Sözcük Türleri Soruları

KPSS Türkçe · 88 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Sıfat tamlamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Sıfat tamlamasında sıfat ile ad arasına tamlama (ilgi/iyelik) eki girmez; tamlama eksiz kurulur.
  2. B) Sıfat tamlamasında sıfat, tamladığı isim gibi iyelik eki alarak isme bağlanır.
  3. C) Sıfat tamlamasında ad, kendisinden önceki sıfata ilgi (tamlayan) eki getirir.
  4. D) Sıfat tamlaması da isim tamlaması gibi tamlayan ve tamlanan ekiyle kurulur.
  5. E) Sıfat tamlamasında sıfat, her zaman çoğul eki alarak ismin önüne gelir.
Cevabı göster

Cevap: A) Sıfat tamlamasında sıfat ile ad arasına tamlama (ilgi/iyelik) eki girmez; tamlama eksiz kurulur.

Sıfat tamlaması eksiz kurulur: sıfat ile ad arasına isim tamlamasındaki ilgi (tamlayan) ya da iyelik (tamlanan) eki girmez (güzel çiçek, eski ev).

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde koyu yazılmış sözcük zarf görevinde kullanılmıştır? I. O kitabı **biraz** sonra getiririm. II. **Biraz** çay koyar mısın? III. Çorba **biraz** soğumuş. IV. **Biraz** ekmek aldım.

  1. A) I
  2. B) II
  3. C) I ve III
  4. D) II ve IV
  5. E) I, III ve IV
Cevabı göster

Cevap: C) I ve III

I'de 'biraz' kendinden sonra gelen 'sonra' zarfını niteleyen bir derece zarfıdır.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yalnız' sözcüğü zarf (belirteç) görevinde kullanılmıştır?

  1. A) Akşamları yalnız yürümeyi seviyordu.
  2. B) Yalnız insanlar bazen daha çok düşünür.
  3. C) O, çocukluğundan beri yalnız bir adamdı.
  4. D) Tepenin üstünde yalnız bir ev gördük.
  5. E) Yalnız çocuk arkadaş edinmekte zorlanır.
Cevabı göster

Cevap: A) Akşamları yalnız yürümeyi seviyordu.

'Akşamları yalnız yürümeyi seviyordu' cümlesinde 'yalnız' sözcüğü 'tek başına' anlamında 'yürümek' eylemini nitelediği için zarf (belirteç) görevindedir.

Soru 4

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-mış' eki alan sözcük fiilimsi (sıfat-fiil) görevinde KULLANILMAMIŞTIR?

  1. A) Paslanmış kapıyı açmak çok zordu.
  2. B) Kırılmış dallar yolun ortasına düşmüştü.
  3. C) Sararmış yapraklar rüzgârda uçuşuyordu.
  4. D) Yıllarca bu şehirde yaşamış, çok görmüştü.
  5. E) Donmuş gölün üzerinde yürüyemezdik.
Cevabı göster

Cevap: D) Yıllarca bu şehirde yaşamış, çok görmüştü.

"Yıllarca bu şehirde yaşamış, çok görmüştü." cümlesinde "yaşamış" sözcüğü yüklem konumunda çekimli fiildir; buradaki "-mış" öğrenilen geçmiş zaman kip ekidir, fiilimsi değildir.

Soru 5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük, diğerlerinin hepsinden farklı bir fiilimsi türünde kullanılmıştır? I. Sabah erken **kalkmak** sağlıklı bir alışkanlıktır. II. Yıllar önce **yazılmış** mektuplar hâlâ sandıktaydı. III. Acımasızca **eleştirilen** kitap okurlardan büyük ilgi gördü. IV. Şehre sonradan **taşınan** aileler yeni hayata uyum sağladı. V. Köyde **büyüyen** çocuklar doğayla iç içe yetişti.

  1. A) I
  2. B) II
  3. C) III
  4. D) IV
  5. E) V
Cevabı göster

Cevap: A) I

II. 'yazılmış': '-mış' sıfat-fiil (geçmiş zaman ortacı) ekiyle türetilmiş, 'mektuplar' ismini niteler → sıfat-fiil. III. 'eleştirilen': '-en' sıfat-fiil ekiyle türetilmiş, 'kitap' ismini niteler → sıfat-fiil. IV.…

Soru 6

Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisinin kökü türü yönüyle birbirinden farklıdır?

