Somut ve soyut anlam Soruları

KPSS Türkçe · 18 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

'Saçını süpürge etmek' deyiminin anlatmak istediği soyut değerler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Aile uğruna büyük özveri gösterme ve sıkıntılara sabırla katlanma
  2. B) Geçim sıkıntısına rağmen neşeli olmaya çalışma
  3. C) Akıllıca tasarruf yapma ve ev işlerine önem verme
  4. D) Çalışkanlıkla kazanılan maddi refahı koruma
  5. E) Anlaşmazlıkları çözmek için fedakârlıktan kaçınıp uzlaşmayı seçme
Cevabı göster

Cevap: A) Aile uğruna büyük özveri gösterme ve sıkıntılara sabırla katlanma

'Saçını süpürge etmek' deyimi, bir kadının ailesi için büyük özveriyle çalışıp hizmet etmesini, sıkıntılara katlanmasını anlatır; öne çıkardığı soyut değerler fedakârlık ve sabırdır.

Soru 2

Aşağıdakilerin hangisi şiirde tema olarak kullanılan soyut bir duygu kavramına örnek değildir?

  1. A) Özlem
  2. B) Nehir
  3. C) Yiğitlik
  4. D) Dostluk
  5. E) Umut
Cevabı göster

Cevap: B) Nehir

Özlem, yiğitlik, dostluk ve umut yalnızca zihinle kavranan soyut duygu kavramlarıdır ve şiirde tema olarak kullanılabilir. Nehir ise beş duyuyla algılanan somut bir varlıktır.

Soru 3

Somut-soyut kavramlarla ilişkisi bakımından bilim ile sanatın ağırlıklı yönelimleri için aşağıdaki açıklamalardan hangisi söylenebilir?

  1. A) Bilim ve sanat aynı yönelimi paylaşır; her ikisi de somut gerçekleri soyuta dönüştürmeye dayanır.
  2. B) Sanat ölçülebilir nesnel gerçekleri öne çıkarırken bilim duygu ve sezgiyi temel alır.
  3. C) Bilim somut gerçekleri soyutlamayla kavramsal modele taşımaya, sanat ise soyut değerleri somutlaştırmaya eğilimlidir.
  4. D) Bilim ile sanatın hiçbir noktada ayrışmadığı, soyutlama ve somutlaştırmanın iki alanda da özdeş işlediği söylenebilir.
  5. E) Sanat somut nesneleri betimlemekle yetinir; bilim ise sezgi ve duyguya dayanarak anlam üretir.
Cevabı göster

Cevap: C) Bilim somut gerçekleri soyutlamayla kavramsal modele taşımaya, sanat ise soyut değerleri somutlaştırmaya eğilimlidir.

Bilim ağırlıklı olarak somut/ölçülebilir gerçekleri soyutlamaya (kavramsal model, akıl yürütme) taşımaya eğilimliyken sanat, ölçülemeyen soyut değerleri somutlaştırmaya yönelir; bu, iki alanın baskın yönelimini anlatır.

Soru 4

Aşağıdaki yargılardan hangisi bir sözcüğün somut ya da soyut anlam taşıması konusunda doğrudur?

  1. A) Sözcüğün somut mu soyut mu anlam taşıdığı, sözlükteki kök anlamına bakılarak saptanır.
  2. B) Somut sözcükler hiçbir zaman soyut anlam kazanamaz; bu iki kategori birbirini dışlar.
  3. C) Bir sözcüğün somutluk ya da soyutluk durumunu içinde bulunduğu bağlam belirler.
  4. D) Soyut sözcükler daha çok felsefi metinlere, somut sözcükler günlük konuşma diline özgüdür.
  5. E) Sözcüğün hece sayısı arttıkça soyut anlam taşıma olasılığının da yükseldiği kabul edilir.
Cevabı göster

Cevap: C) Bir sözcüğün somutluk ya da soyutluk durumunu içinde bulunduğu bağlam belirler.

Bir sözcük cümledeki bağlama ve söyleniş özelliklerine göre hem somut hem soyut anlam taşıyabilir; hangi anlamın öne çıktığını bağlam belirler.

Soru 5

'Özgürlük' kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Özgürlük somut bir varlık olduğundan bireyler arasında eşit biçimde paylaşılabilir.
  2. B) Özgürlük soyut bir kavramdır ve bireyin kendi özgürlüğünü kendisinin belirlemesiyle anlam kazanır.
  3. C) Özgürlük yalnızca toplumsal uzlaşmayla tanımlanabilen somut bir haktır.
  4. D) Özgürlüğün soyut niteliği, bireylerin özgürlük alanlarının da eşit olduğunu kanıtlar.
  5. E) Özgürlük somut sonuçları ölçülebilen nesnel bir kavramdır.
Cevabı göster

Cevap: B) Özgürlük soyut bir kavramdır ve bireyin kendi özgürlüğünü kendisinin belirlemesiyle anlam kazanır.

