KPSS Türkçe kapsamında Virgülün kullanımı konusunda bilmen gereken 11 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Metin içinde '-ince' anlamı katan 'mı/mi' edatından sonra virgül kullanılmaz.
Pekiştirme ve bağlama görevindeki 'de/da' bağlacından önce ya da sonra virgül kullanılmaz.
Paragrafta numaralı cümleler arasından noktalama (virgül) yanlışı içermeyen ya da içeren cümleyi tespit etme soru arketibinde çeldiriciler gereksiz virgül/nokta kullanımı içerir.
Tekrarlı (ne...ne gibi) bağlaçlardan önce ve sonra virgül kullanılmaz.
Türkçede özne ile yüklem arasına virgül konulmaz; bu, virgülün temel yanlış kullanım alanlarından biridir.
Virgülün farklı görevde kullanıldığı cümleyi bulma soru arketipinde dört cümlede virgül aynı işlevde (örn. sıralama) kullanılırken doğru cevap farklı işlevdeki (ara söz, hitap, zarf-fiil vb.) virgülü içerir.
Paragraftaki numaralanmış virgüllerin işlev bakımından hangilerinin aynı görevde (sıralama, açıklama, ara söz, bağlaç ikamesi) kullanıldığını eşleştirme soru arketipidir.
Şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül kullanılmaz.
Virgül; yüklemden uzak düşen ögeyi ayırmak, ara sözü ayırmak, alıntı cümlesini ayırmak ve eş görevli (sıralı) sözcükleri ayırmak amacıyla kullanılır; gereksiz virgül kullanımı ise noktalama yanlışı oluşturur.
'Ve', 'veya', 'yahut' bağlaçlarından önce ya da sonra virgül kullanılmaz.
Noktalama işaretleri; duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak amacıyla kullanılan işaretlerdir.
Örnek Sorular
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz virgül kullanımından kaynaklanan bir noktalama yanlışı yapılmıştır?
A) Küçük çocuk, parkta uzun süre koşuyordu.
B) Annem çarşıdan ekmek, su ve meyve aldı.
C) Dışarı çıkınca hava iyice soğumuştu.
D) Kitabı okuyunca her şeyi anladı.
E) Ahmet ile Mehmet birlikte okula geldi.
Cevabı göster
Cevap: A) Küçük çocuk, parkta uzun süre koşuyordu.
Özne ile yüklem arasına virgül konulmaz. 'Küçük çocuk, parkta uzun süre koşuyordu.' cümlesinde 'Küçük çocuk' öznesinden sonra konulan virgül gereksizdir ve noktalama yanlışı oluşturur; diğer cümlelerdeki noktalama…
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde şart ekiyle ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?
A) Sıkı çalışırsan başarıya ulaşırsın.
B) Zamanında gelirsen, seni beklemiş olurum.
C) Hava güzelse pikniğe çıkalım.
D) Erken gidersen yerinizi alabilirsiniz.
E) Kitabı bitirirse ödüllendireceğim.
Cevabı göster
Cevap: B) Zamanında gelirsen, seni beklemiş olurum.
Şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül kullanılmaz. 'Zamanında gelirsen,' ifadesinde '-se' ekinden sonra gereksiz virgül konulmuştur; bu bir noktalama yanlışıdır.
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerde virgülün kullanım amacına ilişkin eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) "Eve geç geldim," dedi. → Alıntı cümlesini ayırma
B) Sabah erken kalkan işçiler, hemen işe koyuldu. → Yüklemden uzak düşen ögeyi ayırma
C) Ahmet, sınıf arkadaşım, sınava çok iyi hazırlanmış. → Sıralı sözcükleri ayırma
D) Kırmızı, mavi ve sarı boyaları aldı. → Sıralı sözcükleri ayırma
E) Yorucu, sıkıcı ve uzun bir yolculuktu. → Sıralı sözcükleri ayırma
Cevabı göster
Cevap: C) Ahmet, sınıf arkadaşım, sınava çok iyi hazırlanmış. → Sıralı sözcükleri ayırma
'Ahmet, sınıf arkadaşım, sınava çok iyi hazırlanmış.' cümlesinde 'sınıf arkadaşım' ifadesi 'Ahmet'i açıklayan bir ara sözdür ve iki yanındaki virgüller ara sözü ayırma görevindedir; sıralı sözcükleri ayırma değildir.
Soru 4
Aşağıdaki cümlede numaralanmış virgüllerin işlevleri hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
"Ahmet(1) yıllardır tanıdığım dostum(2) bana kitap(3) defter ve kalem getirdi."
A) (1) sıralama – (2) ara söz – (3) açıklama
B) (1) hitap – (2) ara söz – (3) sıralama
C) (1) ara söz – (2) sıralama – (3) sıralama
D) (1) ara söz – (2) ara söz – (3) sıralama
E) (1) ara söz – (2) ara söz – (3) ara söz
Cevabı göster
Cevap: D) (1) ara söz – (2) ara söz – (3) sıralama
'Yıllardır tanıdığım dostum' ifadesi 'Ahmet' özadını açıklayan bir ara sözdür ve ara söz iki yanından virgülle ayrıldığı için (1) ve (2) numaralı virgüller ara sözü ayırma görevindedir.
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'mı/mi' sözcüğünün kullanımından kaynaklanan bir virgül yanlışı yapılmıştır?
A) Kapıyı açar açmaz içeri daldı.
B) Onu görür görmez tanıdı.
C) Eve varır varmaz yattı.
D) Güneş doğunca kuşlar ötmeye başladı.
E) Hava karardı mı, sokağa çıkmazdı.
Cevabı göster
Cevap: E) Hava karardı mı, sokağa çıkmazdı.
'-ince' anlamı katan 'mı/mi' edatından sonra virgül konulmaz. 'Hava karardı mı, sokağa çıkmazdı.' cümlesinde 'karardı mı' yapısı '-ince' anlamı taşıdığından sonrasına virgül gelmemelidir.
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ne...ne' bağlacının kullanımından kaynaklanan bir virgül yanlışı yapılmıştır?
A) Ne Ahmet, ne de Mehmet geldi.
B) Ne sabah evden çıktı ne akşam göründü.
C) Toplantıda ne güldü ne de ağladı.
D) Bütün gün ne ders okudu ne dinlendi.
E) O gün ne sen geldin ne de kardeşin.
Cevabı göster
Cevap: A) Ne Ahmet, ne de Mehmet geldi.
Tekrarlı bağlaçlardan olan 'ne...ne' yapısında bağlaçların önüne ya da sonuna virgül konulmaz.
Soru 7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'veya', 've', 'yahut' bağlaçlarından önce virgül yanlış kullanılmıştır?
A) Pazar günü sinemaya ya da tiyatroya gideceğiz.
B) Sınava çalışmalısın, veya başarısız olursun.
C) Kitabı bana ver yahut masaya koy.
D) Bu işi sen yapabilirsin veya arkadaşına bırakabilirsin.
E) Ahmet ve Mehmet bugün okula geldi.
Cevabı göster
Cevap: B) Sınava çalışmalısın, veya başarısız olursun.
'Ve', 'veya', 'yahut' bağlaçlarından önce ya da sonra virgül kullanılmaz. 'Sınava çalışmalısın, veya başarısız olursun.' cümlesinde 'veya' bağlacından önce gereksiz virgül konulmuştur.
Soru 8
Aşağıdaki cümlelerin dördünde virgül aynı işlevde kullanılmıştır. Hangisinde virgül farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Masada kitap, kalem, silgi ve defter vardı.
B) Çantasından elma, portakal ve armut çıkardı.
C) Bütün gün dışarıda oynayan çocuklar, akşam erkenden uyudu.
D) Dolaptaki kıyafetleri, oyuncakları ve ayakkabıları topladı.
E) Bahçede gül, lale, papatya ve menekşe açıyordu.
Cevabı göster
Cevap: C) Bütün gün dışarıda oynayan çocuklar, akşam erkenden uyudu.