Karasal iklim tipleri (İç Anadolu step ve Doğu Anadolu sert karasal) Soruları
KPSS Coğrafya · 57 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Doğu Anadolu'da Erzurum çevresinin nüfus bakımından seyrek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sert ve uzun kışların tarımı kısıtlaması
B) Verimli tarım topraklarının hiç bulunmaması
C) Yer altı kaynakları bakımından fakir olması
D) Bölgede hiç akarsu bulunmaması
E) Deniz seviyesine yakın alçak bir alan olması
Cevabı göster
Cevap: A) Sert ve uzun kışların tarımı kısıtlaması
Erzurum çevresi yüksek ve karasal bir alandır; sert ve uzun kışların tarım faaliyetlerini kısıtlaması, bölgenin nüfus bakımından seyrek kalmasının temel nedenidir. Seyreklik öncelikle iklimin sertliğiyle ilişkilidir.
Soru 2
Yaz kuraklığına ve bol güneşe ihtiyaç duyan bir tarım ürününün Türkiye'de yetiştirilmesinin en güç olduğu bölge hangisidir?
A) Güney Ege kıyı ovası
B) Çukurova tarım havzası
C) Konya Ovası
D) Erzurum-Kars platosu
E) Menteşe yöresinin güneye bakan yamaçları
Cevabı göster
Cevap: D) Erzurum-Kars platosu
Yaz kuraklığı ve bol güneş isteyen ürünler Akdeniz tipi iklim alanlarında kolayca yetişir.
Soru 3
"Geçiş iklimi" kavramı ve Türkiye'deki görünümü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Geçiş iklimi, birbirine uzak iki iklim bölgesinin özelliklerini taşır ve en net Doğu Anadolu'da görülür.
B) Geçiş iklimi, iki komşu iklim tipinin özelliklerini bir arada taşır ve en belirgin Marmara'da görülür.
C) Geçiş iklimi kıyı ile iç bölge arasında geçerlidir ve en tipik biçimde Karadeniz kıyısında görülür.
D) Çatalca Yarımadası tek bir iklim tipinin etkisinde kalır ve geçiş ikliminin dışında sayılır.
E) Geçiş iklimi karasal ve Karadeniz ikliminin sınırında oluşur ve en belirgin örneği İç Anadolu'dur.
Cevabı göster
Cevap: B) Geçiş iklimi, iki komşu iklim tipinin özelliklerini bir arada taşır ve en belirgin Marmara'da görülür.
Geçiş iklimi, komşu iki iklim bölgesinin özelliklerini taşıyan karma bir iklim tipidir ve Türkiye'de en belirgin Marmara Bölgesi'nde yaşanır; Çatalca Yarımadası ise üç farklı iklimin kesişim noktasındadır.
Soru 4
Soğuğa dayanıklılığı sayesinde iç bölgelerde ve yüksek kesimlerde yayılış gösteren ağaç türleri için aşağıdakilerden hangisi doğru bir eşleşme sunar?
A) Zeytingiller ve sandal ağacı
B) Kayın ve ıhlamur
C) Karaçam ve ardıç
D) Kızılçam ve fıstıkçamı
E) Sedir ve kestane
Cevabı göster
Cevap: C) Karaçam ve ardıç
Karaçam ve ardıç, düşük sıcaklıklara ve kuraklığa dayanıklı ibreli ağaçlar olup İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde yayılış gösterir.
Soru 5
Geniş otlakları ve serin yaylalarıyla büyükbaş hayvancılık ve kaşar–gravyer peynirciliği öne çıkan, bölgesel kalkınma planlarında büyükbaş hayvancılık sektörüne öncelik verilen il aşağıdakilerden hangisidir?
A) Konya
B) Kars
C) Sivas
D) Erzurum
E) Ağrı
Cevabı göster
Cevap: B) Kars
Bu il, geniş otlakları, serin yaylaları ve gelişmiş peynirciliğiyle büyükbaş hayvancılıkta öne çıkar; bölgesel kalkınma planlarında büyükbaş hayvancılık sektörüne öncelik verilen il Kars'tır.
Soru 6
Karadeniz ikliminden İç Anadolu kara iklimine geçişin çok kısa bir mesafede ve keskin biçimde yaşandığı, bu yüzden bitki türlerinin kısa aralıkta hızla değiştiği güzergâh aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ordu-Tokat güzergâhı
B) Trabzon-Erzurum güzergâhı
C) Samsun-Sivas güzergâhı
D) Zonguldak-Ankara güzergâhı
E) Sinop-Kastamonu güzergâhı
Cevabı göster
Cevap: A) Ordu-Tokat güzergâhı
Ordu-Tokat güzergâhında Karadeniz kıyısından İç Anadolu'ya çok kısa bir mesafede keskin bir iklim geçişi yaşanır; bu durum bitki türlerinin kısa aralıkta hızla değişmesine yol açar.
Soru 7
Aşağıda dört farklı iklim bölgesi için 'en yağışlı mevsim – en az yağışlı mevsim' eşleştirmeleri verilmiştir. Hangisinde yanlışlık vardır?
A) Akdeniz: kış – yaz
B) İç Anadolu: ilkbahar – yaz
C) Karadeniz: sonbahar – ilkbahar
D) Erzurum (sert karasal): yaz – kış
E) İç Anadolu: sonbahar – yaz
Cevabı göster
Cevap: E) İç Anadolu: sonbahar – yaz
İç Anadolu'nun en yağışlı mevsimi sonbahar değil, ilkbahardır. Sonbahar-yaz eşleştirmesi hatalı olduğundan bu seçenek yanlıştır. Doğru eşleştirme: İç Anadolu=ilkbahar en yağışlı, yaz en az yağışlıdır.
Soru 8
Türkiye'de orman alanının en geniş olduğu bölge ile step bitki örtüsünün egemen olduğu bölge aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Marmara — Güneydoğu Anadolu
B) Akdeniz — Doğu Anadolu
C) Ege — İç Anadolu
D) Karadeniz — İç Anadolu
E) Doğu Karadeniz — Ege
Cevabı göster
Cevap: D) Karadeniz — İç Anadolu
Karadeniz Bölgesi Türkiye'de orman alanının en geniş olduğu bölgedir. İç Anadolu'da ise yağış yetersizliği nedeniyle step bitki örtüsü egemendir.
Soru 9
Höyük yerleşmelerinin Türkiye'de en yoğun biçimde hangi bölgelerde görüldüğü ve bu dağılımın iklimsel açıklaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Karadeniz ve Marmara; nemli iklim yerleşimi kolaylaştırır
B) Akdeniz kıyıları ve Ege ovaları; sıcak iklim tercih edilmiştir
C) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ovalık alanları; step iklimiyle örtüşür
D) Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu dağlıkları; orman varlığı koruma sağlar
E) Güneydoğu Anadolu dağlık kesimleri; savunmaya elverişli alan
Cevabı göster
Cevap: C) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ovalık alanları; step iklimiyle örtüşür
Höyük yerleşmeleri, Türkiye'de step ikliminin egemen olduğu İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun ovalık kesimlerinde en yaygın biçimde karşımıza çıkar.
Soru 10
Aşağıdaki iklim tipi – doğal bitki örtüsü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Akdeniz iklimi – maki
B) Sert karasal iklim – kızılçam ormanı
C) Step (yarı kurak karasal) iklimi – bozkır
D) Sert karasal iklim – alpin çayır
E) Karadeniz iklimi – geniş yapraklı nemli orman
Cevabı göster
Cevap: B) Sert karasal iklim – kızılçam ormanı
Sert karasal iklime özgü bitki örtüsü alpin çayırdır; kızılçam ise Akdeniz iklimine özgü bir ağaç türüdür. Kızılçamı sert karasal iklimle eşleştirmek yanlıştır.
Soru 11
Anadolu'nun tarih boyunca yoğun yerleşime sahne olmasını açıklayan etkenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Orta Kuşak'ta yer alması nedeniyle ılıman bir iklime sahip olması
B) Verimli tarım arazilerine sahip olması
C) Kıtalar arası ticaret yollarının Anadolu üzerinden geçmesi
D) Doğal mağara ve sığınak ortamlarının erken yerleşimi kolaylaştırması
E) Tüm iç kesimlerinde yıl boyunca yeterli yağış alınması
Cevabı göster
Cevap: E) Tüm iç kesimlerinde yıl boyunca yeterli yağış alınması
Anadolu'nun yerleşim cazibesi ılıman iklim, verimli tarım arazileri, merkezi konum, ticaret yolları ve doğal mağaralara dayanır.
Soru 12
Doğal orman örtüsünün tahrip edilmesiyle oluşan ikincil step alanları için kullanılan kavram hangisidir ve bu alanlar Türkiye'de en çok nerelerde görülür?
A) Klimatik bozkır; Doğu Anadolu ile Güneydoğu Anadolu kuşağı
B) Relikt bozkır; Konya Bölümü ile Trakya'nın iç kesimleri
C) Antropojen bozkır; Doğu Anadolu ile Ege'nin iç bölümleri
D) Klimatik bozkır; Orta Kızılırmak havzası ile Trakya yöresi
E) Antropojen bozkır; Orta Kızılırmak çevresi ile Marmara
Cevabı göster
Cevap: E) Antropojen bozkır; Orta Kızılırmak çevresi ile Marmara
İnsan eliyle orman tahribiyle ortaya çıkan ikincil step alanlara 'antropojen bozkır' denir. Türkiye'de bu alanlar özellikle İç Anadolu'nun Orta Kızılırmak çevresi ile Marmara'nın bazı kesimlerinde yoğunlaşır.
Soru 13
Türkiye'de yağış yetersizliği nedeniyle orman örtüsünün en seyrek olduğu, kurak step alanlarının yaygın olduğu bölgeler hangileridir?
A) Doğu Karadeniz ve Marmara
B) Doğu Anadolu ve Ege
C) Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz
D) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
E) İç Anadolu ve Karadeniz
Cevabı göster
Cevap: D) İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun kurak step alanlarında yağışın yetersiz olması orman gelişimini engeller; bu nedenle bu iki bölge orman örtüsünün en seyrek yer kapladığı, step örtüsünün egemen olduğu alanlardır.
Soru 14
Kuzeydoğu Anadolu'nun iklim özelliklerine ilişkin hangisi doğrudur?
A) Kış yağışları baskın, kış sıcaklıkları nadiren 0 °C'nin altına iner.
B) Her mevsim eşit yağış alınır, kışlar ılık geçer.
C) Yaz yağışları egemendir ve kış sıcaklıkları -10 °C'ye kadar düşebilir.
D) Yaz kuraklığı ve yumuşak kışlar bölgenin belirgin özelliğidir.
E) Kış sıcaklıkları -5 °C ile -2 °C arasında kalır, yağış kışa yığılır.
Cevabı göster
Cevap: C) Yaz yağışları egemendir ve kış sıcaklıkları -10 °C'ye kadar düşebilir.
Kuzeydoğu Anadolu'da egemen yağış mevsimi yazdır (karasal-kontinental etkiyle yaz yağışlı rejim) ve kış aylarında sıcaklık -10 °C'ye kadar inebilir.
Soru 15
İç Anadolu'nun yıl içinde sıcaklık farkı yüksek, kurak bir iklime sahip olmasının temel coğrafi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Denizden uzak olması ve çevredeki dağların nemli havayı kesmesi
B) Yüksek dağlarla çevrili olması nedeniyle yağışların belirgin biçimde artması
C) Güneş ışınlarının dik açıyla düşmesi sonucu yıl boyu ısınmanın aşırı artması
D) Kuzeyden inen soğuk hava kütlelerinin etkisine her mevsim doğrudan açık olması
E) Step bitki örtüsünün yüzey albedosunu düşürerek bölgenin ısınmasını artırması
Cevabı göster
Cevap: A) Denizden uzak olması ve çevredeki dağların nemli havayı kesmesi
İç Anadolu'nun kurak ve sıcaklık farkı yüksek iklime sahip olmasının temel nedeni, çevresindeki yüksek dağların denizden gelen ılıtıcı ve nemli havayı içeriye sokmaması ve bölgenin denizden uzakta kalmasıdır.