  1. A) gözlük – başlık
  2. B) sevinç – korku
  3. C) kitaplık – sevgi
  4. D) yazar – çizer
  5. E) güzellik – iyilik
Cevabı göster

Cevap: C) kitaplık – sevgi

"kitaplık – sevgi" çiftinde kökler tür yönüyle farklıdır: "kitaplık" sözcüğü "kitap" isim kökünden (kitap + lık), "sevgi" ise "sev-" fiil kökünden (sev- + gi) türemiştir; biri isim, öteki fiil köküdür.

Soru 7

Ek eylem (ek fiil) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Ek eylem, 'imek' eyleminin kısalmış biçimidir.
  2. B) İsim soylu sözcüklere yüklem görevi kazandırabilir.
  3. C) Basit çekimli eylemleri bileşik çekimli eyleme dönüştürebilir.
  4. D) Ek eylem aldığında sözcük yeni bir anlam kazanır.
  5. E) Ek eylem sözcük olmaktan çıkıp ek durumuna gelmiştir.
Cevabı göster

Cevap: D) Ek eylem aldığında sözcük yeni bir anlam kazanır.

Ek eylem sözcüğe yeni bir anlam katmaz; yalnızca yüklem görevi kazandırma veya bileşik çekim oluşturma işlevi görür. Bu nedenle 'sözcük yeni anlam kazanır' ifadesi yanlıştır.

Soru 8

Yapım eki ile çekim eki arasındaki temel fark aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Yapım eki sözcüğün anlamını ve bazen türünü değiştirirken çekim eki de sözcüğün kök anlamını ve kategorisini kalıcı biçimde değiştirir.
  2. B) Yapım eki sözcüğün anlamını ve bazen türünü değiştirirken çekim eki sözcüğün anlamını değiştirmeden cümledeki dilbilgisel görevini düzenler.
  3. C) Yapım eki sözcüğe yeni anlam katmadan onu çekimlerken çekim eki kökten yeni bir sözcük türeterek sözcüğün anlamını başkalaştıran ektir.
  4. D) Çekim eki sözcükten yeni sözcük üretip türünü değiştirirken yapım eki sözcüğü cümle içinde dilbilgisel ilişkilere sokan ektir.
  5. E) Her iki ek de sözcüğün sözlük anlamını koruyarak dilbilgisel bağlantı kurar ve sözcüğün türünü genellikle değiştirmez.
Cevabı göster

Cevap: B) Yapım eki sözcüğün anlamını ve bazen türünü değiştirirken çekim eki sözcüğün anlamını değiştirmeden cümledeki dilbilgisel görevini düzenler.

Yapım ekleri sözcükten yeni sözcük türetir; sözcüğün anlamını ve türünü değiştirebilir.

Soru 9

Bir sözcüğün isim-fiil, sıfat-fiil ya da zarf-fiil (fiilimsi) olduğunu belirlemede en güvenilir ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sözcüğün cümlede taşıdığı eylemsi anlamın derecesi
  2. B) Sözcüğün hangi kök türünden türetilmiş olduğu
  3. C) Sözcüğün kaç heceden ve kaç ekten oluştuğu
  4. D) Sözcüğün cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde olması
  5. E) Sözcüğün cümlede özne mi yoksa tümleç mi olduğu
Cevabı göster

Cevap: D) Sözcüğün cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde olması

Fiilimsi türü, sözcüğün cümlede üstlendiği göreve göre belirlenir: isim görevi isim-fiili, sıfat görevi sıfat-fiili, zarf görevi zarf-fiili gösterir.

Soru 10

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış 'kimi' sözcüğünün sözcük türü sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. **Kimi** insanlar sabahları erken kalkar. II. **Kimisi** kitap okurken kimisi müzik dinler. III. **Kimi** zaman burayı özlüyorum. IV. Sorduk; **kimi** bildi, kimi bilmedi.

