Yenilenebilir ve nükleer enerji (rüzgar, güneş, jeotermal, Akkuyu) Soruları
KPSS Coğrafya · 21 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Türkiye'de jeotermal enerji potansiyelinin Ege Bölgesi'nde en yüksek düzeyde olmasının temel jeolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Batı Anadolu graben sistemi ve aktif fay hatlarının bölgede yoğunlaşması
B) Ege kıyılarındaki derin okyanus çukurlarının yerkabuğunu ısıtması
C) Bölgede volkanik dağ kuşaklarının oluşturduğu yüksek rakımlı alanların bulunması
D) Akdeniz iklimiyle birlikte gelen yüksek yüzey sıcaklıklarının yeraltına iletilmesi
E) Karstik yapıların yer altı sularını derin katmanlara taşıması
Cevabı göster
Cevap: A) Batı Anadolu graben sistemi ve aktif fay hatlarının bölgede yoğunlaşması
Batı Anadolu graben sistemi ve bölgedeki aktif fay hatları, yerkabuğunun incelmesine ve magmatik ısının yüzeye yakınlaşmasına yol açar; bu durum Ege'yi Türkiye'nin jeotermal açıdan en zengin bölgesi yapar.
Soru 2
Mersin Akkuyu nükleer santralinin inşaatına hangi yılda ve hangi ülkeyle işbirliği yapılarak başlanmıştır?
A) 2010 yılında Fransa ile
B) 2018 yılında Rusya ile
C) 2015 yılında Japonya ile
D) 2012 yılında Güney Kore ile
E) 2020 yılında Çin ile
Cevabı göster
Cevap: B) 2018 yılında Rusya ile
Akkuyu nükleer santralinin inşaatı 2018 yılında Türkiye ile Rusya arasındaki anlaşma çerçevesinde başlatılmıştır.
Soru 3
Türkiye'nin ilk rüzgâr enerji santrali (RES) hangi yılda ve hangi ilde kurulmuştur?
A) 2003 yılında Balıkesir'de
B) 1995 yılında Çanakkale'de
C) 1998 yılında İzmir'de
D) 2001 yılında Manisa'da
E) 2005 yılında Muğla'da
Cevabı göster
Cevap: C) 1998 yılında İzmir'de
Türkiye'nin ilk RES'i 1998 yılında İzmir'de kurulmuştur. Rüzgâr enerjisinde Ege Bölgesi öne çıkan bölgedir.
Soru 4
Bazı enerji kaynakları her durumda (koşulsuz) yenilenebilir sayılırken, bazıları yalnızca belirli koşullar sağlandığında yenilenebilir kabul edilir. Buna göre aşağıdaki kaynaklardan hangisi koşulsuz yenilenebilir bir kaynaktır?
A) Jeotermal enerji
B) Biyokütle enerjisi
C) Kömür gazı
D) Petrol koku
E) Güneş enerjisi
Cevabı göster
Cevap: E) Güneş enerjisi
Su gücü, güneş ve rüzgâr koşulsuz (her durumda) yenilenebilir kaynaklardır; verilen seçenekler içinde bu sınıfa giren tek kaynak güneş enerjisidir.
Soru 5
Türkiye'nin jeotermal enerji potansiyelinin yüksek olmasının jeolojik kökeni temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
A) I. jeolojik dönemde oluşan eski Paleozoyik kıvrım dağlarının varlığı
B) IV. jeolojik dönemde yaşanan buzul ilerlemeleri ve geri çekilmeleri
C) II. ve III. jeolojik dönemlerde şekillenen aktif jeolojik yapının etkisi
D) Yalnızca Kuvaterner dönemine ait rift vadilerinin yaygınlığı
E) Deprem kuşaklarının dışında kalan kararlı levha yapısının özellikleri
Cevabı göster
Cevap: C) II. ve III. jeolojik dönemlerde şekillenen aktif jeolojik yapının etkisi
Türkiye'nin jeotermal potansiyeli, II. (Mesozoyik) ve III. (Neojen) jeolojik dönemlerde oluşan ve hâlâ aktif olan jeolojik yapıyla doğrudan ilgilidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin nükleer santral yatırım gerekçeleri arasında yer almaz?
A) Enerjide dışa bağımlılığı azaltarak ithalatı düşürmek
B) Nükleer enerjiyi yenilenebilir bir kaynak olarak enerji arzına kazandırmak
C) Artan elektrik talebini güvenli biçimde karşılamak
D) Kaynak çeşitliliğiyle enerji arz güvenliğini güçlendirmek
E) Daha ucuz ve istikrarlı bir elektrik arzı sağlamak
Cevabı göster
Cevap: B) Nükleer enerjiyi yenilenebilir bir kaynak olarak enerji arzına kazandırmak
Nükleer enerji yenilenemeyen bir kaynaktır; bu nedenle nükleer enerjiyi yenilenebilir kaynak sınıfına dahil etmek bir yatırım gerekçesi olamaz. Diğer seçenekler gerçek gerekçelerdir.
Soru 7
Nükleer santral kurulacak alanların seçiminde aşağıdaki etkenlerden hangisi birincil önem taşır?
A) Hâkim rüzgâr yönünün güneye dönük olması ve kara yoluna yakınlık
B) Düşük nüfus yoğunluğu ve yakın çevrede sanayi tesislerinin bulunması
C) Geniş orman örtüsünün korunması ve yüksek güneş ışınımı süresi
D) Deprem riskinin düşük olması ve büyük bir su kaynağına yakınlık
E) Alüvyal ova üzerinde konumlanma ve derin doğal limanların varlığı
Cevabı göster
Cevap: D) Deprem riskinin düşük olması ve büyük bir su kaynağına yakınlık
Güvenli nükleer santral yer seçiminin temel kriterleri, deprem riskinin az olması ve reaktörlerin soğutulması için deniz ya da büyük bir su kaynağına yakınlıktır; bu nedenle deprem riskinin düşük olması ve büyük bir su…
Soru 8
2025 yılı gerçekleşen elektrik üretimi verilerine göre Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynakları üretim payına göre büyükten küçüğe sıralandığında hangisi ikinci sıradadır?
A) Rüzgâr enerjisi
B) Güneş enerjisi
C) Jeotermal enerji
D) Biyokütle enerjisi
E) Dalga enerjisi
Cevabı göster
Cevap: A) Rüzgâr enerjisi
2025 üretim verilerine göre sıralama hidroelektrik (yaklaşık %16) > rüzgâr (yaklaşık %11) > güneş (yaklaşık %10,5) > jeotermal > biyokütle biçimindedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde yenilenebilir enerji teşvik politikaları arasında yer almaz?
A) Çatılarda güneş paneli kurulumunun desteklenmesi
B) Yeni petrol arama ve üretimine yatırım yapılması
C) Jeotermal enerjiyle konut ısıtma sistemlerinin yaygınlaştırılması
D) Kıyı bölgelerinde deniz üstü rüzgâr santralleri inşa edilmesi
E) Güneş enerjisi santrallerinin kurulu gücünün artırılması
Cevabı göster
Cevap: B) Yeni petrol arama ve üretimine yatırım yapılması
Petrol yenilenemeyen bir fosil yakıttır; üretimine yeni yatırım yapmak sürdürülebilir kalkınma ve yenilenebilir enerji teşviki kapsamına girmez.
Soru 10
Nükleer enerjinin ham maddesi olan radyoaktif elementler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
A) Lityum ve bor
B) Krom ve mangan
C) Uranyum ve toryum
D) Boksit ve flüorit
E) Silisyum ve titanyum
Cevabı göster
Cevap: C) Uranyum ve toryum
Nükleer enerjinin ham maddeleri radyoaktif elementler olan uranyum ve toryumdur.
Soru 11
Türkiye'de uranyum rezervlerinin bulunduğu iller aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Yozgat, Manisa, Uşak
B) Eskişehir, Malatya, Kütahya
C) Çankırı, Kırşehir, Sivas
D) Afyonkarahisar, Denizli, Burdur
E) Konya, Karaman, Niğde
Cevabı göster
Cevap: A) Yozgat, Manisa, Uşak
Türkiye'de uranyum; Yozgat (Sorgun), Manisa (Köprübaşı) ve Uşak'ta bulunur. Eskişehir (Sivrihisar) ve Malatya ise toryum rezervlerinin yoğun olduğu yerlerdir.
Soru 12
2025 yılı gerçekleşen elektrik üretimi verilerine göre Türkiye'nin elektrik üretiminde en büyük paya sahip kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hidroelektrik
B) Kömür
C) Rüzgâr
D) Güneş enerjisi
E) Doğal gaz
Cevabı göster
Cevap: B) Kömür
2025 verilerine göre Türkiye'de elektrik üretiminde kömür yaklaşık %34'lük payla birinci sıradadır; bunu doğal gaz ve hidroelektrik izler.
Soru 13
Avrupa'nın en büyük güneş enerjisi santrallerinden birine (GES) ev sahipliği yapan il ile bu santralin bulunduğu ilçe aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Niğde – Bor
B) Şanlıurfa – Viranşehir
C) Antalya – Korkuteli
D) Konya – Karapınar
E) Karaman – Ayrancı
Cevabı göster
Cevap: D) Konya – Karapınar
Konya'nın Karapınar ilçesinde Avrupa'nın en büyük güneş enerjisi santrallerinden (GES) biri kurulmuştur.
Soru 14
Türkiye'de yurt içi üretimi talebi karşılayamadığı için büyük ölçüde ithalata bağımlı kalınan enerji hammaddesi hangisidir?
A) Linyit
B) Turba
C) Asfaltit
D) Bor minerali
E) Taş kömürü
Cevabı göster
Cevap: E) Taş kömürü
Türkiye'de taş kömürü rezervleri oldukça sınırlıdır ve yurt içi üretim iç talebi karşılamaz; bu nedenle taş kömürü ithalatta önemli bir yer tutar.
Soru 15
Türkiye'nin jeotermal enerjiden elektrik üretimine başladığı ilk santral hangi il ve ilçede kurulmuştur?
A) Aydın – Germencik
B) Denizli – Sarayköy
C) Manisa – Salihli
D) Çanakkale – Tuzla
E) İzmir – Seferihisar
Cevabı göster
Cevap: B) Denizli – Sarayköy
Türkiye'nin ilk jeotermal enerji santrali Denizli'nin Sarayköy ilçesinde kurulmuştur; bu, jeotermalden elektrik üretiminin Türkiye'deki başlangıç noktasıdır.