Ovalar ve oluşum tipleri (kıyı, iç, tektonik, karstik ovalar) Soruları

KPSS Coğrafya · 60 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye'de dalga aşınımı şekillerinin en fazla geliştiği kıyı kesimi hangisidir?

  1. A) Batı Karadeniz kıyıları
  2. B) Akdeniz kıyıları
  3. C) Doğu Karadeniz kıyıları
  4. D) Ege kıyıları
  5. E) Marmara kıyıları
Cevabı göster

Cevap: A) Batı Karadeniz kıyıları

Batı Karadeniz kıyılarında dağlar kıyıya paralel ve yakın uzanır; bu yapı dalganın enerjiyle kıyı kayaçlarına çarpmasına olanak tanır ve dalga aşınımı şekillerinin (yalıyar, kıyı mağarası vb.) en fazla geliştiği alan…

Soru 2

Ege Bölgesi'nde kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın kolay olmasının temel nedeni nedir?

  1. A) Bölgedeki akarsuların geniş vadiler oluşturması
  2. B) Kıyıya paralel uzanan dağların yükseltisinin düşük olması
  3. C) Bölgede dağlık alanların olmaması ve düzlüklerin hâkim olması
  4. D) Karstik arazi yapısının ulaşım altyapısını kolaylaştırması
  5. E) Dağların denize dik uzanması nedeniyle doğal geçitlere gerek kalmaması
Cevabı göster

Cevap: E) Dağların denize dik uzanması nedeniyle doğal geçitlere gerek kalmaması

Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik (doğu-batı) doğrultusunda uzanır.

Soru 3

Türkiye'de tektonik ovalar en çok hangi bölgelerde görülür ve bu ovaların oluşumuyla ilgili jeolojik yapı nedir?

  1. A) Ege ve Güneydoğu Anadolu – alüvyal biriktirme alanları
  2. B) Marmara ve Karadeniz – senklinaller ve horstlar
  3. C) Karadeniz ve Akdeniz – volkanik çöküntü alanları
  4. D) Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege – graben ve kırık hatları
  5. E) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu – karstik çözünme çukurları
Cevabı göster

Cevap: D) Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege – graben ve kırık hatları

Tektonik ovalar graben (çöküntü) veya senklinallerde, fay ve kırık hatları boyunca oluşur. Türkiye'de en çok Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege Bölgesi'nde görülür.

Soru 4

Yer şekillerinin tarım alanları üzerindeki etkisi göz önüne alındığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. A) Dağlık ve eğimli arazilerde tarım alanları genişler, ovalar tarıma elverişli değildir.
  2. B) Yer şekillerinin tarım alanı üzerinde belirleyici bir etkisi yoktur.
  3. C) Düz ovalık alanlarda tarım alanları genişlerken engebeli dağlık alanlarda daralır.
  4. D) Kıyı ovaları tarıma elverişsiz, iç ovalar ise en verimli alanları oluşturur.
  5. E) Hem dağlık hem de ovalık alanlar eşit düzeyde tarıma elverişlidir.
Cevabı göster

Cevap: C) Düz ovalık alanlarda tarım alanları genişlerken engebeli dağlık alanlarda daralır.

Düz ovalık alanlar (kıyı ve iç ovalar) tarım için elverişlidir; dağlık, engebeli ve eğimli arazilerde ise tarım alanları daralır.

Soru 5

Merzifon Ovası'nın hangi bölgede yer aldığı ve oluşum tipi açısından doğru bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İç Anadolu – karstik ova
  2. B) Karadeniz – tektonik ova
  3. C) Karadeniz – karstik ova
  4. D) İç Anadolu – tektonik ova
  5. E) Ege – graben ovası
Cevabı göster

Cevap: B) Karadeniz – tektonik ova

Merzifon Ovası, Amasya iline yakın Karadeniz Bölgesi'nin iç kesiminde yer alır ve tektonik kökenlidir. İç Anadolu sınırına yakınlığı bölge karıştırılmasına yol açabilir.

Soru 6

Hatay-Dörtyol Ovası'nın oluşum tipi ve yakınındaki dağ sırası aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

  1. A) Dağ eteği ovası – Nur (Amanos) Dağları
  2. B) Karstik ova – Nur (Amanos) Dağları
  3. C) Delta ovası – Toros (Bolkar) Dağları
  4. D) Tektonik ova – Nur (Amanos) Dağları
  5. E) Kıyı düzlüğü ovası – Toros (Bolkar) Dağları
Cevabı göster

Cevap: A) Dağ eteği ovası – Nur (Amanos) Dağları

Hatay-Dörtyol Ovası, Nur Dağları (Amanos) eteğinde oluşmuş bir dağ eteği ovası örneğidir. Delta ya da tektonik ova değildir.

Soru 7

Antalya iline bağlı olan Elmalı Ovası hangi ova türünün tipik örneğidir?

  1. A) Karstik kökenli ova
  2. B) Delta kökenli ova
  3. C) Alüvyal kökenli ova
  4. D) Kıyı düzlüğü ovası
  5. E) Tektonik kökenli ova
Cevabı göster

Cevap: A) Karstik kökenli ova

Elmalı Ovası, Antalya'da yer alan ve kalkerin çözünmesiyle oluşmuş polye niteliğinde tipik bir karstik ova örneğidir.

Soru 8

Karstik arazilerde zaman zaman yaşanan çöküntü depremlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Tektonik kökenli olup fay hatlarının bulunduğu alanlarda oluşur.
  2. B) Yalnızca kıyı bölgelerinde dağların denize paralel uzandığı kesimlerde görülür.
  3. C) Yer altı boşluklarının çökmesiyle meydana gelir ve geniş alanlara yayılmaz.
  4. D) Volkanik faaliyetlerin tetiklediği derin odaklı deprem türüdür.
  5. E) Karstik arazinin hızla alüvyon dolgusu almasıyla birlikte şiddetlenir.
Cevabı göster

Cevap: C) Yer altı boşluklarının çökmesiyle meydana gelir ve geniş alanlara yayılmaz.

Karstik çöküntü depremleri, yer altı boşluklarının çökmesinden kaynaklanır; tektonik değil, dar bir alanı etkileyen sığ odaklı olaylardır.

Soru 9

Akarsuların delta oluşturmaksızın taşıdıkları malzemeyi kıyı gerisinde biriktirmesiyle meydana gelen ova tipine en iyi örnek aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Çukurova
  2. B) Bafra Ovası
  3. C) Gediz Deltası
  4. D) Antalya Ovası
  5. E) Harran Ovası
Cevabı göster

Cevap: D) Antalya Ovası

Antalya Ovası, akarsuların delta oluşturmadan taşıdıkları materyali kıyı gerisinde biriktirmesiyle oluşmuş bir kıyı düzlüğü (kıyı ovası) örneğidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki başlıca karstik ovalar arasında yer almaz?

  1. A) Tefenni Ovası
  2. B) Korkuteli Ovası
  3. C) Erzincan Ovası
  4. D) Elmalı Ovası
  5. E) Acıpayam Ovası
Cevabı göster

Cevap: C) Erzincan Ovası

Türkiye'deki karstik ovalar ağırlıklı olarak Batı Toroslar ve Akdeniz çevresindedir: Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Elmalı bunlardandır. Erzincan Ovası ise tektonik kökenli bir iç ovasıdır, karstik değildir.

Soru 11

Hatay'da yer alan Amik Ovası'nın oluşum kökeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

  1. A) Kalkerin çözünmesiyle oluşmuş, kapalı havza özelliği taşıyan karstik bir ovadır.
  2. B) Asi Nehri'nin denize döküldüğü yerde biriktirdiği alüvyonlardan oluşan delta ovasıdır.
  3. C) Fay hareketleriyle çökmüş, içini Asi Nehri alüvyonlarının doldurduğu tektonik çöküntü ovasıdır.
  4. D) Volkanik patlama sonrası lav örtüsüyle kaplanarak düzleşmiş bir lav platosudur.
  5. E) Deniz tabanının yükselmesiyle açığa çıkmış geniş bir kıta sahanlığı ovasıdır.
Cevabı göster

Cevap: C) Fay hareketleriyle çökmüş, içini Asi Nehri alüvyonlarının doldurduğu tektonik çöküntü ovasıdır.

Amik Ovası esas olarak Doğu Anadolu Fayı kollarına bağlı olarak çökmüş tektonik bir çöküntü ovasıdır; çöküntünün içini Asi Nehri'nin taşıdığı alüvyonlar doldurmuştur.

Soru 12

Develi Ovası, bulunduğu bölge ve oluşum tipi bakımından aşağıdakilerden hangisiyle doğru biçimde verilmiştir?

  1. A) Güneydoğu Anadolu – delta kökenli
  2. B) İç Anadolu – tektonik kökenli
  3. C) Akdeniz – karstik kökenli
  4. D) Doğu Anadolu – volkanik kökenli
  5. E) Marmara – tektonik kökenli
Cevabı göster

Cevap: B) İç Anadolu – tektonik kökenli

Develi Ovası İç Anadolu Bölgesi'nde (Kayseri çevresi) yer alır ve tektonik bir çöküntü alanında oluşmuştur.

Soru 13

Karstik arazilerde vadinin bir noktadan sonra yüzeyde izlenemez hale gelmesinin nedeni nedir ve bu tür vadilere ne ad verilir?

  1. A) Akarsu yatağının genişlemesiyle oluşan delta vadileri
  2. B) Suyun yeraltına sızmasıyla yüzeyde silinen kör/kuru vadiler
  3. C) Tektonik çöküntüyle oluşan derin graben vadileri
  4. D) Buzul erozyonuyla şekillenen geniş U biçimli vadiler
  5. E) Dalga aşındırmasıyla oluşan dik falezli vadiler
Cevabı göster

Cevap: B) Suyun yeraltına sızmasıyla yüzeyde silinen kör/kuru vadiler

Karstik arazilerde su, kireçtaşı çatlak ve mağara sistemlerine sızarak yeraltına geçer; bu noktadan sonra vadi yüzeyde devam etmez ve kör/kuru vadi adı verilir.

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki tektonik ovalar arasında yer almaz?

  1. A) Suruç Ovası
  2. B) Bolu Ovası
  3. C) Ceylanpınar Ovası
  4. D) Harran Ovası
  5. E) Adıyaman Ovası
Cevabı göster

Cevap: B) Bolu Ovası

Bolu Ovası, Kuzey Anadolu Fayı üzerinde yer alan Batı Karadeniz bölgesine ait tektonik bir ovadır; Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde değildir. Diğer ovalar Güneydoğu Anadolu'nun tektonik ovalarıdır.

Soru 15

Kıyı gerisinde dağların hemen yükseldiği ve kıyıyla paralel uzandığı alanlarda dalga aşındırması ile hangi kıyı şekli yaygın olarak gelişir?

  1. A) Falez (yalıyar)
  2. B) Tombolo
  3. C) Delta
  4. D) Lagün
  5. E) Kumul (kum tepesi)
Cevabı göster

Cevap: A) Falez (yalıyar)

Dağların kıyıya paralel ve yakın uzandığı yerlerde, dalganın kıyı kayalarını aşındırmasıyla dik kaya yüzeyleri olan falezler (yalıyarlar) oluşur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları