Aşağıdaki sorulardan hangisi 'ıraksayan sorun' kapsamında değerlendirilemez?
A) Kalp krizinin neye bağlı olduğu
B) Mutluluğun kaynağının ne olduğu
C) Varoluşun amacının ne olduğu
D) İnsanın neden sanat yaptığı
E) Hayatın anlamının ne olduğu
Cevabı göster
Cevap: A) Kalp krizinin neye bağlı olduğu
'Kalp krizi neye bağlıdır?' sorusu bilimsel araştırmayla yanıtlanabilen yakınsayan bir sorudur; ıraksayan sorun değildir.
Soru 2
Yunus Emre'nin geniş bir kitleye seslenebilmesinin nedeni olarak hangi açıklama öne sürülür?
A) Halk dilini başlıca ölçüt sayıp sadeliği öne çıkararak yetinmesi
B) Daha çok din adamlarına ve aydınlara yönelik imgeler kullanması
C) Ağırlıklı olarak kültürel seçkinlere hitap eden simgelere yer vermesi
D) Hem sade insana hem de kültürel göndermeleri kavrayan okura seslenmesi
E) Döneminin sorunlarını birebir aktararak evrensel bir bakış sunması
Cevabı göster
Cevap: D) Hem sade insana hem de kültürel göndermeleri kavrayan okura seslenmesi
Yunus Emre şiiri hem sade insana hem de kültürel derinliği olan okura hitap eder; bu çift katmanlı yapı geniş seslenme alanının nedenidir.
Soru 3
Bir metindeki cümleden tartışmasız bir yargıya ulaşabilmek için o cümlede ne bulunmalıdır?
A) Öznel bir değerlendirme ve kişisel kanı
B) Olasılık bildiren kip (-ebilir, -olabilir)
C) Farklı görüşlere yapılan göndermeler
D) Genel geçer bir özdeyiş ya da atasözü
E) Olguyla kesin ilişki kuran sayısal veri ya da oran
Cevabı göster
Cevap: E) Olguyla kesin ilişki kuran sayısal veri ya da oran
Sayısal veri, oran veya somut rakam içeren cümleler okuyucunun tartışmasız bir yargıya ulaşmasını sağlar; olasılık, öznel yorum ya da genel söylemler bu kesinliği taşımaz.
Soru 4
Lalenin yayılışını konu alan bir paragrafta aşağıdaki bilgilerden hangisine yer verilmediği belirtilmektedir?
A) Lalenin Hollanda'nın simgesi hâline geldiğine dair bilgiye
B) Lalenin soğanları aracılığıyla yayıldığına dair bilgiye
C) Lalenin Türkler tarafından Anadolu'ya getirildiğine dair bilgiye
D) Lalenin tarihsel süreçte farklı coğrafyalara taşındığına dair bilgiye
E) Lalenin kökenine ilişkin bilgiye
Cevabı göster
Cevap: A) Lalenin Hollanda'nın simgesi hâline geldiğine dair bilgiye
Paragrafta lalenin Türkler tarafından Anadolu'ya soğanlarla getirildiği belirtilmiş; ancak lalenin Hollanda'nın simgesi olduğuna ilişkin bir bilgiye yer verilmemiştir.
Soru 5
Borges ile Rust Hills'in kurgu ve rüya konusundaki görüşleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Borges düşü bilinçdışının denetimi dışındaki imgeler sayar; Rust Hills sorunu okur azlığına bağlar.
B) Borges'e göre düş, uyanıkken görülen nesneleri birleştirerek öykü örmektir; Rust Hills'e göre sorun gündüz rüyasının yetersizliğidir.
D) İkisi de düşün gerçeklikten tümüyle bağımsız olduğunu savunur.
E) Borges düş ile kurguyu bağımsız sayar; Rust Hills bu ikisini özdeşleştirir.
Cevabı göster
Cevap: B) Borges'e göre düş, uyanıkken görülen nesneleri birleştirerek öykü örmektir; Rust Hills'e göre sorun gündüz rüyasının yetersizliğidir.
Borges'e göre düş, uyanık hâlde görülen gerçek nesnelerin bir araya gelmesiyle öykü örer; Rust Hills ise kurmacanın temel sorununu yeterince gündüz rüyası görülmemesine bağlar.
Soru 6
Botulinum toksinine (botoks) ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Botulinum toksini düşük dozlarda görece zararsız, yüksek dozlarda tehlikelidir.
B) Botulinum toksini zehirlilik açısından orta düzeyde sayılır.
C) Botulinum toksini çok az miktarda bile ölümcül olabilen, en zehirli maddelerden biridir.
D) Botulinum toksini ağız yoluyla alındığında etkili, diğer yollarda görece zararsızdır.
E) Botulinum toksini geçmişte tehlikeli sayılmış, bugün büyük ölçüde zararsız bulunmaktadır.
Cevabı göster
Cevap: C) Botulinum toksini çok az miktarda bile ölümcül olabilen, en zehirli maddelerden biridir.
Botulinum toksini son derece az miktarda bile ölümcül olabilir; bu özelliğiyle bilinen en zehirli maddelerden biri olarak kabul edilir.
Soru 7
Bir metinde Yakut Türklerinin yaşadığı coğrafyada bütün tepelerin 'Bulgunyak' adıyla anıldığı belirtilmektedir. Metne göre bu durumun nedeni nedir?
A) 'Bulgunyak' sözcüğünün Yakutçada 'yüksek yer' anlamına gelmesi
B) Tüm tepelerin aynı yüksekliğe ve görünüme sahip olması
C) Tepelerin adlandırılmasında sözlü geleneğin etkili olmaması
D) 'Bulgunyak' sözcüğünün Yakutçada 'bilmiyorum' anlamına gelmesi
E) Bölgedeki tepelerin keşfedilmemiş ve isimsiz kalması
Cevabı göster
Cevap: D) 'Bulgunyak' sözcüğünün Yakutçada 'bilmiyorum' anlamına gelmesi
'Bulgunyak' kelimesinin Yakutçada 'bilmiyorum' anlamına gelmesi, bölgedeki tüm tepelerin bu adla anılmasının açık nedenini oluşturmaktadır.
Soru 8
'-Dığı için' yapısının Türkçe cümledeki dilbilgisel işlevi aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde açıklanmıştır?
A) Cümleye koşul ilgisi katarak iki yargıyı bağlayan bir bağlaç görevi üstlenir.
B) Cümlenin öznesini belirterek başlangıç ve bitiş noktasını gösteren bir öge olur.
C) Nesne işleviyle kullanılıp yüklemin etkilediği varlığı gösteren bir öge olur.
D) Eylemin gerekçesini bildiren zarf görevli yan cümle kurup neden-sonuç ilgisi sağlar.
E) Zaman bildiren bir yan cümle kurarak iki olay arasındaki sırayı belirtir.
Cevabı göster
Cevap: D) Eylemin gerekçesini bildiren zarf görevli yan cümle kurup neden-sonuç ilgisi sağlar.
"-Dığı için" yapısı zarf görevli yan cümle kurar; bu yan cümle ana cümledeki sonucun gerekçesini (nedenini) bildirir ve neden-sonuç ilgisi sağlar.
Soru 9
William Faulkner'ın 'Emily İçin Bir Gül' öyküsünü kaleme almasına ilham olan şey nedir?
A) Güneyli Amerikan kentlerinin çöküşünü anlatan bir efsaneyi okuması
B) Yastıkta gördüğü bir saç teli imgesi ve bir hayalet hikâyesi yazma isteği
C) Edgar Allan Poe'nun korku öykülerinden doğrudan etkilenmesi
D) Bir arkadaşının kendisine anlattığı gerçek bir suç olayından ilham alması
E) İç savaş dönemine ait anı defterlerini ayrıntılı biçimde incelemesi
Cevabı göster
Cevap: B) Yastıkta gördüğü bir saç teli imgesi ve bir hayalet hikâyesi yazma isteği
Faulkner'ın kendi ifadesine göre öyküyü yazmasının kaynağı, bir hayalet hikâyesi yazma isteği ve yastıkta gördüğü bir saç teli imgesidir.
Soru 10
Stockholm Sendromu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Rehinenin tutsaklık yapan kişiye duygusal yakınlık ve ilgi duymasıyla görülür.
B) Genellikle fiziksel şiddete maruz kalan bireylerde ortaya çıkan bir tablodur.
C) Saldırgan ile kurban arasında belirgin bir duygusal mesafeyle tanımlanır.
D) Rehinenin tutsaklık yapan kişiye güçlü bir öfke duymasıyla ortaya çıkar.
E) Genellikle sağlıklı ve beklenen bir tepki olarak değerlendirilir.
Cevabı göster
Cevap: A) Rehinenin tutsaklık yapan kişiye duygusal yakınlık ve ilgi duymasıyla görülür.
Stockholm Sendromu, rehinenin tutsaklık yapan kişiye duygusal yakınlık ve ilgi duymaya başlamasıyla kendini gösteren bir örüntüdür.
Soru 11
Cézanne'ın 'modern sanatın babası' olarak anılmasının temel nedeni nedir?