  1. A) I-belgisiz sıfat, II-belgisiz zamir, III-belgisiz sıfat, IV-soru zamiri
  2. B) I-belgisiz zamir, II-belgisiz sıfat, III-belgisiz sıfat, IV-belgisiz zamir
  3. C) I-soru sıfatı, II-belgisiz zamir, III-soru zarfı, IV-soru zamiri
  4. D) I-belgisiz sıfat, II-belgisiz zamir, III-zarf, IV-kişi zamiri
  5. E) I-belgisiz sıfat, II-belgisiz zamir, III-belgisiz sıfat, IV-belgisiz zamir
Cevabı göster

Cevap: E) I-belgisiz sıfat, II-belgisiz zamir, III-belgisiz sıfat, IV-belgisiz zamir

I. 'Kimi insanlar': 'kimi' yanındaki 'insanlar' ismini nitelendiriyor, yanında isim bulunduğundan belgisiz sıfat. II. 'Kimisi': '-si' iyelik eki almış; yanında herhangi bir isim olmaksızın 'bazıları' anlamıyla kişilerin…

Soru 11

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde 'kendi' ve 'bunlar' sözcüklerinin zamir türleri doğru eşleştirilmiştir?

  1. A) kendi: işaret zamiri — bunlar: kişi zamiri
  2. B) kendi: dönüşlülük zamiri — bunlar: kişi zamiri
  3. C) kendi: belirsizlik zamiri — bunlar: işaret zamiri
  4. D) kendi: dönüşlülük zamiri — bunlar: işaret zamiri
  5. E) kendi: kişi zamiri — bunlar: işaret zamiri
Cevabı göster

Cevap: D) kendi: dönüşlülük zamiri — bunlar: işaret zamiri

'kendi' dönüşlülük zamiridir. 'bunlar' ise 'bu' işaret sözcüğünün çoğul biçimidir ve tek başına bir varlığın yerini işaret yoluyla tuttuğundan işaret zamiridir.

Soru 12

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yalnız' sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır?

  1. A) Yalnız gezmek onun en büyük tutkusuydu.
  2. B) Yalnız sen değil, herkes bunu biliyor.
  3. C) O yalnız bir insandı.
  4. D) Yalnızlığından hiç şikâyet etmezdi.
  5. E) Salonun ortasında yalnız duruyordu.
Cevabı göster

Cevap: C) O yalnız bir insandı.

'O yalnız bir insandı.' cümlesinde 'yalnız' sözcüğü 'insan' isminin önünde gelip onu nitelediğinden sıfat görevindedir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ikileme (ikilem) oluşturma yollarından biri değildir?

  1. A) Aynı sözcüğün yinelenmesiyle (yavaş yavaş)
  2. B) Yakın anlamlı sözcüklerin yan yana gelmesiyle (köşe bucak)
  3. C) Bir sözcüğe yapım eki eklenerek (sevgi → sevgili)
  4. D) Araya 'm' sesi getirilerek (kitap mitap)
  5. E) Zıt anlamlı sözcüklerin yan yana gelmesiyle (ileri geri)
Cevabı göster

Cevap: C) Bir sözcüğe yapım eki eklenerek (sevgi → sevgili)

İkilemeler, en az iki sözcüğün anlamı pekiştirmek amacıyla yan yana getirilmesiyle oluşur; bunun başlıca yolları aynı sözcüğün yinelenmesi (yavaş yavaş), yakın anlamlı (köşe bucak), zıt anlamlı (ileri geri) ve araya 'm'…

Soru 14

Aşağıdaki birleşik sözcüklerden hangisi tür kayması yoluyla fiilden türeyerek bir varlığın adı olmuştur?

  1. A) denizkızı
  2. B) hanımeli
  3. C) aslanpençesi
  4. D) biçerdöver
  5. E) kırlangıç
Cevabı göster

Cevap: D) biçerdöver

'Biçerdöver', 'biçer' ve 'döver' şeklinde iki eylem kökünün birleşmesiyle oluşmuş; fiil+fiil yapısından tür kaymasıyla isim olmuştur. Diğer seçenekler isim+isim birleşmeleridir ya da sözcük kökleri fiilden gelmez.

Soru 15

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dün' sözcüğü zarf değil isim göreviyle kullanılmıştır?

  1. A) Dünü hatırlamak bazen acı verir.
  2. B) Dün yaşananları bir türlü unutamıyorum.
  3. C) Toplantı dün yapılmıştı.
  4. D) Dün sabah çok erken kalktım.
  5. E) Dün gece hava çok soğuktu.
Cevabı göster

Cevap: A) Dünü hatırlamak bazen acı verir.

"Dünü hatırlamak bazen acı verir." cümlesinde "dünü" sözcüğü "-ü" belirtme hâl ekini alarak nesne göreviyle kullanılmış, böylece isimleşmiştir; bu nedenle "dün" burada zarf değil isimdir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Türkçe dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Türkçe konuları