Karadeniz iklimi: özellikleri ve yayılış alanı Soruları
KPSS Coğrafya · 41 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Şile hakkında yanlıştır?
A) İstanbul iline bağlı bir ilçedir.
B) Karadeniz kıyısında yer alır.
C) Adının Rumca 'mercanköşk' bitkisinden geldiği ileri sürülür.
D) Turizmi yalnızca yaz aylarıyla sınırlıdır.
E) Şile feneri ve Şile bezi dokumacılığıyla tanınan bir ilçedir.
Cevabı göster
Cevap: D) Turizmi yalnızca yaz aylarıyla sınırlıdır.
Şile yalnızca yaz mevsiminde değil, yaz-kış boyunca turistlerin ilgi gösterdiği bir ilçedir; bu yüzden turizmi yalnızca yaz aylarıyla sınırlı sayan ifade yanlıştır.
Soru 2
Karadeniz iklimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Yıllık sıcaklık farkı yüksektir; en fazla yağış ilkbaharda düşer.
B) Bağıl nem düşüktür; yaz kuraklığı belirgin, bitki örtüsü makiliktir.
C) Sıcaklık farkı azdır; en fazla yağış sonbaharda düşer, örtü ormandır.
D) İklim yalnızca Karadeniz Bölgesi'nde görülür; kış yağışları baskındır.
E) Sıcaklık farkı azdır; en fazla yağış kış mevsiminde düşer.
Cevabı göster
Cevap: C) Sıcaklık farkı azdır; en fazla yağış sonbaharda düşer, örtü ormandır.
Karadeniz ikliminde günlük ve yıllık sıcaklık farkı azdır, bağıl nem yüksektir, en fazla yağış sonbaharda düşer ve doğal bitki örtüsü ormandır; bu nedenle sıcaklık farkının az, yağışın sonbaharda yoğun ve örtünün orman…
Soru 3
Türkiye'nin hangi kıyısı, az girintili-çıkıntılı yapısı nedeniyle doğal liman, koy ve körfez bakımından en fakir, en sade kıyı şeridini oluşturur?
A) Karadeniz kıyıları
B) Marmara kıyıları
C) Ege kıyıları
D) Akdeniz kıyıları
E) Hazar kıyıları
Cevabı göster
Cevap: A) Karadeniz kıyıları
Az girintili-çıkıntılı yapısı nedeniyle en sade kıyı şeridi Karadeniz kıyılarıdır; bu yapı doğal liman, koy ve körfezlerin az olmasına yol açar. En uzun kıyı şeridi ise girintili-çıkıntılı Ege kıyısına aittir.
Soru 4
Ahşap meskenlerin Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olmasının temel nedenleri ve bu yapı tipinin barındırdığı birincil tehlike aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Deprem riski yüksek olduğundan hafif yapı malzemesi tercihi – sık yaşanan sel basmaları
B) Ahşabın ucuz ve kolay işlenebilir olması – sık yaşanan çığ düşmeleri
C) Geleneksel mimari estetiğinin korunması – hava şartlarından kaynaklanan donma
D) Hammaddenin bol bulunması ve nemli iklime uygunluk – sık yaşanan yangınlar
E) Taş ve tuğlanın bölgede bulunmaması – yoğun kardan çatı çökmesi
Cevabı göster
Cevap: D) Hammaddenin bol bulunması ve nemli iklime uygunluk – sık yaşanan yangınlar
Karadeniz'de ahşap meskenlerin yaygın olması, bölgede kereste hammaddesinin bol bulunması ve ahşabın nemli iklim koşullarına uyum sağlamasıyla açıklanır.
Soru 5
Yumuşak kireçtaşı (kalker) üzerinde gelişen, koyu renkli ve humusça zengin topraklar hangi adla anılır ve Türkiye'de en çok hangi sahalarda görülür?
