Nüfus artışı, tarihi sayımlar ve ADNKS Soruları

KPSS Coğrafya · 59 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye'de sokağa çıkma yasağı eşliğinde vatandaşların evde sayıldığı geleneksel yöntemle gerçekleştirilen son nüfus sayımı hangi yıla aittir?

  1. A) 2000
  2. B) 1990
  3. C) 1995
  4. D) 1985
  5. E) 2006
Cevabı göster

Cevap: A) 2000

Geleneksel sokağa çıkma yasağı yöntemiyle yapılan son sayım 2000 yılında gerçekleştirilmiş; sonrasında adrese dayalı kayıt sistemi (ADNKS) uygulamaya girmiştir.

Soru 2

1923-1965 döneminde Türkiye'de nüfus artışını desteklemek amacıyla alınan uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti tanınması
  2. B) Doğum kontrol yöntemlerinin yasaklanması
  3. C) Evlilik yaşının düşürülmesi
  4. D) Yurt dışı işçi göçünün teşvik edilmesi
  5. E) Çok çocuklu ailelere ödül verilmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Yurt dışı işçi göçünün teşvik edilmesi

1923-1965 döneminde nüfus artışını destekleyen uygulamalar: çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti ve ödül, doğum kontrolünün yasaklanması, evlilik yaşının düşürülmesidir.

Soru 3

1965-1980 döneminde Türkiye'de nüfus artış hızını düşürmeye yönelik alınan önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Nüfus Planlaması Kanunu'nun çıkarılması (1965)
  2. B) DPT I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yayımlanması (1963)
  3. C) Yurt dışına işçi göçünün teşvik edilmesi
  4. D) Çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti ve ödül verilmesi
  5. E) Nüfus artırıcı teşviklerin kaldırılması
Cevabı göster

Cevap: D) Çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti ve ödül verilmesi

Çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti ve ödül verilmesi 1923-1965 dönemine ait nüfus artırıcı bir uygulamadır.

Soru 4

Cittaslow (Sakin Şehir) ağına üye olabilmek için bir yerleşim biriminin sahip olması gereken temel nüfus koşulu nedir?

  1. A) Nüfusun 100.000'in altında olması
  2. B) Nüfusun 75.000'in altında olması
  3. C) Nüfusun 50.000'in altında olması
  4. D) Nüfusun 20.000'in altında olması
  5. E) Nüfusun 10.000'in altında olması
Cevabı göster

Cevap: C) Nüfusun 50.000'in altında olması

Cittaslow statüsü için yerleşim nüfusunun 50.000'in altında olması temel şartlardan biridir.

Soru 5

Osmanlı Devleti'nde 1881/1882 yılında gerçekleştirilen nüfus sayımı hangi padişah döneminde yapılmıştır?

  1. A) II. Mahmut
  2. B) Abdülmecit
  3. C) Abdülaziz
  4. D) II. Abdülhamit
  5. E) V. Mehmet Reşat
Cevabı göster

Cevap: D) II. Abdülhamit

Osmanlı'da 1881/1882 yılında II. Abdülhamit döneminde bir nüfus sayımı gerçekleştirilmiştir.

Soru 6

Türkiye'de nüfus yoğunluğunun hesaplanma yöntemi ve zaman içindeki eğilimi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Km² başına düşen nüfus olarak hesaplanır ve kuruluştan bu yana sürekli artmıştır.
  2. B) Kentlerdeki toplam nüfusun kırsal nüfusa oranlanmasıyla bulunan bir orandır.
  3. C) Zaman zaman azalmış, zaman zaman artarak dalgalı bir seyir izleyen bir göstergedir.
  4. D) Hesabında yalnızca ekili-dikili alanlar dikkate alınır, çünkü nüfus oraya yığılmaktadır.
  5. E) Artış hızı, nüfus artış hızıyla her dönemde tam olarak eşit gerçekleşmiştir.
Cevabı göster

Cevap: A) Km² başına düşen nüfus olarak hesaplanır ve kuruluştan bu yana sürekli artmıştır.