Özgürlük soyut bir kavramdır; bireyler teorik eşitliğe sahip olsa da özgürlük alanları farklıdır ve anlam kazanması bireyin bunu kendisinin belirlemesine bağlıdır.

Soru 6

Aşağıdaki sözcük çiftlerinin hangisinde birinci sözcük somut, ikinci sözcük soyut anlamlıdır?

  1. A) Sevinç — taş
  2. B) Umut — sevgi
  3. C) Hayal — kitap
  4. D) Adalet — huzur
  5. E) Ağaç — özgürlük
Cevabı göster

Cevap: E) Ağaç — özgürlük

Ağaç beş duyu ile algılanabilen (görülür, dokunulur) somut bir varlıktır; özgürlük ise yalnızca zihinle kavranan soyut bir kavramdır.

Soru 7

Aşağıdaki tanımların hangisi kişileştirme (teşhis) sanatını doğru biçimde açıklar?

  1. A) İnsan dışı varlıklara ya da soyut kavramlara insan özelliği yüklemektir.
  2. B) Zıt anlamlı sözcükleri bir arada kullanarak okuyucuda bir şaşkınlık duygusu yaratmaktır.
  3. C) Aralarındaki benzerlik ilgisiyle bir kavramın, başka bir kavramın adıyla anılmasıdır.
  4. D) Bir kavramın olduğundan abartılı biçimde anlatılarak okurdaki etkisinin güçlendirilmesidir.
  5. E) Somut varlıklara doğadaki başka nesnelerin özelliklerini yükleyerek anlatımı zenginleştirmektir.
Cevabı göster

Cevap: A) İnsan dışı varlıklara ya da soyut kavramlara insan özelliği yüklemektir.

Kişileştirme (teşhis), insan dışı varlıklara veya soyut kavramlara insan eylemi/duygusu yüklenerek soyut kavramın somutlaştırılmasıdır. 'Kederle yüz yüze gelmek' bu sanatın tipik örneğidir.

Soru 8

Bir şiirde hangi özellik 'düşsel (hayalî) öğe' içerdiğini gösterir?

  1. A) Somut bir nesnenin ayrıntılı ve gerçekçi biçimde tasvir edilmesi
  2. B) Geçmişte yaşanan olayların kronolojik sırayla aktarılması
  3. C) Yalnızca doğal afetler ve tarihsel olaylardan söz edilmesi
  4. D) Gerçekte var olmayan, soyut ya da kişileştirilmiş imgelerin kullanılması
  5. E) Anlatıcının gözlemlediği somut varlıkları betimleme yoluna gitmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Gerçekte var olmayan, soyut ya da kişileştirilmiş imgelerin kullanılması

Düşsel öğe, gerçekte var olmayan imgesel ifadelerdir; soyut kavramların veya cansız varlıkların kişileştirilmesiyle oluşur. Somut gerçekçi tasvir ise düşsel sayılmaz.

Soru 9

'Bu köyde artık balık tutup satarak para kazanan kalmadı; zeytinleri de başkaları toplayıp götürüyor. Gençler iş bulmak için tek tek kente göçüyor, geride kalanlar evine ekmek götürmekte zorlanıyor.' Bu sözlerle anlatılan somut ayrıntıların asıl vurguladığı soyut kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Doğal kaynakların kirlenmesi
  2. B) Kıyı yaşamının doğal güzellikleri
  3. C) Toplumsal dayanışmanın güçlenmesi
  4. D) Tarım tekniklerinin gelişmesi
  5. E) Geçim sıkıntısı ve işsizlik
Cevabı göster

Cevap: E) Geçim sıkıntısı ve işsizlik

Para kazanan kalmaması, gençlerin iş için göç etmesi ve eve ekmek götürememe ayrıntıları doğrudan geçim sıkıntısı ve işsizlik soyut kavramına işaret eder; metinde somuttan soyuta çıkarım bu şekilde yapılır.

Soru 10

Türkçede 'somutlaştırma' sanatını en iyi açıklayan tanım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Soyut bir kavramın algılanabilir bir nesne ya da olayla ifade edilerek somut anlam kazanmasıdır.
  2. B) Somut anlamlı bir sözcüğün cümle içinde mecaz yoluyla soyut bir anlam kazanmasıdır.
  3. C) Bir sözcüğün birden fazla anlamda kullanılarak zamanla anlamca genişlemeye uğramasıdır.
  4. D) İnsan dışı varlıklara insana özgü nitelikler yüklenerek anlatımın canlandırılmasıdır.
  5. E) Zıt anlamlı iki sözcüğün bir arada kullanılarak anlamca bir çatışma yaratılmasıdır.
Cevabı göster

Cevap: A) Soyut bir kavramın algılanabilir bir nesne ya da olayla ifade edilerek somut anlam kazanmasıdır.

Somutlaştırma, duygu ve düşünce gibi soyut kavramların somut/algılanabilir nesne ya da olaylarla ifade edilmesidir. Örneğin 'heyecan dalgası', 'korku bir kara tren gibi geliyor' bu sanatın örnekleridir.

