KPSS Türkçe · 109 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Aşağıdaki parçanın ana düşüncesini en iyi yansıtan seçenek hangisidir?
"Dili yalnızca katı kuralların toplamı sanmak yanıltıcıdır. Dil, belirlenmiş kurallara dayanır; ama bu kurallarla birlikte işleyen, onları esneten bir kullanım zenginliği de her zaman vardır. Yapısını kuran şey, bu iki yönün birlikteliğidir."
A) Dil, katı kurallardan oluşan ve sapmaya izin vermeyen kapalı bir sistemdir.
B) Dilin esnekliği, onun kuralsız bir yapıya sahip olduğunu gösterir.
C) Dil, hem belirlenmiş kurallara hem de bunlarla işleyen esnekliklere dayanır.
D) Kurallar dilin temel yapısını kurarken esneklikler bu yapıyı ortadan kaldırır.
E) Dildeki esneklikler yalnızca konuşma dilinde, kurallar ise yalnızca yazı dilinde görülür.
Cevabı göster
Cevap: C) Dil, hem belirlenmiş kurallara hem de bunlarla işleyen esnekliklere dayanır.
Parça, dilin yapısını kuralların ve onlarla işleyen esnekliklerin birlikteliğine bağlar; bu ikili yapıyı yalnızca 'hem kural hem esneklik' diyen seçenek karşılar.
Soru 2
Bir paragraf için başlık belirlenirken öncelikli ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
A) Başlığın paragrafın ilk cümlesindeki sözcükleri içermesi
B) Başlığın paragrafın ana düşüncesini değil, yardımcı düşüncelerini yansıtması
C) Başlığın konuyu en kapsamlı ve en iyi biçimde yansıtan sözcük ya da sözcük grubu olması
D) Başlığın paragraftaki en uzun cümleyle örtüşmesi
E) Başlığın yalnızca paragrafın son cümlesindeki yargıya dayanması
Cevabı göster
Cevap: C) Başlığın konuyu en kapsamlı ve en iyi biçimde yansıtan sözcük ya da sözcük grubu olması
Başlık, konuyu en iyi biçimde kapsayıp yansıtan sözcük ya da sözcük grubudur; dolayısıyla belirleme ölçütü budur.
Soru 3
Aşağıdaki paragrafın ana düşüncesi nedir?
"Büyük romanlar rafta beklemekle toplumu dönüştüremez. Yazılanlar ne denli değerli olursa olsun, okunup içselleştirilmedikçe düşünce dünyasına katkıları sınırlı kalır."
A) Edebiyat ürünleri, ancak yazıldıkları dönemin toplumsal koşullarını yansıttığında değer taşır.
B) Toplumun gelişmesi için her şeyden önce daha nitelikli edebiyat eserlerinin üretilmesi gerekir.
C) Edebiyatın topluma katkısı, eserlerin üretilmesi kadar okunup benimsenmesine de bağlıdır.
D) Okur sayısını artırmak, yazarların değil yalnızca yayıncıların birincil sorumluluğudur.
E) Büyük edebiyat eserlerinin yayılması ancak devlet desteğiyle mümkün hâle gelebilir.
Cevabı göster
Cevap: C) Edebiyatın topluma katkısı, eserlerin üretilmesi kadar okunup benimsenmesine de bağlıdır.
Edebiyat ürünlerinin varlığı tek başına yeterli değildir; toplumun düşünce yaşamına katkı sağlanabilmesi için bu ürünlerin okunup benimsenmesi de şarttır.
Soru 4
Aşağıdaki parçada öne çıkan baskın duygu durumu hangisidir?
"Yıllar geçti; ne sen geri geldin ne de çocukluğum. Seni de o günleri de ararken, elimde yalnızca solmuş bir özlem kaldı."
A) Geleceğe duyulan coşkulu bir umut ve heyecan
B) Geçmişe duyulan derin bir öfke ve isyan
C) Toplumsal adaletsizliğe karşı yoğun hayal kırıklığı
D) Yeni deneyimlere karşı açıklık, istek ve merak
E) Yitirilene duyulan derin özlem ile üzüntü
Cevabı göster
Cevap: E) Yitirilene duyulan derin özlem ile üzüntü
Parçada geri gelmeyen bir kişiye ve çocukluğa yönelen, solmuş bir özlemden söz edilir; baskın duygu, yitirilene duyulan derin özlem ile üzüntüdür.