A) Podzol – Karadeniz'in yüksek dağlık iğne yapraklı orman kesimleri
B) Rendzina – İç Anadolu, Ege ve Doğu Anadolu çöküntü sahaları
C) Terra rossa – Akdeniz'in kireçtaşı yamaçlarındaki kızıl topraklar
D) Hidromorf – İç Anadolu'da taban suyu yüksek göl çevreleri
E) Kahverengi orman toprağı – Karadeniz nemli ormanları altında
Cevabı göster
Cevap: B) Rendzina – İç Anadolu, Ege ve Doğu Anadolu çöküntü sahaları
Yumuşak kireçtaşı üzerinde gelişen, koyu renkli ve humusça zengin bu topraklar Rendzina'dır; Türkiye'de daha çok İç Anadolu, Ege ve Doğu Anadolu'nun killi-kireçli çöküntü sahalarında görülür.
Soru 6
Deriner Barajı hangi nehir üzerinde ve hangi havzada yer almaktadır?
A) Sakarya Nehri – Marmara havzası
B) Kızılırmak Nehri – Karadeniz havzası
C) Fırat Nehri – Fırat-Dicle havzası
D) Yeşilırmak Nehri – Karadeniz havzası
E) Çoruh Nehri – Karadeniz havzası
Cevabı göster
Cevap: E) Çoruh Nehri – Karadeniz havzası
Deriner Barajı, Karadeniz havzasına ait Çoruh Nehri üzerinde inşa edilmiştir.
Soru 7
Türkiye'de çay tarımının başlatılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Çay fidanları İran'dan getirilip Zihni Derin'ce Rize'de yetiştirilmiştir.
B) Çay fidanları Hindistan'dan getirilip Trabzon'da deneme amaçlı ekilmiştir.
C) Çay üretimi Zihni Derin'in Batum'dan getirdiği fidanlarla başlatılmıştır.
D) Çay fidanları Çin'den ithal edilip ilk kez Samsun'da yetiştirilmiştir.
E) Devlet eliyle başlatılan çay üretimi Türkiye'yi dünyada ilk sıraya taşımıştır.
Cevabı göster
Cevap: C) Çay üretimi Zihni Derin'in Batum'dan getirdiği fidanlarla başlatılmıştır.
Türkiye'de çay tarımını ziraatçı Zihni Derin başlatmış, fidanlar Batum'dan getirilmiştir; üretim devlet desteğiyle Rize çevresinde gelişmiştir.
Soru 8
Karadeniz kıyısındaki Türk limanları arasında en önemli konuma sahip olan liman hangisidir?
A) Samsun
B) Trabzon
C) Zonguldak
D) Sinop
E) Rize
Cevabı göster
Cevap: A) Samsun
Samsun, Karadeniz kıyısındaki Türk limanları arasında nüfusu, ticaret hacmi ve fonksiyonel özellikleri bakımından en önemli liman kentidir.
Soru 9
Doğu Karadeniz kıyı dağlarından denize ulaşan akarsuların ortak özelliği nedir?
A) Uzun vadiler oluşturarak ova tabanlarında yavaş aktıkları için taşkın ovalarının geniş olması
B) Yıl boyunca düzenli rejim sergileyerek tarımsal sulamada yaygın biçimde kullanılması
C) Kaynaklandıkları dağlık arazinin etkisiyle akış hızlarının yüksek olması
D) Çıkışlarında geniş delta ovaları oluşturmaları
E) Taşıdıkları sediman miktarının düşük olması nedeniyle kıta sahanlığının dar olması
Cevabı göster
Cevap: C) Kaynaklandıkları dağlık arazinin etkisiyle akış hızlarının yüksek olması
Doğu Karadeniz kıyısındaki akarsular, dağlık ve eğimli araziden kısa mesafede denize indikleri için akış hızları yüksektir; bu, söz konusu akarsuların ortak temel özelliğidir.
Soru 10
Doğu Karadeniz kıyıları boyunca, dağların kıyıya paralel ve yakın uzanmasına bağlı engebeli yapı nedeniyle aşağıdakilerden hangisi gelişmez?
A) Kıyı boyunca uzanan geniş taban ovaları
B) Kıyı ile hemen gerisindeki dağlar arasında dar bir kıyı şeridi
C) Falezli yüksek kıyı kesitlerinin görülmesi
D) Kıta sahanlığının dar kalması
E) Akarsu ağzı deltalarının görülmesi
Cevabı göster
Cevap: A) Kıyı boyunca uzanan geniş taban ovaları
Dağların kıyıya paralel ve yakın uzandığı Doğu Karadeniz'de yer şekilleri engebeli olduğundan kıyı boyunca geniş taban ovaları gelişmez; buna karşılık dar kıyı şeridi, falezli yüksek kıyılar, dar kıta sahanlığı ve küçük…
Soru 11
Doğu Karadeniz'de Trabzon ile Gümüşhane arasındaki iklimsel farklılığın bu denli belirgin olmasının temel coğrafi nedeni nedir?
A) Güney rüzgârlarının bölgede etkisinin artması
B) İki şehrin farklı su kütlelerine yakınlığı
C) Kıyıya paralel uzanan yüksek dağların denizel etkiyi iç kesimlere taşımaması
D) Trabzon ile Gümüşhane arasındaki yükseklik farkının yok denecek kadar az olması
E) Orta Karadeniz ile aynı dağ sistemine sahip olmaları
Cevabı göster
Cevap: C) Kıyıya paralel uzanan yüksek dağların denizel etkiyi iç kesimlere taşımaması
Kıyıya paralel uzanan yüksek dağlar Trabzon ile Gümüşhane arasında bir bariyer oluşturarak nemli denizel hava kütlelerinin iç kesimlere geçmesini engeller; bu da iki şehir arasında keskin bir iklim farkı yaratır.
Soru 12
Karadeniz iklim bölgesi topraklarının diğer bölge topraklarından tuz ve mineral birikimi açısından daha yoksul olmasının temel nedeni nedir?
A) Toprakların bol yağışla çok yıkanması sonucu tuz ve minerallerin süzülüp gitmesi
B) Bölgede tarımsal faaliyetin neredeyse hiç yapılmaması
C) Yüksek sıcaklıkların tuz ve minerallerin buharlaşmasına neden olması
D) Toprakların çok eski jeolojik dönemlerde oluşmuş olması
E) Bölgedeki orman örtüsünün topraktaki tuz birikimini fiziksel olarak engellemesi
Cevabı göster
Cevap: A) Toprakların bol yağışla çok yıkanması sonucu tuz ve minerallerin süzülüp gitmesi
Karadeniz iklim bölgesinde bol yağışlar toprağı çok yıkadığından tuz ve mineral birikimi azdır; bu özellik Karadeniz topraklarını diğer bölge topraklarından ayıran temel nedendir.
Soru 13
Samsun yakınında alüvyonlarıyla Çarşamba Ovası'nı oluşturarak Karadeniz'e dökülen akarsu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kızılırmak
B) Sakarya
C) Filyos
D) Çoruh
E) Yeşilırmak
Cevabı göster
Cevap: E) Yeşilırmak
Çarşamba Ovası, Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonlarla Samsun yakınında oluşmuş bir delta ovasıdır; bu nedenle ovayı oluşturan akarsu Yeşilırmak'tır.
Soru 14
Batı Karadeniz'de, kendisiyle aynı adı taşıyan ilin merkezinden geçerek Karadeniz'e dökülen akarsu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sakarya Nehri
B) Kızılırmak Nehri
C) Bartın Çayı
D) Filyos Çayı
E) Devrekani Çayı
Cevabı göster
Cevap: C) Bartın Çayı
Bartın Çayı, Batı Karadeniz'de adını verdiği ilin merkezinden geçerek Karadeniz'e dökülen başlıca akarsudur.
Soru 15
Nadas uygulamasının Türkiye'de en az yapıldığı bölge hangisidir ve bunun temel nedeni nedir?
A) Karadeniz — bol yağışla toprak neminin yüksek kalması
B) Ege — zeytin ve bağ tarımının yaygın olması
C) İç Anadolu — buğday üretiminin yoğun olması
D) Güneydoğu Anadolu — sulama kanallarının yaygınlaşması
E) Akdeniz — yıllık sıcaklık ortalamasının yüksekliği
Cevabı göster
Cevap: A) Karadeniz — bol yağışla toprak neminin yüksek kalması
Nadas, toprağın nemini biriktirmek için tarlanın boş bırakılmasıdır. Karadeniz'de yağış bol, toprak zaten nemli olduğundan nadasa gerek kalmaz; bu nedenle nadas en az bu bölgede yapılır.