İkilemeler ve yansıma sözcükler Soruları

KPSS Türkçe · 11 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi ikilemeler hakkında yanlış bir bilgi içermektedir?

  1. A) İkilemelerin iki unsuru arasına virgül konulması zorunludur.
  2. B) İkileme kuruluşunda iki anlamsız sözcük bir araya gelebilir.
  3. C) İkilemeler, anlamı pekiştirmek ya da güzelleştirmek için kullanılır.
  4. D) 'M' sesiyle başlayan sözcük eklenerek ikileme oluşturulabilir.
  5. E) Zıt anlamlı iki sözcük bir araya gelerek ikileme kurabilir.
Cevabı göster

Cevap: A) İkilemelerin iki unsuru arasına virgül konulması zorunludur.

İkilemeler ayrı yazılır ancak aralarına virgül konulmaz. 'İki unsur arasına virgül konulması zorunludur' ifadesi yanlıştır; doğrusu virgül kullanılmaz.

Soru 2

'Pırıl pırıl' ve 'ışıl ışıl' sözcüklerinin yansıma sözcük sayılmadığının temel nedeni nedir?

  1. A) Bu sözcükler yabancı kökenlidir.
  2. B) Bu sözcükler görme duyusuna hitap eder, ses taklidine dayanmaz.
  3. C) Bu sözcükler ikileme değil, tekrar grubu oluşturur.
  4. D) Bu sözcükler isim değil fiil köküdür.
  5. E) Bu sözcükler mecaz anlam taşıdığından yansıma sayılamaz.
Cevabı göster

Cevap: B) Bu sözcükler görme duyusuna hitap eder, ses taklidine dayanmaz.

Yansıma sözcük olabilmek için kaynağın ses olması zorunludur. 'Pırıl pırıl' ve 'ışıl ışıl' görme duyusuyla algılanan ışık/parlaklık izlenimini aktarır, herhangi bir sesi taklit etmez; bu nedenle yansıma sözcük değildir.

Soru 3

Yansıma sözcük ile kinaye arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. A) Kinaye duygu bildirirken yansıma sözcük anlam bildirmez.
  2. B) Yansıma sözcükler mecaz anlam taşırken kinaye gerçek anlam taşır.
  3. C) Yansıma sözcüklerde ses taklidi söz konusuyken kinayede hem gerçek hem mecaz anlam bulunur.
  4. D) Kinaye yalnızca şiirde kullanılırken yansıma sözcükler günlük dilde yer alır.
  5. E) Yansıma sözcükler köksüz birimlerdir, kinaye ise türemiş sözcüklerden oluşur.
Cevabı göster

Cevap: C) Yansıma sözcüklerde ses taklidi söz konusuyken kinayede hem gerçek hem mecaz anlam bulunur.

Yansıma sözcüklerin temel özelliği ses taklidine dayanmasıdır. Kinaye ise bir sözcüğün hem gerçek hem mecaz anlamını aynı anda kullanma sanatıdır. Bu iki kavram birbirinden farklı dilbilgisel/edebi kategorilerdir.

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde duygu ünlemi yer almaz?

  1. A) Ah, ne güzel bir gün!
  2. B) Offf, çok sıkıldım artık.
  3. C) Hay aksi, yine geç kaldım!
  4. D) Tak tak, kapıyı çaldı.
  5. E) Vay canına, inanılmaz!
Cevabı göster

Cevap: D) Tak tak, kapıyı çaldı.

'Tak tak', bir kapı çalma sesini taklit eden yansıma ünlemidir; duygu ünlemi değildir. Diğer seçeneklerdeki 'ah', 'offf', 'hay aksi', 'vay canına' ise duygu bildiren ünlemlerdir.

Soru 5

Yansıma köklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yansıma kökler fiil köküdür ve çekim eki alarak kullanılır.
  2. B) Yansıma kökler doğadaki sesleri taklit ederek oluşur ve isim köküdür.
  3. C) Yansıma kökler yalnızca hayvan seslerini taklit eden köklerdir.
  4. D) Yansıma kökler türemiş köktür, yapım eki alarak ortaya çıkar.
  5. E) Yansıma kökler hem isim hem fiil kökü olarak işlev görebilir.
Cevabı göster

Cevap: B) Yansıma kökler doğadaki sesleri taklit ederek oluşur ve isim köküdür.

Yansıma kök, doğadaki seslerin (hem canlı hem cansız varlıkların seslerinin) taklidiyle oluşan köklerdir ve bu kökler isim köküdür. Çat, hav, miyav, gür, küt gibi örnekler yansıma kök niteliğindedir.

Soru 6

Aşağıdaki eşleştirmelerde bir ikileme ve sözdizimsel görevi verilmiştir. Hangi eşleştirme YANLIŞTIR?

  1. A) Taze taze ekmek yedi. → sıfat
  2. B) Koşa koşa geldi. → zarf
  3. C) Yavaş yavaş ilerliyordu. → zarf
  4. D) Güzel güzel konuştu. → zarf
  5. E) Derin derin düşündü. → sıfat
Cevabı göster

Cevap: E) Derin derin düşündü. → sıfat

'Derin derin düşündü' cümlesinde 'derin derin' bir fiili (düşündü) nitelediğinden zarf görevindedir, sıfat değildir. Sıfat olabilmesi için bir ismi nitelemesi gerekirdi.

Soru 7

Aşağıdaki ikilemelerden hangisi, isim durum eki veya iyelik ekiyle kurulmuş ikilemeler için geçerli yazım kuralına uymaktadır?

  1. A) el ele
  2. B) başbaşa
  3. C) yanyanaydılar
  4. D) dizdize
  5. E) içiçe
Cevabı göster

Cevap: A) el ele

'El ele' isim durum ekiyle (-e yönelme hali) kurulmuş bir ikilemedir ve doğru yazımı ayrı iki sözcük şeklindedir. Diğer seçeneklerde ikileme bitişik yazılmıştır, bu hatalıdır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi yansıma ünlemdir?

  1. A) Ah, çok yoruldum.
  2. B) Ey Türk gençliği!
  3. C) Hapşu!
  4. D) Bravo, harika bir performans!
  5. E) Hay aksi!
Cevabı göster

Cevap: C) Hapşu!

'Hapşu', hapşırma sesini taklit eden bir yansıma ünlemdir. 'Ah' ve 'hay aksi' duygu ünlemi, 'ey' seslenme ünlemi, 'bravo' ise beğeni bildiren duygu ünlemidir.

Soru 9

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi yansıma sözcüktür?

  1. A) güzel
  2. B) hızlı
  3. C) parlak
  4. D) şırıl
  5. E) büyük
Cevabı göster

Cevap: D) şırıl

'Şırıl', suyun akış sesini taklit eden bir yansıma sözcüktür. Diğer seçenekler (güzel, parlak, hızlı, büyük) herhangi bir sesi taklit etmemektedir.

Soru 10

İkilemelerle ilgili yazım kuralı açısından aşağıdakilerin hangisi doğrudur?

  1. A) İkilemeler bitişik, aralarına virgül konarak yazılır.
  2. B) İkilemeler ayrı, aralarına mutlaka virgül konarak yazılır.
  3. C) İkilemeler bitişik, aralarına nokta konarak yazılır.
  4. D) İkilemeler ayrı, aralarına tire (-) konarak yazılır.
  5. E) İkilemeler ayrı, aralarına virgül konmadan yazılır.
Cevabı göster

Cevap: E) İkilemeler ayrı, aralarına virgül konmadan yazılır.

İkilemeler iki ayrı sözcükten oluşur ve ayrı yazılır; ancak aralarına virgül, tire ya da başka bir noktalama işareti konulmaz.

Soru 11

Aşağıdaki birleşik sözcüklerin hangisi, bir yansıma sözcüğün tekrarlanmasıyla oluşmuştur?

  1. A) civciv
  2. B) sivrisinek
  3. C) aslanağzı
  4. D) kahvaltı
  5. E) hanımeli
Cevabı göster

Cevap: A) civciv

'Civciv', bir yansıma sözcüğün (civ) tekrarlanmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. Aslanağzı ve hanımeli belirtisiz isim tamlaması, sivrisinek sıfat tamlaması, kahvaltı ise ses düşmesi yoluyla oluşmuştur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Türkçe dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Türkçe konuları