Soru 5
Bir oyuncunun kendi kişiliği ile canlandırdığı roller arasındaki bağı ele alan bir paragrafın ana düşüncesini belirlemek için önce hangi soruya yanıt aranmalıdır?
A) Parçada oyuncu kişiliği ile roller arasındaki ilişki hakkında ne anlatılmak istendiği
B) Paragrafın toplam kaç cümleden oluştuğu ve her cümlenin uzunluğu
C) Oyuncunun kaç yıldır sahnede olduğu ve hangi tiyatrolarda sahne aldığı
D) Oyuncunun aldığı ödüller ve kamuoyundaki tanınırlığı
E) Paragrafın hangi yazınsal türe ait olduğu ve dönem özellikleri
Cevabı göster
Cevap: A) Parçada oyuncu kişiliği ile roller arasındaki ilişki hakkında ne anlatılmak istendiği
Ana düşünce sorusunda parçanın ne anlatmak istediği araştırılır; oyuncu-rol ilişkisini konu alan bir paragrafta da asıl soru bu ilişki üzerine neyin vurgulandığıdır.
Soru 6
Sanat ve toplum ilişkisini ele alan bir paragrafta ana fikri ya da söz edilmeyen konuyu bulmak için doğru yaklaşım hangisidir?
A) Genellikle paragrafın son cümlesine bakarak genel yargıyı belirlemek
B) Paragrafın neyi içerip neyi dışarıda bıraktığını birlikte değerlendirmek
C) Paragrafta en sık geçen sözcükleri sayarak baskın temayı belirlemek
D) Paragrafın başlığını esas alarak ana fikri oradan okumak
E) Yazar hakkında edinilen ön bilgilere dayanarak paragrafın amacını tahmin etmek
Cevabı göster
Cevap: B) Paragrafın neyi içerip neyi dışarıda bıraktığını birlikte değerlendirmek
Ana fikri veya söz edilmemiş konuyu bulabilmek için paragrafın neyi kapsadığını ve neyi dışarıda bıraktığını birlikte belirlemek gerekir.
Soru 7
Aşağıdaki parçada vurgulanmak istenen düşünce hangisidir?
(I) Bir insanı eğitimli saymak için onun çok şey bilmesi yetmez. (II) Asıl önemli olan, bildikleriyle yaptıklarının birbirini tutmasıdır. (III) Düşündüğünü davranışına yansıtamayan, söyledikleriyle eylemleri çelişen biri, ne kadar bilgili olursa olsun gerçek anlamda eğitilmiş sayılmaz. (IV) İyi bir eğitim, kişinin düşünceleri ile davranışları arasında bir uyum kurabilmesini sağlamalıdır.
A) Eğitim, bireyin düşünceleri ile davranışları arasında uyum sağlamalıdır.
B) Nitelikli eğitim ancak iyi donanımlı öğretmenlerle gerçekleşebilir.
C) Eğitim, bireyin bilgi düzeyini yükselterek toplumsal statüsünü artırmalıdır.
D) Kişilik gelişimi kalıtım ve çevre etkenlerinin ortak ürünüdür.
E) Eğitim sistemi, bireyi her koşulda topluma uyumlu kılmayı esas almalıdır.
Cevabı göster
Cevap: A) Eğitim, bireyin düşünceleri ile davranışları arasında uyum sağlamalıdır.
Parça, gerçek eğitimi bilgi çokluğuyla değil, düşünce ile davranış arasındaki uyumla tanımlar; vurgulanan düşünce bu uyumdur.
Soru 8
Aşağıdaki parçada Aksaray Kızıl Minare hakkında DEĞİNİLMEYEN bilgi hangisidir?
"Aksaray Kızıl Minare, Anadolu Selçuklu döneminde kırmızı tuğlalarla inşa edilmiş anıtsal bir yapıdır. Gövdesindeki zikzak desenler ile mavi ve yeşil çini mozaik bezemeler dikkat çeker. Hafif eğik duruşuyla bilinen yapı, adını da bu kızıl tuğlalarından alır."
A) Hangi dönemde inşa edildiği
B) Yapımında kullanılan malzeme
C) Gövdesindeki süsleme özellikleri
D) Minarenin kaç şerefesi olduğu
E) Adını nereden aldığı
Cevabı göster
Cevap: D) Minarenin kaç şerefesi olduğu
Parçada Selçuklu dönemi, kırmızı tuğla malzeme, zikzak ve çini mozaik bezeme ile adını kızıl tuğlalarından alması bilgilerine yer verilmiştir; ancak minarenin kaç şerefesi olduğu hiç söylenmemiştir.
Soru 9
'Doğaüstü' (tabiatüstü) kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Doğa yasalarına uymayan ve bilimsel yöntemlerle açıklanamayan olgu ya da varlık
B) İnsanın doğaya hâkim olma çabası sonucunda ortaya çıkan teknolojik gelişme
C) Doğadaki dengelerin bozulmasıyla oluşan ekolojik kriz durumu
D) Gözlemlenen ama henüz keşfedilmemiş yeni doğal türler için kullanılan terim
E) Kültürel geleneklerde doğayla kurulan simgesel ilişkiyi ifade eden kavram
Cevabı göster
Cevap: A) Doğa yasalarına uymayan ve bilimsel yöntemlerle açıklanamayan olgu ya da varlık
Doğaüstü kavramı, doğa yasalarıyla bağdaşmayan ve bu yasalar çerçevesinde açıklanamayan olguları ya da varlıkları nitelendirmek için kullanılır.
Soru 10
Aşağıdaki parçanın ana düşüncesini en iyi yansıtan seçenek hangisidir?
"Zihnin işleyişi yalnızca dışarıdan gelen uyaranlara bağlı değildir. İç düşünce akışı, hiçbir dış uyaran olmasa bile kendi içinde sürer; insan kendi başına da bir iç dünya kurar, orada düşünür ve hayal eder."
A) İç düşünce akışı çoğunlukla dış uyaranların tetiklediği anlarda ortaya çıkar.
B) Zihinsel süreçler, dışsal uyaranlar olmadan gerçekleşemez.
C) Dışsal uyaranlar arttıkça iç dünya da o ölçüde gelişir.
D) İç düşünce akışı, dışsal uyaranlardan bağımsız biçimde bir iç dünya geliştirir.
E) İnsan zihni büyük ölçüde çevreye tepki veren edilgen bir sistemdir.
Cevabı göster
Cevap: D) İç düşünce akışı, dışsal uyaranlardan bağımsız biçimde bir iç dünya geliştirir.
Parça, iç düşünce akışının dış uyaran olmasa bile sürdüğünü ve insanın kendi başına bir iç dünya kurduğunu söyler; ana düşünce zihnin bu özerk işleyişidir.
Soru 11
Montaigne'i konu alan bir metinde, onun düşüncelerinin dört yüzyılı aşan bir zaman diliminde bile güncelliğini koruyan ölçülü ve dengeli bir bilgelik taşıdığı anlatılıyorsa bu metnin temel iletisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Montaigne, döneminin baskın anlayışına sert biçimde başkaldıran, uzlaşmaz tutumuyla anılır.
B) Montaigne'in fikirleri yalnızca kendi çağının okuruna seslenmiş, zamanla geçerliliğini yitirmiştir.
C) Montaigne, dört yüzyılı aşan bir süre boyunca güncelliğini koruyan ölçülü ve dengeli bilgeliğiyle öne çıkar.
D) Montaigne, katı dinî öğretileri savunarak skolastik geleneği sürdüren bir düşünürdür.
E) Montaigne, deneye dayalı yöntemi felsefeye uyarlamayı reddetmesiyle tanınır.
Cevabı göster
Cevap: C) Montaigne, dört yüzyılı aşan bir süre boyunca güncelliğini koruyan ölçülü ve dengeli bilgeliğiyle öne çıkar.
Metin, Montaigne'in çağları aşan ölçülü ve dengeli bilgeliğini vurguladığından temel ileti, onun bu kalıcı ve dengeli düşünce niteliğidir.
Soru 12
Rüyaların neden hatırlandığı ve nasıl yorumlandığını ele alan bir paragraf verildiğinde, bu parçanın cevap niteliği taşıdığı soruyu belirlemek için aşağıdakilerden hangisi doğru bir yaklaşımdır?
A) Paragrafın yalnızca son cümlesine bakılarak metnin konusu hızla belirlenmelidir.