A) Empresyonizmin kurucusu sayılması ve bu akımı tek başına geliştirmesi
B) Resimlerini salt renk ve ışık üzerine kurgulamasıyla tanınması
C) Empresyonist tekniği terk ederek gerçekçiliğe dönmüş olması
D) Resimde son dönem anlayışına yön vermiş olması
E) Pek çok ülkede sanat eğitimini köklü biçimde yenilemiş olması
Cevabı göster
Cevap: D) Resimde son dönem anlayışına yön vermiş olması
Canonical statement, Cézanne'ın modern sanatın babası sayılma nedeninin resimde son dönem anlayışına yön vermiş olması olduğunu doğrudan bildirmektedir.
Soru 12
Şairlerin ilk yapıtlarına yaklaşım konusunda metinde eleştirilen tutum ve önerilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Eleştirilen: Şairler ilk yapıtlarını çok önemser — Önerilen: Okur olgun yapıtlara odaklanmalıdır.
B) Eleştirilen: Okur ilk yapıtları fazla ciddiye alır — Önerilen: İlk yapıtlar görmezden gelinmelidir.
C) Eleştirilen: Eleştirmen son yapıtları öne çıkarır — Önerilen: İlk yapıtlar ayrıca incelenmelidir.
D) Eleştirilen: Bilinçli okur ilk yapıtları abartır — Önerilen: Şairler ilk yapıtı yayımlamamalıdır.
E) Eleştirilen: Şairler ilk yapıtını önemsemez — Önerilen: Bilinçli okur oradaki gelişimi fark etmelidir.
Cevabı göster
Cevap: E) Eleştirilen: Şairler ilk yapıtını önemsemez — Önerilen: Bilinçli okur oradaki gelişimi fark etmelidir.
Eleştirilen tutum, şairlerin ilk yapıtlarını önemsememesidir; önerilen ise bilinçli okurun o yapıtlardaki gelişimi görüp olumsuz yargılara kapılmamasıdır.
Soru 13
Etrüskler hakkında verilen bilgilerden hangisi doğru bir neden-sonuç ilişkisi içermektedir?
A) Etrüskler merkezi siyasi yapı kuramamış; bu durum zayıflamalarına ve Roma'nın yükselişine neden olmuştur.
B) Etrüsklerin merkezi siyasi yapı kurması Roma'nın yükselişine neden olmuştur.
C) Etrüsklerin güçlü ordusu Yunan dünyasıyla etkileşimi sağlamış; bu da Fenike yazısını benimsemelerine yol açmıştır.
D) Etrüskler ticaret ve denizcilikten uzak durdukları için bağımsızlıklarını koruyabilmiştir.
E) Fenike etkisi Etrüsklerin Roma'ya egemen olmasına zemin hazırlamıştır.
Cevabı göster
Cevap: A) Etrüskler merkezi siyasi yapı kuramamış; bu durum zayıflamalarına ve Roma'nın yükselişine neden olmuştur.
Merkezi siyasi yapı kurulamaması Etrüsklerin zayıflamasına, bu da Roma'nın yükselmesine yol açmıştır; bu doğru neden-sonuç zinciridir.
Soru 14
Yarışmayı kazanan çiftçinin buğday tohumlarını komşularıyla paylaşmasının gerçek nedeni nedir?
A) Rüzgârın komşu tarladan düşük kaliteli polen taşıyıp kendi ürününü bozması
B) Yarışma kurallarının tohum paylaşımını zorunlu kılması
C) Çiftçinin paylaşımı bir toplumsal sorumluluk olarak benimsemesi
D) Çiftçinin yeterince depolama alanına sahip olmaması
E) Komşuların daha iyi tarım ekipmanına sahip olması
Cevabı göster
Cevap: A) Rüzgârın komşu tarladan düşük kaliteli polen taşıyıp kendi ürününü bozması
Çiftçi tohumlarını paylaşır çünkü rüzgâr komşu tarladan düşük kaliteli poleni taşır; komşunun kötü buğdayı kendi ürününü de bozar. Paylaşım bu riski önlemek içindir.
Soru 15
Uzay çöpü olan hurda parçacıkların tehlike oluşturmasının temel nedeni nedir?
A) Parçacıkların çok yüksek hızla hareket etmesi
B) Parçacıkların uzayda çok büyük hacimler kaplaması
C) Parçacıkların yörüngede birikerek uzay araçlarının önünü tıkaması
D) Parçacıkların ağır kütlelere sahip olması
E) Parçacıkların uzay araçlarının radyo sinyallerini engellemesi
Cevabı göster
Cevap: A) Parçacıkların çok yüksek hızla hareket etmesi
Canonical statement, uzay çöplerinin tehlikesinin varlıklarından değil hızlarından kaynaklandığını açıkça belirtmektedir; hız neden, zarar sonuçtur.