Soru 11

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'soyutlaştırma (somuttan soyuta aktarma)' sanatı uygulanmıştır?

  1. A) Sabah yağan yağmurdan sonra sokaklar boydan boya ıslandı ve çamurla kaplandı.
  2. B) Korku, onu tıpkı bir kara tren gibi karşısına çıkıp ezip geçti ve geride bıraktı.
  3. C) Çocuk, sevinç içinde koşarak gelip annesine sımsıkı sarıldı ve onu öptü.
  4. D) Gülüşündeki soğukluk, aramızdaki mesafeyi daha da belirgin hâle getirdi.
  5. E) Denizin koyu maviliği, çekilen fotoğrafa bütün canlılığıyla yansımıştı.
Cevabı göster

Cevap: D) Gülüşündeki soğukluk, aramızdaki mesafeyi daha da belirgin hâle getirdi.

'Soğukluk' sözcüğü fiziksel bir sıcaklık niteliğini ifade eden somut bir sözcüktür; 'gülüşündeki soğukluk' ifadesinde ise ilgisizlik/mesafeli tavır gibi soyut bir anlam kazanmıştır. Bu soyutlaştırmadır.

Soru 12

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somut anlamlı bir sözcük mecaz yoluyla soyut anlam kazanmıştır?

  1. A) Bahçedeki kocaman ağacın serin gölgesinde oturup uzun uzun kitap okudu.
  2. B) Sıcak yaz havalarında öğle saatlerinde dışarı çıkmaktan özenle kaçınıyordu.
  3. C) Buz gibi soğuk bir su içmek sıcak yaz günlerinde insana ferahlık verir.
  4. D) Karanlık oda baştan aşağı ışıklandırılınca yapılan iş çok daha kolaylaştı.
  5. E) Büyük kardeşinin gölgesinde büyüyen çocuk kendini bir türlü ifade edemedi.
Cevabı göster

Cevap: E) Büyük kardeşinin gölgesinde büyüyen çocuk kendini bir türlü ifade edemedi.

'Gölge' sözcüğü fiziksel ışık engelini ifade eden somut bir sözcüktür; 'büyük kardeşinin gölgesinde büyümek' cümlesinde ise himaye/baskı/etki gibi soyut anlam kazanmıştır.

Soru 13

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ilerlemek' sözcüğü somut anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A) Araç, ıssız dağ yolunda yavaş yavaş ilerledi.
  2. B) Hastalığın ilerlemesiyle birlikte tedavi süreci güçleşti.
  3. C) Yıllar ilerledikçe teknolojik yeniliklerin sayısı arttı.
  4. D) Toplumun refah düzeyi son yirmi yılda önemli ölçüde ilerledi.
  5. E) Genç bilim insanı kariyerinde hızla ilerledi.
Cevabı göster

Cevap: A) Araç, ıssız dağ yolunda yavaş yavaş ilerledi.

'Araç yolda ilerledi' cümlesinde sözcük fiziksel/mekânsal hareketi (öne gitmek) ifade eder; bu somut anlamdır. Diğer cümlelerde gelişmek, kötüleşmek veya zamanın geçmesi gibi soyut anlamlar taşır.

Soru 14

Alegorik (metaforik) bir hikâyede anlatılan olay örgüsü, asıl olarak hangi işlevi taşır?

  1. A) Olay örgüsündeki kişiler ve eylemler birebir gerçeklikleriyle aktarılır.
  2. B) Somut olay örgüsü, soyut bir düşünceyi ya da ilkeyi okuyucuya aktarır.
  3. C) Hikâyedeki yer ve zaman bilgisi, anlatının gerçekçi çatısını oluşturur.
  4. D) Yazarın yaşam öyküsü, metnin gerçek anlamını belirleyen ölçüt olur.
  5. E) Diyaloglar sözcüğü sözcüğüne yorumlanarak yüzeysel anlam öne çıkar.
Cevabı göster

Cevap: B) Somut olay örgüsü, soyut bir düşünceyi ya da ilkeyi okuyucuya aktarır.

Alegorik/metaforik hikâyede somut olay örgüsü, kendi yüzeysel gerçekliğinin ötesinde bir düşünceyi ya da ilkeyi okura taşımak için kurgulanır; kişi, yer-zaman ya da birebir yorum gibi yüzeysel ayrıntılara takılmak asıl…

Soru 15

Bir yazıda 'her şey değişip yok olurken sanat eserinin zamana direnerek varlığını sürdürmesi' biçiminde açıklanan soyut kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Pişmanlık
  2. B) Merak
  3. C) Yalnızlık
  4. D) Ölümsüzlük
  5. E) Cömertlik
Cevabı göster

Cevap: D) Ölümsüzlük

Değişimin ve yok oluşun içinde zamana direnerek kalıcı olma durumu 'ölümsüzlük' soyut kavramıyla karşılanır; sanat eseri bu nitelikle yaşananları zaman aşımına uğratmadan yaşatır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Türkçe dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Türkçe konuları