Nüfus yoğunluğu toplam nüfusun yüzölçümüne (km²) oranıdır; Türkiye'de yüzölçümü değişmezken nüfus sürekli arttığından yoğunluk da sürekli artmıştır.

Soru 7

Türkiye'de nüfus politikasında yeniden nüfus artışını hedefleyen düzenlemelere duyulan ihtiyaç hangi tarihten itibaren gündemin ön sıralarına taşınmıştır?

  1. A) 1965
  2. B) 1980
  3. C) 1990
  4. D) 2015
  5. E) 2005
Cevabı göster

Cevap: E) 2005

2005 yılından itibaren düşen doğurganlık oranları ve gelecekteki nüfus eğilimleri nedeniyle nüfus artışını destekleyici politikalara yönelik gereklilik belirmiş ve sonraki yıllarda bu yönde düzenlemeler yapılmıştır.

Soru 8

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayımı hangi yılda yapılmış ve toplam nüfus kaç milyon olarak belirlenmiştir?

  1. A) 1923 — yaklaşık 10 milyon
  2. B) 1930 — yaklaşık 15 milyon
  3. C) 1927 — yaklaşık 18 milyon
  4. D) 1935 — yaklaşık 16 milyon
  5. E) 1927 — yaklaşık 13,6 milyon
Cevabı göster

Cevap: E) 1927 — yaklaşık 13,6 milyon

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayımı 1927'de yapılmış ve toplam nüfus yaklaşık 13,6 milyon olarak tespit edilmiştir.

Soru 9

Türkiye'deki nüfus yoğunluğu farklılıklarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Erzurum — milyonun üzerinde nüfuslu sık yerleşme merkezi
  2. B) Trabzon — nüfusu 100 binin altında kalan seyrek nüfuslu il
  3. C) Konya — Doğu Karadeniz'in en yoğun nüfuslu kıyı şehri
  4. D) Iğdır — nüfusu 250 bini geçmeyen seyrek nüfuslu il
  5. E) Samsun — İç Anadolu'nun en sık nüfuslu kenti
Cevabı göster

Cevap: D) Iğdır — nüfusu 250 bini geçmeyen seyrek nüfuslu il

Iğdır, nüfusu 250 bini geçmeyen seyrek nüfuslu illerden biridir; bu yönüyle eşleştirme doğrudur.

Soru 10

Türkiye'de bir yerleşmenin yasal olarak 'kent' sayılabilmesi için gereken asgari nüfus eşiği kaçtır?

  1. A) 5.000
  2. B) 20.000
  3. C) 10.000
  4. D) 50.000
  5. E) 100.000
Cevabı göster

Cevap: B) 20.000

Türkiye'de nüfusu 20.000'i aşan yerleşmeler kent statüsüne kavuşur; bunun üzerinde 750.000 büyükşehir, 1 milyon metropol eşiği gelir.

Soru 11

Türkiye'nin nüfus politikasını dört döneme göre doğru sıralayan seçenek hangisidir?

  1. A) Artışı teşvik → Artışı frenleme → Dengeli politika → Yeniden teşvik
  2. B) Artışı frenleme → Dengeli politika → Artışı teşvik → Artışı frenleme
  3. C) Dengeli politika → Artışı teşvik → Artışı frenleme → Yeniden teşvik
  4. D) Artışı teşvik → Dengeli politika → Artışı frenleme → Yeniden teşvik
  5. E) Artışı frenleme → Artışı teşvik → Dengeli politika → Yeniden teşvik
Cevabı göster

Cevap: A) Artışı teşvik → Artışı frenleme → Dengeli politika → Yeniden teşvik

Türkiye'nin nüfus politikası: 1923-1965 artışı teşvik, 1965-1980 artışı frenleme, 1980-2005 dengeli politika, 2005 sonrası yeniden artışı özendirme şeklinde dört dönemde ele alınır.

Soru 12

Türkiye'de en son nüfus tespiti ne zaman ve hangi sisteme göre yapılmıştır?

  1. A) 1 Ocak 2022 tarihinde, adrese dayalı kayıt sistemi esas alınarak
  2. B) 31 Aralık 2022 tarihinde, geleneksel hane sayımı yöntemiyle
  3. C) 31 Aralık 2025 tarihinde, adrese dayalı kayıt sistemi (ADNKS) ile
  4. D) 1 Ocak 2024 tarihinde, sokağa çıkma yasaklı geleneksel sayım yöntemiyle
  5. E) 31 Aralık 2023 tarihinde, geleneksel hane sayımı yöntemiyle
Cevabı göster

Cevap: C) 31 Aralık 2025 tarihinde, adrese dayalı kayıt sistemi (ADNKS) ile

Türkiye'de en güncel nüfus tespiti 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla ADNKS'den elde edilen verilere dayanmaktadır; bu sonuçlara göre nüfus yaklaşık 86,1 milyon kişidir.

Soru 13

1923-1965 yılları arasında Türkiye'nin nüfus politikasının temel yönelimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Nüfus artışını frenleyen aile planlaması uygulamalarının yürütülmesi
  2. B) Nüfus artışını teşvik eden, doğum kontrolünü özendirmeyen politikalar
  3. C) Ne teşvik ne kısıtlama içeren dengeli bir nüfus politikası izlenmesi
  4. D) Yurt dışı işçi göçünü teşvik ederek nüfus baskısını azaltma politikası
  5. E) Yalnızca kentsel nüfusu artırmaya yönelik seçici politikalar uygulanması
Cevabı göster

Cevap: B) Nüfus artışını teşvik eden, doğum kontrolünü özendirmeyen politikalar

1923-1965 döneminde Türkiye, genç ve az nüfuslu Cumhuriyet için nüfus artırıcı politika uygulamış; doğum kontrolü teşvik edilmemiş, nüfus büyümesi desteklenmiştir.

Soru 14

Türkiye'de 1923-1965 döneminde izlenen nüfusu artırıcı politikaların gerekçeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Tarım ve sanayide makineleşmenin yetersiz olması nedeniyle yoğun iş gücüne duyulan ihtiyaç
  2. B) Savaş dönemlerinde yitirilen genç nüfusun yerine dinamik bir nüfus oluşturma hedefi
  3. C) Ulusal savunmanın sağlanması için genç ve güçlü bir nüfusun gerekli görülmesi
  4. D) Doğurganlık oranının kontrol altına alınarak nüfus büyümesinin yavaşlatılması
  5. E) Üretim ve tüketimi desteklemek amacıyla daha kalabalık bir nüfusun hedeflenmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Doğurganlık oranının kontrol altına alınarak nüfus büyümesinin yavaşlatılması

1923-1965 döneminde nüfus artırıcı politika uygulanmıştır; doğurganlık oranını kısıtlama 1965 sonrası politikanın özelliğidir ve bu dönemin gerekçeleri arasında yer almaz.

Soru 15

1950-2015 döneminde Türkiye'de en hızlı büyüyen yaş grubu hangisidir ve büyüklüğü yaklaşık kaç kata ulaşmıştır?

  1. A) 15-64 yaş grubu; yaklaşık dört kat
  2. B) 65+ yaş grubu; yaklaşık on kat
  3. C) 0-14 yaş grubu; yaklaşık iki kat
  4. D) 25-44 yaş grubu; yaklaşık beş kat
  5. E) 0-14 yaş grubu; yaklaşık on kat
Cevabı göster

Cevap: B) 65+ yaş grubu; yaklaşık on kat

65+ yaş grubu 1950'de ≈0,7 milyondan 2015'te ≈6,5 milyona yükselmiş, yaklaşık on kat büyüyerek en hızlı büyüyen grup olmuştur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları