Akarsular, Göller ve Su Kaynakları Soruları

KPSS Coğrafya · 86 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdaki akarsulardan hangisi Ege Denizi'ne dökülmez?

  1. A) Seyhan Nehri
  2. B) Büyük Menderes Nehri
  3. C) Meriç Nehri
  4. D) Gediz Nehri
  5. E) Küçük Menderes Nehri
Cevabı göster

Cevap: A) Seyhan Nehri

Seyhan Nehri Akdeniz'e dökülür ve Çukurova Deltası'nı oluşturur. Gediz, Büyük Menderes, Küçük Menderes ve Meriç ise Ege Denizi havzasına aittir.

Soru 2

Tuz Gölü'nün mevsimsel değişimi ile akarsularla beslenen bir dağ gölünün (örneğin Abant Gölü) mevsimsel değişimini karşılaştıran aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Her ikisi de yaz aylarında en yüksek su seviyesine ulaşır.
  2. B) Tuz Gölü yazın küçülüp ilkbaharda genişler; dağ gölleri ise ilkbahar-yazda yüksektir.
  3. C) Tuz Gölü ilkbaharda küçülürken dağ gölleri de bu mevsimde en düşük seviyededir.
  4. D) Tuz Gölü tüm yıl boyunca sabit bir su alanına sahipken dağ gölleri mevsimsel değişim gösterir.
  5. E) Her ikisi de kış aylarında en geniş su alanına ulaşır.
Cevabı göster

Cevap: B) Tuz Gölü yazın küçülüp ilkbaharda genişler; dağ gölleri ise ilkbahar-yazda yüksektir.

Tuz Gölü kapalı havzada yer alır; yüksek buharlaşma nedeniyle yaz aylarında küçülür, düşük buharlaşma ve yağışların artmasıyla ilkbaharda genişler.

Soru 3

Türkiye'deki akarsular arasında en kirli olduğu kabul edilen hangisidir?

  1. A) Zap Suyu
  2. B) Sakarya Nehri
  3. C) Ergene Nehri
  4. D) Gediz Nehri
  5. E) Büyük Menderes Nehri
Cevabı göster

Cevap: C) Ergene Nehri

Ergene Nehri, havzasındaki yoğun sanayi faaliyetleri ve tarımsal kirlilik nedeniyle Türkiye'nin en kirli akarsuları arasında ilk sırada gösterilir.

Soru 4

Türkiye'de hem Fırat hem de Dicle Nehri üzerinde büyük barajlar kurulmuştur. Bu nehirlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Her ikisi de yalnızca Türkiye sınırları içinde akarak denize ulaşır.
  2. B) Her ikisi de Karadeniz havzasına ait akarsulardır.
  3. C) Her ikisi de Türkiye'den kaynaklanıp başka ülkelerden geçerek Basra Körfezi'ne dökülür.
  4. D) Her ikisi de Marmara Denizi'ne dökülen sınır ötesi akarsulardır.
  5. E) Her ikisi de delta oluşturan ve Akdeniz'e dökülen akarsulardır.
Cevabı göster

Cevap: C) Her ikisi de Türkiye'den kaynaklanıp başka ülkelerden geçerek Basra Körfezi'ne dökülür.

Hem Fırat hem de Dicle Türkiye'den kaynaklanır, başka ülkelerden geçer ve Şattülarap kanalı aracılığıyla Basra Körfezi'ne (Hint Okyanusu havzasına) ulaşır. Bu nedenle her ikisi de uluslararası sınır ötesi akarsulardır.

Soru 5

Asi Nehri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Kaynağını Türkiye'deki Güneydoğu Anadolu Dağları'ndan alır.
  2. B) Lübnan'da doğar; Suriye üzerinden Türkiye'ye girip Hatay'da Akdeniz'e dökülür.
  3. C) Türkiye'de doğup Suriye ve Lübnan üzerinden akarak Türkiye dışında Akdeniz'e ulaşır.
  4. D) Kuzeyden güneye akan bu nehir Fırat havzasına bağlı bir koldur.
  5. E) Marmara Denizi'ne döküldüğü için Marmara havzasında yer alır.
Cevabı göster

Cevap: B) Lübnan'da doğar; Suriye üzerinden Türkiye'ye girip Hatay'da Akdeniz'e dökülür.

Asi (Orontes) Nehri kaynağını Lübnan'daki Bekaa Vadisi'nden alır; Suriye üzerinden kuzeye akarak Türkiye'ye (Hatay) girer ve Samandağ yakınında Türkiye sınırları içinde Akdeniz'e dökülerek bir delta (Asi deltası)…

Soru 6

Aşağıdaki tektonik göl listelerinden hangisi tamamen doğrudur?

  1. A) Sapanca, İznik, Bafa, Manyas, Eğirdir
  2. B) Sapanca, İznik, Tortum, Manyas, Eğirdir
  3. C) Sapanca, İznik, Uluabat, Manyas, Eğirdir
  4. D) Sapanca, Abant, Uluabat, Manyas, Eğirdir
  5. E) Sapanca, İznik, Uluabat, Köyceğiz, Eğirdir
Cevabı göster

Cevap: C) Sapanca, İznik, Uluabat, Manyas, Eğirdir

Sapanca, İznik, Uluabat, Manyas ve Eğirdir'in tamamı tektonik kökenli göllerdir. Tortum heyelan set gölü, Bafa alüvyal set gölü, Abant heyelan set gölü, Köyceğiz ise alüvyal set gölüdür.

Soru 7

Türkiye'de Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğal göl sayısının az olmasının temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

  1. A) Yoğun volkanik aktivite ve sert ana kayanın suyu tutmaması
  2. B) Buzul aşındırmasının çukurluk alanlar oluşturmaması
  3. C) Bölgedeki fay hatlarının göl çanaklarını drenaj kanallarına dönüştürmesi
  4. D) Şiddetli buharlaşma ve düz (sade) yer şekillerinin göl oluşumunu kısıtlaması
  5. E) Karstik erimeye uygun kayaçların bölgede bulunmaması
Cevabı göster

Cevap: D) Şiddetli buharlaşma ve düz (sade) yer şekillerinin göl oluşumunu kısıtlaması

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin doğal göl bakımından fakir olmasının başlıca nedenleri bölgedeki şiddetli buharlaşma ve düz-sade yer şekillerinin göl çukurluğu oluşumuna izin vermemesidir.

Soru 8

Sakarya Nehri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ege Denizi'ne dökülerek Türkiye'nin en büyük deltasını oluşturur.
  2. B) Marmara Denizi'ne dökülen tek büyük akarsudur.
  3. C) Türkiye sınırları içindeki en uzun akarsu olma özelliğini taşır.
  4. D) Akdeniz havzasına ait olup kaynağı Toros Dağları'ndadır.
  5. E) Karadeniz'e dökülür; kolları arasında Ankara ve Porsuk Çayları yer alır.
Cevabı göster

Cevap: E) Karadeniz'e dökülür; kolları arasında Ankara ve Porsuk Çayları yer alır.

Sakarya Nehri Karadeniz'e dökülür. En önemli kolları Ankara Çayı ve Porsuk Çayı'dır. Türkiye'nin en uzun akarsuyuysa Kızılırmak'tır; Sakarya Marmara'ya değil Karadeniz'e dökülür.

Soru 9

Eğirdir, Akşehir ve Beyşehir gölleri ile Çıldır Gölü arasında coğrafi konum bakımından belirgin bir ayrım vardır. Bu farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Eğirdir ve Beyşehir karma kökenli, Akşehir ise yalnızca karstik kökenlidir
  2. B) Akşehir Gölü Marmara Havzası'na, diğerleri Akdeniz Havzası'na bağlıdır
  3. C) Diğer üç gölün aksine bu gölün Göller Yöresi dışında, Doğu Anadolu'da bulunması
  4. D) Beyşehir kapalı havzada, Eğirdir ise açık havzada bulunur
  5. E) Akşehir Gölü volkanik set, diğerleri tektonik kökenlidir
Cevabı göster

Cevap: C) Diğer üç gölün aksine bu gölün Göller Yöresi dışında, Doğu Anadolu'da bulunması

Eğirdir, Akşehir ve Beyşehir gölleri Göller Yöresi'nde bir arada bulunur.

Soru 10

Aşağıda Türkiye'deki akarsulara ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Aras Nehri Türkiye'de doğup Hazar Denizi havzasına dökülür.
  2. B) Asi Nehri Karadeniz havzasına akar.
  3. C) Meriç Nehri Ege Denizi'ne dökülür.
  4. D) Fırat Nehri Basra Körfezi'ne ulaşır.
  5. E) Göksu Nehri Akdeniz'e dökülür.
Cevabı göster

Cevap: B) Asi Nehri Karadeniz havzasına akar.

Asi (Orontes) Nehri Akdeniz'e dökülür, Karadeniz havzasına akmaz. Kaynağı Lübnan taraflarında olup Türkiye'nin Hatay iline girerek Akdeniz'e ulaşır. Diğer seçeneklerdeki bilgiler doğrudur.

Soru 11

Türkiye'de heyelan set göllerine en sık hangi coğrafi bölgede rastlanır?

  1. A) İç Anadolu Bölgesi
  2. B) Doğu Anadolu Bölgesi
  3. C) Ege Bölgesi
  4. D) Akdeniz Bölgesi
  5. E) Karadeniz Bölgesi
Cevabı göster

Cevap: E) Karadeniz Bölgesi

Karadeniz Bölgesi'nin engebeli, sarp yamaçları ve nemli iklimi, heyelanlara elverişli ortam yaratır; bu nedenle heyelan set gölleri bu bölgede yoğunlaşır.

Soru 12

Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü'nün oluşumunu diğer saf tektonik göllerden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Göl tabanının yalnızca yerkabuğu hareketleriyle çökmesiyle oluşması
  2. B) Buzul aşındırmasının oluşturduğu çukurlukta suyun birikmesiyle oluşması
  3. C) Tektonik çöküntü alanına volkanik lavların akarak akarsuları set oluşturmasıyla kapaması
  4. D) Kireçtaşı arazisinin erimesiyle meydana gelen karstik çukurluğa su birikmesiyle oluşması
  5. E) Heyelan kütlesinin akarsuyu engellemesiyle bir havzanın oluşmasıyla meydana gelmesi
Cevabı göster

Cevap: C) Tektonik çöküntü alanına volkanik lavların akarak akarsuları set oluşturmasıyla kapaması

Van Gölü hem tektonik çöküntü hem de volkanik lavların akarsuları tıkamasıyla oluşan karma (volkanik set + tektonik) bir göldür. Bu özellik onu saf tektonik göllerden ayırır.

Soru 13

Türkiye'de heyelan set göllerinin ağırlıklı olarak Karadeniz Bölgesi'nde toplanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Bölgede karstik (kireçtaşı) yapının çok yaygın olması
  2. B) Yoğun yağış, sarp yamaçlar ve killi zeminin heyelana elverişli ortam oluşturması
  3. C) Bölgedeki tektonik aktivitenin diğer bölgelere göre belirgin biçimde fazla olması
  4. D) Bölgenin geçmişte buzul aşındırmasına en çok maruz kalan alan olması
  5. E) Bölgede volkanik faaliyetlerin göl çanaklarının oluşumuna zemin hazırlaması
Cevabı göster

Cevap: B) Yoğun yağış, sarp yamaçlar ve killi zeminin heyelana elverişli ortam oluşturması

Heyelan set gölleri, kütlesel hareketler (heyelan) sonucu vadi tabanlarının kapanmasıyla oluşur.

Soru 14

Türkiye'deki akarsularda yıllık en yüksek akım miktarının genellikle ilkbahar mevsiminde görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İlkbaharda buharlaşmanın azalması nedeniyle daha fazla suyun havzada kalması
  2. B) Yağışların yalnızca ilkbaharda gerçekleşmesi
  3. C) İlkbaharda kar erimeleri ve yağışların bir arada etkili olması
  4. D) Derin yer altı sularının ilkbaharda yüzeye çıkması
  5. E) Rüzgâr hızının ilkbaharda artmasıyla karaların ısınması
Cevabı göster

Cevap: C) İlkbaharda kar erimeleri ve yağışların bir arada etkili olması

İlkbaharda dağlardaki karların erimeye başlaması ve yağışların sürmesi akışı artırır. Fırat, Bakırçay ve Seyhan gibi akarsular ilkbaharda maksimum debiye ulaşır.

Soru 15

Sapanca ve İznik gölleri hangi bölgede yer alır ve oluşum türü bakımından nasıl sınıflandırılır?

  1. A) Marmara Bölgesi – tektonik göller
  2. B) Karadeniz Bölgesi – heyelan set gölleri
  3. C) Ege Bölgesi – karstik göller
  4. D) İç Anadolu Bölgesi – volkanik göller
  5. E) Marmara Bölgesi – karstik göller
Cevabı göster

Cevap: A) Marmara Bölgesi – tektonik göller

Sapanca ve İznik gölleri, Marmara Bölgesi'nde yer alan ve tektonik hareketler sonucu çökmüş havzalarda oluşmuş tektonik göllerdir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları