin vatandaşlık tanımlanması; etnik ya da dinî üstünlük yerine kapsayıcı ulusçuluğu (milliyetçilik), toplumsal eşitliği (halkçılık) ve dinin devlet kimliğini belirlememesini (laiklik)…

Soru 5

Atatürk ilkelerinin ve laikliğin 1924 Anayasası'na eklenerek anayasal güvence altına alındığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) 17 Şubat 1926
  2. B) 3 Mart 1924
  3. C) 10 Nisan 1928
  4. D) 27 Mayıs 1960
  5. E) 5 Şubat 1937
Cevabı göster

Cevap: E) 5 Şubat 1937

5 Şubat 1937'de yapılan anayasa değişikliğiyle cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılâpçılık ilkeleri 1924 Anayasası'nda açıkça yer almış ve anayasa güvencesine kavuşmuştur.

Soru 6

1924 Anayasası'nın ilk (1924) metninde öngörülen seçme ve seçilme yaşları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Seçme yaşı 18, seçilme yaşı 30
  2. B) Seçme yaşı 21, seçilme yaşı 30
  3. C) Seçme yaşı 18, seçilme yaşı 25
  4. D) Seçme yaşı 21, seçilme yaşı 25
  5. E) Seçme yaşı 25, seçilme yaşı 40
Cevabı göster

Cevap: A) Seçme yaşı 18, seçilme yaşı 30

1924 Anayasası ilk metninde seçme yaşını 18, seçilme yaşını ise 30 olarak belirlemiştir.

Soru 7

'Devletin dini İslam'dır' ibaresi 1924 Anayasası'ndan hangi yıl yapılan değişiklikle çıkarılmıştır?

  1. A) 1924
  2. B) 1928
  3. C) 1931
  4. D) 1934
  5. E) 1937
Cevabı göster

Cevap: B) 1928

1928 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliğiyle 'Devletin dini İslam'dır' maddesi metinden çıkarılmış, laikleşme süreci kurumsal zemine oturtulmuştur.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası'nın ilk metninde zaten yer alan bir düzenleme olup sonradan yapılan değişikliklerle eklenmiş değildir?

  1. A) Devletin laik niteliğinin anayasaya işlenmesi
  2. B) Kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması
  3. C) Anayasaya altı ok ilkelerinin (cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık) yazılması
  4. D) 'Devletin dini İslam'dır' maddesinin metinden çıkarılması
  5. E) Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun güvence altına alınması
Cevabı göster

Cevap: E) Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun güvence altına alınması

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması ilkesi 1924 Anayasası'nın ilk metninde yer alır; sonradan eklenmiş bir hüküm değildir.

Soru 9

1924 Anayasası'nın hazırlanıp yürürlüğe girmesinin zamanlaması bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Kurtuluş Savaşı henüz sürerken, Sakarya Muharebesi'nden hemen sonra hazırlanmıştır.
  2. B) Lozan Antlaşması müzakereleri başlamadan, fiilî çatışmalar devam ederken ilan edilmiştir.
  3. C) Birinci Dünya Savaşı'nın bitimini izleyen ateşkes koşullarında aceleyle kabul edilmiştir.
  4. D) Muharebeler döneminin sona ermesinin ardından, barış ortamında hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir.
  5. E) Halifeliğin kaldırılmasından önce, Kurtuluş Savaşı sürerken ilan edilmiştir.
Cevabı göster

Cevap: D) Muharebeler döneminin sona ermesinin ardından, barış ortamında hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

1924 Anayasası, Kurtuluş Savaşı'nın ve muharebeler döneminin kapanmasının ardından barış koşullarında oluşturulan yeni anayasal düzeni yansıtmaktadır.

Soru 10

1924 Anayasası'nda seçme ve seçilme hakkının başlangıçta yalnızca erkeklere tanınmış olması, hangi Atatürk ilkeleriyle açık bir çelişki oluşturduğu için eleştirilmiştir?

  1. A) Laiklik ve inkılâpçılık
  2. B) Devletçilik ve milliyetçilik
  3. C) Milliyetçilik ve laiklik
  4. D) İnkılâpçılık ve devletçilik
  5. E) Halkçılık ve cumhuriyetçilik
Cevabı göster

Cevap: E) Halkçılık ve cumhuriyetçilik

Halkçılık toplumda ayrıcalıklı sınıf tanımamayı ve eşitliği öngörür; cumhuriyetçilik halk egemenliğini esas alır. Kadınların oy hakkından dışlanması her iki ilkeyle de çelişir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası'nın yasama yapısına ilişkin doğru bir ifadedir?

  1. A) 1924 Anayasası çift meclisli bir yapı öngörmüş; Cumhuriyet Senatosu bu anayasayla kurulmuştur.
  2. B) 1924 Anayasası tek meclisli bir yapıyı benimsemiş; Cumhuriyet Senatosu ise ancak 1961 Anayasası ile oluşturulmuştur.
  3. C) 1924 Anayasası'nda iki meclis yer almakla birlikte senato yalnızca danışma işlevi görmekteydi.
  4. D) Cumhuriyet Senatosu ilk kez 1921 Anayasası döneminde kurulmuş, 1924 Anayasası bu yapıyı sürdürmüştür.
  5. E) 1924 Anayasası egemenliği yargı ve yasama organları arasında paylaştıran dengeli bir yapı kurmuştur.
Cevabı göster

Cevap: B) 1924 Anayasası tek meclisli bir yapıyı benimsemiş; Cumhuriyet Senatosu ise ancak 1961 Anayasası ile oluşturulmuştur.

1924 Anayasası tek meclisli TBMM modelini benimsemiştir. Çift meclisli yapı ve Cumhuriyet Senatosu ancak 1961 Anayasası ile Türk anayasa düzenine girmiştir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Tarih dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Tarih konuları