Soru 1
Sıfat tamlamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Sıfat tamlamasında sıfat ek almaz; ek aldığında adlaşır ve artık sıfat değil isim olarak değerlendirilir.
- B) Sıfat tamlamasında sıfat, tamladığı isim gibi iyelik eki alarak tamlamaya bağlanır.
- C) Sıfat tamlamasında ad, kendisinden önce gelen sıfata ilgi eki getirir.
- D) Sıfat tamlaması, isim tamlaması gibi tamlayan ve tamlanan ekiyle kurulur.
- E) Sıfat tamlamasında sıfat her zaman çoğul eki alarak ismin önüne gelir.
Cevabı göster
Cevap: A) Sıfat tamlamasında sıfat ek almaz; ek aldığında adlaşır ve artık sıfat değil isim olarak değerlendirilir.
Sıfat tamlaması eksiz kurulur: sıfat, ismin önüne hiçbir ek almadan gelir (güzel çiçek, eski ev).
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi fiilimsi ile çekimli eylem arasındaki farkı doğru biçimde açıklamaktadır?
- A) Fiilimsiler kip ve şahıs eki alarak yüklem görevini üstlenir; çekimli eylemler ise cümlede isim ya da sıfat görevinde kullanılır.
- B) Fiilimsiler cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılır ve kip eki almaz; çekimli eylemler kip ve şahıs eki alarak yüklem görevi üstlenir.
- C) Fiilimsiler yalnızca isim görevinde kullanılır; çekimli eylemler ise hem isim hem sıfat hem de zarf görevinde kullanılabilir.
- D) Fiilimsiler soru eki alabilirken çekimli eylemler olumsuzluk eki alamaz.
- E) Fiilimsiler ile çekimli eylemler arasında görev bakımından herhangi bir fark yoktur; ikisi de yüklem olabilir.
Cevabı göster
Cevap: B) Fiilimsiler cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılır ve kip eki almaz; çekimli eylemler kip ve şahıs eki alarak yüklem görevi üstlenir.
Fiilimsiler kip eki almaz; cümlede isim (mastar), sıfat (ortaç) veya zarf (ulaç) göreviyle kullanılır; olumsuzluk eki alabilir ama çekimlenemez.
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dün' sözcüğü zarf değil isim göreviyle kullanılmıştır?
- A) Dünü hatırlamak bazen acı verir.
- B) Dün yaşananları bir türlü unutamıyorum.
- C) Toplantı dün yapılmıştı.
- D) Dün sabah çok erken kalktım.
- E) Dün gece hava çok soğuktu.
Cevabı göster
Cevap: A) Dünü hatırlamak bazen acı verir.
D seçeneğinde 'dünü' sözcüğü '-ü' belirtme hâl ekini alarak cümlede nesne göreviyle kullanılmıştır; bu da onun isimleştiğinin göstergesidir.