Aşağıdakilerden hangisi edat (ilgeç) için doğru bir tanım değildir?
A) İki cümleyi birbirine bağlayan bağımsız bir sözcüktür.
B) Cümlede başka sözcüklerle anlam ilişkisi kurar.
C) Tek başına anlamı olmayan bağımlı bir sözcüktür.
D) 'için', 'gibi', 'kadar', 'göre' gibi sözcükler edat örneklerindendir.
E) Cümlede ilgeç adıyla da anılır.
Cevabı göster
Cevap: A) İki cümleyi birbirine bağlayan bağımsız bir sözcüktür.
Edat/ilgeç iki cümleyi birbirine bağlamaz; bu görev bağlaçlarındır. Edat tek başına anlamı olmayan ve başka sözcüklerle anlam ilişkisi kuran bağımlı sözcüktür.
Soru 2
İlk hecenin sonuna 'm, p, r, s' seslerinden biri getirilerek türetilen pekiştirmeler nasıl yazılır?
A) Ayrı yazılır: mas mavi, sap sarı
B) Tire ile bağlanır: mas-mavi, sap-sarı
C) Büyük harfle başlar: Masmavi, Sapsarı
D) Bitişik yazılır: masmavi, sapsarı
E) Kesme işareti ile ayrılır: mas'mavi, sap'sarı
Cevabı göster
Cevap: D) Bitişik yazılır: masmavi, sapsarı
Pekiştirme özelliği taşıyan bu sözcükler (masmavi, sapsarı, sapasağlam, yemyeşil) daima bitişik yazılır.
Soru 3
'ana' sözcüğüyle kurulan aşağıdaki ifadelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) anaokulu
B) anakara
C) ana cadde
D) ana kara
E) anayasa
Cevabı göster
Cevap: B) anakara
'Ana kara' ayrı yazılır çünkü niteleme bildirir; 'anakara' bitişik yazımı yanlıştır. 'Anaokulu' ve 'anayasa' kavram bildirdiğinden bitişik yazılır.
Soru 4
Adları sayılardan oluşan iskambil/oyun adlarının yazımı için aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Sözcükle yazıldıklarında bitişik yazılır: altmışaltı, ellibir, yirmibir.
B) Sözcükle yazıldıklarında ayrı yazılır: altmış altı, elli bir, yirmi bir.
C) Aralarına tire konularak yazılır: altmış-altı, elli-bir, yirmi-bir.
D) Yalnızca rakamla yazılabilir; sözcükle yazımları kabul edilmez.
E) Her sözcüğün ilk harfi büyük olacak biçimde yazılır: Altmış Altı, Elli Bir.
Cevabı göster
Cevap: A) Sözcükle yazıldıklarında bitişik yazılır: altmışaltı, ellibir, yirmibir.
Adları sayılardan oluşan iskambil/oyun adları bitişik yazılır: altmışaltı, ellibir, yirmibir. Bunlar, birden çok sözcükten oluşan sayıların ayrı yazıldığı genel kuralın (yirmi bir kişi) bir istisnasıdır.
Soru 5
Bitki ve ot adlarının bitişik yazılması kuralına göre aşağıdaki sözcüklerden hangisinin yazımı doğrudur?
A) su çiçeği
B) semizotu
C) dere otu
D) narı çiçeği
E) sıçan otu
Cevabı göster
Cevap: B) semizotu
Bitkinin gerçek anlamından uzaklaşıp renk, hastalık ya da özel bir madde bildirmesi veya ses düşmesi/gelenek bulunması durumunda birleşik yazılır; 'semizotu' bu kurala uyan doğru yazımdır.
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç 'de/da'nın yazımı doğrudur?
A) Ben de bu filmi izlemek istiyorum.
B) Masada ki kitaplar da kalemler çok dağınıktı.
C) Arkadaşımda geldi, biz de gitmeye karar verdik.
D) Sende mi bilmiyorsun bu konuyu?
E) Evde ki herkes yorgundu.
Cevabı göster
Cevap: A) Ben de bu filmi izlemek istiyorum.
'Ben de bu filmi izlemek istiyorum' cümlesinde 'de' bağlaç olup 've/dahi' anlamı katmakta ve ayrı yazılmaktadır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Yazım doğrudur.
Soru 7
Bulunma hâl eki '-de/-da' ile bağlaç 'de/da'yı birbirinden ayıran temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bulunma hâl eki ayrı, bağlaç ise genellikle bitişik yazılır.
B) Bulunma hâl eki bitişik yazılır ve çıkarılınca anlam bozulur; bağlaç ayrıdır.
C) Bulunma hâl eki kesme işaretiyle ayrılırken bağlaç bitişik yazılır.
D) Bağlaç bitişik, bulunma hâl eki ise sözcükten ayrı biçimde yazılır.
E) İkisi de ayrı yazılır; aradaki fark büyük ölçüde anlamsal düzeyde kalır.
Cevabı göster
Cevap: B) Bulunma hâl eki bitişik yazılır ve çıkarılınca anlam bozulur; bağlaç ayrıdır.
Bulunma hâl eki '-de/-da' sözcüğe bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur; bağlaç 'de/da' ise ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında temel anlam korunur.
Soru 8
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi Türkçede her zaman bağlaç görevinde kullanılır?
A) ise
B) gibi
C) kadar
D) için
E) doğru
Cevabı göster
Cevap: A) ise
'İse' sözcüğü Türkçede her zaman bağlaç görevindedir; 'için', 'kadar', 'gibi', 'doğru' ise edattır.
Soru 9
Birden fazla kelimeden oluşan sayıların yazımı kuralına göre aşağıdaki sayılardan hangisinin yazımı yanlıştır?
A) yetmiş beş
B) otuz dört
C) doksanaltı
D) kırk sekiz
E) yüz yirmi
Cevabı göster
Cevap: C) doksanaltı
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır (yetmiş beş, otuz dört, kırk sekiz, yüz yirmi). Bu nedenle bitişik gösterilen 'doksanaltı' yanlıştır; doğrusu 'doksan altı'dır.
Soru 10
'binbir' / 'bin bir' sözcüğünün yazımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Her iki anlamda da genellikle ayrı yazılır: 'bin bir'.
B) 'Çok sayıda' anlamında bitişik, tam sayı değeriyle ayrı yazılır.
C) Her iki anlamda da genellikle bitişik yazılır: 'binbir'.
D) Gerçek sayı anlamında bitişik, 'çok sayıda' anlamında ayrı yazılır.
E) Yazımı anlamına göre değişmez; tireyle 'bin-bir' biçiminde yazılır.
Cevabı göster
Cevap: B) 'Çok sayıda' anlamında bitişik, tam sayı değeriyle ayrı yazılır.
'Çok sayıda' anlamında sıfat olarak kullanıldığında bitişik yazılır: binbir güçlük, binbir zahmet, binbir renk. Gerçek sayı (1001) anlamındayken ise ayrı yazılır: bin bir.
Soru 11
Aşağıdaki ara yön ifadelerinden hangisinin yazımı doğrudur?
A) kuzeydoğu
B) güney batı
C) kuzey batı
D) kuzey doğu
E) güney doğu
Cevabı göster
Cevap: A) kuzeydoğu
Ara yönler bitişik yazılır: kuzeydoğu, güneybatı, kuzeybatı, güneydoğu. Ayrı yazımları yanlıştır.
Soru 12
Yüzde işaretinin rakamla birlikte yazımı konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Yüzde işareti rakamdan bağımsız olarak her iki yazım da doğrudur.
B) Yüzde işareti rakamdan sonra ve rakamdan ayrı yazılır: 25 %
C) Yüzde işareti rakamdan önce ve rakama bitişik yazılır: %25
D) Yüzde işareti rakamdan sonra ve rakama bitişik yazılır: 25%
E) Yüzde işareti rakamdan önce ve rakamdan ayrı yazılır: % 25
Cevabı göster
Cevap: C) Yüzde işareti rakamdan önce ve rakama bitişik yazılır: %25
Yüzde işareti rakamdan önce ve rakama bitişik yazılır: %25.
Soru 13
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kuralsız pekiştirmeli bir sözcük değildir?
A) birdenbire
B) güpegündüz
C) sırılsıklam
D) yapayalnız
E) paramparça
Cevabı göster
Cevap: A) birdenbire
'Birdenbire' kuralsız/pekiştirmeli değil, kalıplaşmış bir zaman zarfıdır. 'Paramparça', 'güpegündüz', 'sırılsıklam', 'yapayalnız' kuralsız/pekiştirmeli sözcüklerdir.
Soru 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek-fiilin yazımı yanlıştır?
A) Hava çok güzelmiş, hadi dışarı çıkalım.
B) O gün çok meşgul idim, bu yüzden gelemedim.
C) Sınav kolaydı, herkes rahatça bitirdi.
D) İşini bitirmişse artık gidebilir.
E) Çocuklar çok yorgunmiş, erkenden yattılar.
Cevabı göster
Cevap: E) Çocuklar çok yorgunmiş, erkenden yattılar.
Ek-fiil 'imiş' sözcüğe bitişik yazıldığında ünlü uyumuna girer; 'yorgun' sözcüğünün son ünlüsü 'u' olduğundan ek 'muş' biçimini alır ve doğru yazım 'yorgunmuş'tur.
Soru 15
Aşağıdaki 'bir' sözcüğü içeren ifadelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) bir ara uğradı
B) birkaç dakika
C) hiçbir zaman
D) ikidebir sordu
E) herhangi bir gün
Cevabı göster
Cevap: D) ikidebir sordu
'İkide bir' üç ayrı sözcük olarak yazılır; 'ikidebir' bitişik yazımı yanlıştır. 'Hiçbir', 'birkaç' bitişik; 'bir ara', 'herhangi bir' ise ayrı yazılır.