Sıfat: niteleme ve belirtme sıfatları (işaret, sayı, belgisiz, soru); adlaşmış sıfat Soruları

KPSS Türkçe · 24 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

"Depoda ___ porselen vardı; ___ sorunla karşılaşmadık." cümlesinde boşlukları sırasıyla doğru dolduran seçenek hangisidir?

  1. A) bir takım – birtakım
  2. B) birtakım – birtakım
  3. C) bir takım – bir takım
  4. D) birtakım – bir takım
  5. E) bir tane – birtakım
Cevabı göster

Cevap: A) bir takım – birtakım

'Bir takım porselen' ifadesinde 'bir takım' bir set/grup anlamında sayı-miktar bildirdiğinden ayrı yazılır.

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bir' sözcüğü niteleme sıfatı görevinde kullanılmıştır?

  1. A) Masanın üstünde bir kalem bırakmış.
  2. B) İkimiz de bir okuldan mezun olduk.
  3. C) Bir arkadaşı da bize gelebilir.
  4. D) Sepetten aldığı bir elmayı ikiye böldü.
  5. E) Birini seçmek zorundayım.
Cevabı göster

Cevap: B) İkimiz de bir okuldan mezun olduk.

'İkimiz de bir okuldan mezun olduk' cümlesinde 'bir' sözcüğü 'aynı' anlamı taşıyarak 'okul' ismini nitelediğinden niteleme sıfatı görevindedir.

Soru 3

Aşağıdaki sıfatlardan hangisi niteleme sıfatı kategorisinde değerlendirilmez?

  1. A) Yemyeşil (pekiştirme sıfatı)
  2. B) Minicik (küçültme sıfatı)
  3. C) Mavimsi (küçültme sıfatı)
  4. D) Birkaç (belgisiz sıfat)
  5. E) Büyükçe (küçültme sıfatı)
Cevabı göster

Cevap: D) Birkaç (belgisiz sıfat)

'Birkaç' belgisiz sıfat kategorisindedir; niteleme sıfatı değildir. Pekiştirme (yemyeşil, sapsarı) ve küçültme sıfatları (minicik, mavimsi, büyükçe) niteleme sıfatı kategorisine girer.

Soru 4

Aşağıdaki sıfat tamlamalarından hangisinin sıfat türü yanlış belirtilmiştir?

  1. A) güzel insanlar – niteleme sıfatlı tamlama
  2. B) bu adam – işaret sıfatlı tamlama
  3. C) hangi kitap – soru sıfatlı tamlama
  4. D) beş kişi – asıl sayı sıfatlı tamlama
  5. E) birkaç inek – sayı sıfatlı tamlama
Cevabı göster

Cevap: E) birkaç inek – sayı sıfatlı tamlama

'Birkaç inek' tamlamasında 'birkaç' belgisiz sıfat olarak kullanılmıştır; sayı sıfatı değildir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

Soru 5

Belirtme sıfatlarının alt türleri aşağıdakilerin hangisinde eksiksiz ve doğru verilmiştir?

  1. A) İşaret, sayı, belgisiz, niteleme
  2. B) İşaret, sayı, belgisiz, soru
  3. C) Niteleme, işaret, sayı, soru
  4. D) Sayı, belgisiz, soru, pekiştirme
  5. E) İşaret, belgisiz, soru, adlaşma
Cevabı göster

Cevap: B) İşaret, sayı, belgisiz, soru

Belirtme sıfatları dört alt türe ayrılır: işaret, sayı, belgisiz ve soru sıfatı. Niteleme sıfatı belirtme değil ayrı bir ana türdür.

Soru 6

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz anlam taşıyan sözcük, tek başına ismin yerini tutarak belgisiz zamir görevinde kullanılmıştır?

  1. A) Bazı oteller erken kapandı.
  2. B) Birkaç öğrenci sınıfta kaldı.
  3. C) Çoğu kitap rafta yerli yerinde duruyordu.
  4. D) Birçoğu toplantıya zamanında yetişemedi.
  5. E) Her insan bir gün hata yapar.
Cevabı göster

Cevap: D) Birçoğu toplantıya zamanında yetişemedi.

'Birçoğu' sözcüğü önünde bir isim bulunmaksızın tek başına ismin yerini tuttuğundan belgisiz zamirdir. Diğerlerinde sözcük bir ismin önünde sıfat olarak kullanılmaktadır.

Soru 7

"Binlerce insan meydana doldu." cümlesinde 'binlerce' sözcüğünün sıfat türü nedir?

  1. A) Asıl sayı sıfatı
  2. B) Sıra sayı sıfatı
  3. C) Üleştirme sayı sıfatı
  4. D) İşaret sıfatı
  5. E) Belgisiz sıfat
Cevabı göster

Cevap: E) Belgisiz sıfat

'Binlerce' sayı köküne '-lerce' eki gelmiş bir yapıdır ve bu yapılar belgisiz sıfat görevindedir; kesin bir sayı bildirmez, belirsizlik ifade eder.

Soru 8

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi belgisiz sıfat değildir?

  1. A) bazı
  2. B) hangi
  3. C) bütün
  4. D) birkaç
  5. E) hiçbir
Cevabı göster

Cevap: B) hangi

'Hangi' sözcüğü soru sıfatıdır; belgisiz sıfat değildir. Diğerleri (bazı, birkaç, bütün, hiçbir) belgisiz sıfat örnekleridir.

Soru 9

"En güzel çiçeği daha küçük vazoya koydu." cümlesinde 'en' ve 'daha' sözcükleri hangi görevde kullanılmıştır?

  1. A) Niteleme sıfatı
  2. B) İşaret sıfatı
  3. C) Belgisiz sıfat
  4. D) Üstünlük zarfı
  5. E) Sayı sıfatı
Cevabı göster

Cevap: D) Üstünlük zarfı

'En' ve 'daha' sözcükleri bir sıfatın önünde üstünlük/derecelendirme bildirdiğinden üstünlük zarfı görevindedir; sıfat değil, zarftır.

Soru 10

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru sıfatı kullanılmıştır?

  1. A) Kim bu işi bitirebilir?
  2. B) Hangisini beğendin?
  3. C) Nereye gidiyorsun?
  4. D) Ne zaman geleceksin?
  5. E) Hangi arabayı aldın?
Cevabı göster

Cevap: E) Hangi arabayı aldın?

'Hangi arabayı aldın?' cümlesinde 'hangi' bir ismin ('araba') önünde soru yoluyla belirterek soru sıfatı görevindedir. Diğerlerinde soru sözcükleri ismin yerine geçen zamir ya da zarf işlevindedir.

Soru 11

"Bu kitabı okudum" ile "Bunu okudum" cümlelerindeki 'bu' sözcükleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Her iki cümlede de 'bu' işaret sıfatıdır.
  2. B) İlk cümlede işaret sıfatı, ikinci cümlede işaret zamiridir.
  3. C) Her iki cümlede de 'bu' işaret zamiridir.
  4. D) İlk cümlede işaret zamiri, ikinci cümlede işaret sıfatıdır.
  5. E) Her iki cümlede de 'bu' niteleme sıfatıdır.
Cevabı göster

Cevap: B) İlk cümlede işaret sıfatı, ikinci cümlede işaret zamiridir.

'Bu kitabı okudum' cümlesinde 'bu' bir ismin önünde belirttiği için işaret sıfatıdır. 'Bunu okudum'da 'bu' ismin yerini tek başına tuttuğundan (-nu ekini aldığından) işaret zamiridir.

Soru 12

"Güzel yazıyor; güzel bir el yazısı var; güzeli herkese anlatmak istedi." cümlelerinde 'güzel' sözcüğü sırasıyla hangi görevlerde kullanılmıştır?

  1. A) Sıfat – zarf – zamir
  2. B) Sıfat – isim – zarf
  3. C) Zarf – isim – sıfat
  4. D) Zarf – sıfat – isim
  5. E) İsim – sıfat – zarf
Cevabı göster

Cevap: D) Zarf – sıfat – isim

'Güzel yazıyor' – fiili nitelediği için zarf; 'güzel bir el yazısı' – ismin önünde niteleme yaptığı için sıfat; 'güzeli anlatmak' – ismin yerini tuttuğu için isim (adlaşmış sıfat) görevindedir.

Soru 13

Adlaşmış sıfat nasıl oluşur?

  1. A) Bir sıfatın fiil çekim eki alarak eylem bildirmesiyle oluşur.
  2. B) Sıfat tamlamasında ismin düşmesi değil, sıfatın cümleden çıkarılmasıyla oluşur.
  3. C) Bir ismin sıfat türetme eki alarak niteleme işlevi kazanmasıyla oluşur.
  4. D) Bir belirtme sıfatının iyelik eki alarak ismin önünde kullanılmasıyla oluşur.
  5. E) Nitelenen ismin düşüp sıfatın isim görevine geçmesiyle oluşur.
Cevabı göster

Cevap: E) Nitelenen ismin düşüp sıfatın isim görevine geçmesiyle oluşur.

Adlaşmış sıfat; sıfat tamlamasında nitelenen ismin düşmesiyle (ya da sıfatın isim çekim eki almasıyla) sıfatın isim görevine geçmesidir.

Soru 14

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı kullanılmamıştır?

  1. A) O binada çok yıl yaşadık.
  2. B) Bazı öğrenciler geç kaldı.
  3. C) Öteki yolu deneyelim.
  4. D) Böyle bir fırsat kaçmamalı.
  5. E) Şu anda burada kimse yok.
Cevabı göster

Cevap: B) Bazı öğrenciler geç kaldı.

'Bazı' belgisiz sıfat kategorisindedir; işaret sıfatı değildir. Diğer seçeneklerdeki 'o', 'şu', 'öteki' ve 'böyle' işaret sıfatlarıdır.

Soru 15

"Yeni, temiz ve büyük bir oda" tamlamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bu tamlamada 'bir' niteleme sıfatı, 'yeni/temiz/büyük' sayı sıfatlarıdır.
  2. B) Bir ismin önünde birden çok sıfat bulunması dil bilgisine aykırı olduğundan yapı yanlıştır.
  3. C) Tamlamada 'bir' belgisiz/sayı sıfatı; 'yeni', 'temiz', 'büyük' ise niteleme sıfatlarıdır.
  4. D) Sıfat tamlaması bir isim ile bir sıfattan oluşur; üç sıfatlı bu yapı tamlama sayılmaz.
  5. E) Bir tamlamada sıfatlar virgülle sıralanamayacağından bu yapı kuruluş bakımından yanlıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Tamlamada 'bir' belgisiz/sayı sıfatı; 'yeni', 'temiz', 'büyük' ise niteleme sıfatlarıdır.

Bir ismin önünde birden fazla sıfat bulunabilir. 'Yeni', 'temiz', 'büyük' niteleme; 'bir' ise belgisiz/sayı sıfatı işlevi görmektedir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Türkçe dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Türkçe konuları