Zarf (belirteç): durum, zaman, yer-yön, miktar, soru zarfları Soruları

KPSS Türkçe · 24 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Eylemin zamanını bildirmede bir sözcükle ayrı bir zaman zarfı kullanan cümle ile bu zarfı taşımayan cümle arasındaki temel fark nedir?

  1. A) İki cümlede de zaman bilgisi kip ekinden anlaşılır; aralarında bir fark bulunmaz.
  2. B) Zarfı taşıyan cümlede o sözcük kip ekiyle birlikte zamanı belirtir; taşımayanda zamanı yalnızca kip eki verir.
  3. C) Zarfı taşıyan cümlede kip eki kullanılmaz; zamanı tümüyle o sözcük verir.
  4. D) Zarfı taşımayan cümlede aynı belirteç gizli biçimde bulunur; iki cümlenin anlamı tıpatıp aynıdır.
  5. E) Böyle bir belirteç kip ekini anlamsız kıldığından iki cümle arasında hiçbir yapısal ayrım kalmaz.
Cevabı göster

Cevap: B) Zarfı taşıyan cümlede o sözcük kip ekiyle birlikte zamanı belirtir; taşımayanda zamanı yalnızca kip eki verir.

Ayrı bir zaman zarfı (örneğin 'dün, yarın') taşıyan bir cümlede zamanı hem o belirteç hem de kip eki birlikte bildirir; böyle bir belirteç taşımayan cümlede ise zamanı yalnızca kip eki belirler.

Soru 2

'Ne zaman geleceksin?' cümlesinde vurgu hangi öge üzerindedir?

  1. A) Zarf tümleci üzerinde
  2. B) Özne üzerinde
  3. C) Yüklem üzerinde
  4. D) Nesne üzerinde
  5. E) Dolaylı tümleç üzerinde
Cevabı göster

Cevap: A) Zarf tümleci üzerinde

Bir cümlede soru sözcüğü varsa vurgu o soru sözcüğünün bulunduğu öge üzerindedir. Burada 'ne zaman' soru sözcüğü zarf tümleci görevinde olduğundan vurgu zarf tümleci üzerindedir.

Soru 3

Zarf tümlecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

  1. A) Zarf tümleci 'Ne zaman?' sorusuna cevap verebilir.
  2. B) Zarf tümleci yüklemi durum yönünden tamamlayabilir.
  3. C) Zarf tümleci 'Nereye?' sorusuna cevap verebilir.
  4. D) Zarf tümleci 'Kimi?' sorusuna cevap verebilir.
  5. E) Zarf tümleci 'Ne kadar?' sorusuna cevap verebilir.
Cevabı göster

Cevap: D) Zarf tümleci 'Kimi?' sorusuna cevap verebilir.

Zarf tümleci 'ne zaman, nasıl, nereye, ne kadar, niçin, ne ile' sorularına yanıt verir. 'Kimi?' sorusu nesneye aittir; zarf tümlecinin işlevi değildir.

Soru 4

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemi niteleyen sözcük zaman zarfıdır?

  1. A) Yemeğini hızlıca yedi.
  2. B) Gelen sesi dikkatle duydu.
  3. C) Oldukça yorgun görünüyordu.
  4. D) Yavaşça kapıyı kapattı.
  5. E) Aldığı kitabı dün açtı.
Cevabı göster

Cevap: E) Aldığı kitabı dün açtı.

'Aldığı kitabı dün açtı.' cümlesinde 'dün', eylemin zamanını belirten ve 'Ne zaman?' sorusuna yanıt veren bir zaman zarfıdır.

Soru 5

'Hâlâ burada oturuyor.' cümlesinde 'hâlâ' sözcüğü hangi tür zarftır?

  1. A) Durum zarfı
  2. B) Zaman zarfı
  3. C) Miktar zarfı
  4. D) Soru zarfı
  5. E) Yer-yön zarfı
Cevabı göster

Cevap: B) Zaman zarfı

'Hâlâ', bir durumun/eylemin sürmeye devam ettiğini belirterek fiili zaman bakımından nitelediğinden zaman zarfıdır.

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerde yer-yön zarfı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yer-yön zarfları görev yapmak için '-e' ekini almak zorundadır.
  2. B) Yer-yön zarfları 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.
  3. C) 'İleri, geri, dışarı' gibi yön zarfları yalın hâlde yer-yön zarfıdır.
  4. D) Yer-yön zarfları fiilin değil, ismin önünde yer alır.
  5. E) Yer-yön zarfları görevini hâl eki alarak yapan bir zarf türüdür.
Cevabı göster

Cevap: C) 'İleri, geri, dışarı' gibi yön zarfları yalın hâlde yer-yön zarfıdır.

'İleri, geri, içeri, dışarı' gibi yön zarfları yalın hâlde kullanıldığında yer-yön zarfı işlevi görür. Hâl eki aldıklarında ise isim görevine geçerler.

Soru 7

Aşağıdaki miktar zarfı örneklerinden hangisi 'üstünlük' alt türüne girer?

  1. A) Oldukça
  2. B) Biraz
  3. C) O kadar
  4. D) Fazla
  5. E) En
Cevabı göster

Cevap: E) En

'En' sözcüğü, miktar zarfının üstünlük alt türüne ('en, daha') girer. 'Oldukça' ve 'fazla' aşırılık/artırma; 'biraz' yetersizlik/azaltma; 'o kadar' eşitlik türündedir.

Soru 8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde baştaki yer-yön sözcüğü yer-yön zarfı olarak kullanılmıştır?

  1. A) Aşağıdan bir ses geldi.
  2. B) İleri git, dur diyene kadar.
  3. C) Dışarıya çıkması yasaktı.
  4. D) İçeride oturmak istemiyorum.
  5. E) Yukarıda çok gürültü var.
Cevabı göster

Cevap: B) İleri git, dur diyene kadar.

'İleri git, dur diyene kadar.' cümlesinde 'ileri', hâl eki almadan yalın hâlde yön bildirdiği için yer-yön zarfıdır.

Soru 9

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme (miktar) zarfının yanlış yere konmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

  1. A) Bu kitabı çok beğendiğini söyledi.
  2. B) Sınavdan oldukça yüksek bir not aldı.
  3. C) Toplantıya herkesten daha erken geldi.
  4. D) En sınıfın çalışkan öğrencisi oydu.
  5. E) Yorgun olduğu için biraz dinlenmek istedi.
Cevabı göster

Cevap: D) En sınıfın çalışkan öğrencisi oydu.

"En sınıfın çalışkan öğrencisi oydu." cümlesinde 'en' derecelendirme (miktar) zarfı, derecesini belirttiği 'çalışkan' sıfatının hemen önünde değil, tamlamanın başında yer almıştır.

Soru 10

Zarflar anlam bakımından kaç ana türe ayrılır ve bu türler hangileridir?

  1. A) Dörde: durum, zaman, yer-yön ve miktar zarfları
  2. B) Altıya: durum, zaman, yer-yön, miktar, soru ve bağlaç zarfları
  3. C) Üçe: durum, zaman ve yer-yön zarfları
  4. D) Beşe: özne, nesne, yer-yön, miktar ve soru zarfları
  5. E) Beşe: durum, zaman, yer-yön, miktar ve soru zarfları
Cevabı göster

Cevap: E) Beşe: durum, zaman, yer-yön, miktar ve soru zarfları

Zarflar anlam bakımından beş ana türe ayrılır: durum, zaman, yer-yön, miktar (derece olarak da anılır) ve soru zarfları.

Soru 11

Bir sözcüğün zarf türünün belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Sözcüğün zarf türü, cümlede hangi ögeyi nitelediğine bakılarak belirlenir.
  2. B) Aynı sözcük farklı bağlamlarda farklı bir zarf türü olabilir.
  3. C) Bir zarf-fiil ile zarf görünüş bakımından birbirine benzeyebilir.
  4. D) Sıfatla zarf arasındaki ayrım, nitelenen ögenin isim mi fiil mi olduğuna göre yapılır.
  5. E) Bir sözcüğün zarf türü, bağlamdan bağımsız olarak yalnızca kökündeki anlama göre sabittir.
Cevabı göster

Cevap: E) Bir sözcüğün zarf türü, bağlamdan bağımsız olarak yalnızca kökündeki anlama göre sabittir.

Zarf türü, sözcüğün sözlük anlamına değil bağlamdaki işlevine ve nitelediği ögeye göre belirlenir.

Soru 12

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde 'nasıl' sözcüğü soru zarfı olarak kullanılmıştır?

  1. A) Nasıl bir insan olduğunu çok geçmeden anladık.
  2. B) Nasıl bir hava vardı o gün!
  3. C) Bu nasıl bir çocuktur?
  4. D) Nasıl giyineceğini hiç umursamıyordu.
  5. E) Onun nasıl bir kitap seçeceğini merak ettim.
Cevabı göster

Cevap: D) Nasıl giyineceğini hiç umursamıyordu.

'Nasıl giyineceğini' cümlesinde 'nasıl', 'giyinmek' fiilimsiyi nitelediğinden soru zarfıdır. Diğer seçeneklerde 'nasıl' bir ismi (insan, hava, çocuk, kitap) nitelediğinden soru sıfatıdır.

Soru 13

"Üstelik" sözcüğünün sözcük türü konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bağlaç gibi görünse de zarftır.
  2. B) Sıfat ve zarfları pekiştirdiği için miktar zarfıdır.
  3. C) Fiili zaman bakımından nitelediği için zaman zarfıdır.
  4. D) Cümleler arasında ilişki kurduğu için bağlaçtır.
  5. E) Anlam bakımından edata yakın olduğu için edattır.
Cevabı göster

Cevap: D) Cümleler arasında ilişki kurduğu için bağlaçtır.

'Üstelik' sözcüğü cümleler/yargılar arasında anlam ilişkisi kuran, önceki yargıya 'ayrıca, dahası' anlamı katan bir bağlaçtır (TDK Güncel Türkçe Sözlük).

Soru 14

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde 'çok' sözcüğü zarf olarak kullanılmıştır?

  1. A) Çok kitap okuyan biri her şeyi bilir.
  2. B) Çok öğrenci sınava girdi.
  3. C) Bu çok zor bir problemdir.
  4. D) Çok arkadaşı olan insan mutludur.
  5. E) Bu işe çok para harcadı.
Cevabı göster

Cevap: C) Bu çok zor bir problemdir.

'Bu çok zor bir problemdir.' cümlesinde 'çok', 'zor' sıfatını nitelediğinden miktar zarfıdır. Diğer seçeneklerde 'çok' bir ismi (kitap, öğrenci, arkadaş, para) nitelediğinden sıfat işlevindedir.

Soru 15

'Çok güzel bir gün geçirdik.' cümlesinde 'çok' sözcüğü 'güzel' ile birlikte hangi yapıyı oluşturur?

  1. A) Zarf öbeği
  2. B) Belirtili isim tamlaması
  3. C) Edat grubu
  4. D) Belirtisiz isim tamlaması
  5. E) Sıfat tamlaması
Cevabı göster

Cevap: A) Zarf öbeği

Miktar zarfı olan 'çok', burada 'güzel' sıfatını nitelemektedir; bir zarfın sıfatı (ya da başka bir zarfı) nitelemesiyle kurulan 'çok güzel' yapısı bir zarf öbeğidir (zarf grubu).

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Türkçe dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Türkçe konuları