B) Paragraftaki anahtar sözcükler sayılarak en sık geçen konu doğru yanıt sayılmalıdır.
C) Paragrafın bütününden çıkarılan ana yargıya uygun soruyu içeren seçenek işaretlenmelidir.
D) Seçeneklerdeki soruların dil bilgisi yapısı incelenip en kısa olanı tercih edilmelidir.
E) Paragrafta geçen kavramların sözlük anlamları esas alınarak soru eşleştirmesi yapılmalıdır.
Cevabı göster
Cevap: C) Paragrafın bütününden çıkarılan ana yargıya uygun soruyu içeren seçenek işaretlenmelidir.
Bu soru türünde paragrafın bütününden ana düşünce çıkarılır; ardından bu ana düşünceyi soran seçenek doğru yanıt olarak işaretlenir. Çözüm, belirli bir şık harfine değil metnin bütünündeki ana yargıya dayanır.
Soru 13
Bir paragrafta ana düşünceyi bulmaya yönelik izlenmesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?
A) Önce metnin yazarı araştırılır, ardından öteki eserleriyle karşılaştırma yapılır.
B) Önce sözcüklerin sözlük anlamı bulunur, ardından tüm dilbilgisi yapıları çözümlenir.
C) Önce paragrafın son cümlesi alınır, çünkü ana düşünce her zaman sonda yer alır.
D) Önce konu belirlenir, ardından "parça ne anlatmak istiyor" sorusuyla egemen yargı aranır.
E) Önce tüm bağlaçlar ve geçiş ifadeleri çıkarılır, kalan bölüm ana düşünceyi verir.
Cevabı göster
Cevap: D) Önce konu belirlenir, ardından "parça ne anlatmak istiyor" sorusuyla egemen yargı aranır.
Ana düşünce bulma sürecinde önce konu belirlenir, ardından parçaya egemen özetleyici yargı aranır; bu yargıya ulaşmanın anahtarı "parça ne anlatmak istiyor" sorusudur.
Soru 14
"Aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?" biçimindeki paragraf sorularında doğru seçenek nasıl belirlenir?
A) Metinde en ayrıntılı biçimde ele alınan düşünce doğru yanıt olarak seçilir.
B) Metinde birden çok kez yinelenen ifadeler doğru yanıt olarak sayılır.
C) Ana düşünceyi en iyi özetleyen seçenek doğru yanıt olarak işaretlenir.
D) Her seçenek metinle eşleştirilir; metinde hiç geçmeyen seçenek doğru yanıt olur.
E) Seçenekler arasında en genel ve kapsayıcı ifade doğru yanıt kabul edilir.
Cevabı göster
Cevap: D) Her seçenek metinle eşleştirilir; metinde hiç geçmeyen seçenek doğru yanıt olur.
Bu soru tipinde her seçenek metinle tek tek eşleştirilir; metinde yer alanlar çeldirici, metinde hiç söylenmeyen ya da çıkarılamayan seçenek doğru yanıttır.
Soru 15
"Hayat, şehirler, dağlar, denizler, şiirler ve melodilerle doldurulmuş bir çerçevedir; bu çerçeve tamamlandığında insan kendi yüzünün hiç fark etmediği labirentlerini keşfeder." ifadesinin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğa ve sanat, insanın varoluşunu anlamsız kılar.
B) İnsan, yaşadığı deneyimlerin toplamı aracılığıyla kendini tanır ve iç dünyasını keşfeder.
C) Labirent imgesi, insanın toplumda kaybolduğunu simgeler.
D) Deneyimlerin çeşitliliği, kişinin çevresini tanımasını sağlar; iç dünya ise bu süreçte göz ardı edilir.
E) İnsan ancak yalnız kaldığında kendini gerçek anlamda tanıyabilir.
Cevabı göster
Cevap: B) İnsan, yaşadığı deneyimlerin toplamı aracılığıyla kendini tanır ve iç dünyasını keşfeder.
İfadede dünya deneyimlerinin (şehirler, dağlar, şiirler vb.) bir çerçeve oluşturduğu ve bu çerçevenin tamamlanmasıyla insanın kendi iç labirentlerini keşfettiği belirtilmektedir; bu da deneyim yoluyla öz-keşfi vurgular.