Yağış dağılışı ve yağış rejimleri (cepheli/konveksiyonel/orografik) Soruları

KPSS Coğrafya · 18 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye üzerinde etkili olan basınç merkezleri ve yağış üzerindeki etkileri düşünüldüğünde aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) İzlanda alçak basıncı — yağış getirir; Azor yüksek basıncı — kuraklık getirir
  2. B) Azor yüksek basıncı — yağış getirir; İzlanda alçak basıncı — kuraklık getirir
  3. C) Sibirya yüksek basıncı — yağış getirir; İzlanda alçak basıncı — kuraklık getirir
  4. D) Basra alçak basıncı — yağış getirir; Sibirya yüksek basıncı — kuraklık getirir
  5. E) Azor yüksek basıncı — yağış getirir; Sibirya yüksek basıncı — yağış getirir
Cevabı göster

Cevap: A) İzlanda alçak basıncı — yağış getirir; Azor yüksek basıncı — kuraklık getirir

Alçak basınç merkezleri yükselici hava hareketiyle yağış getirir; yüksek basınç merkezleri ise alçalıcı hava hareketiyle kuraklık ve istikrarlı hava oluşturur.

Soru 2

Birleşik Arap Emirlikleri gibi sıcak ve kurak düzlük bir kıyı bölgesinde, denize paralel uzanan yüksek bir dağ kütlesinin bulunması yağışı nasıl etkiler?

  1. A) Güneş ışınlarını yansıtarak bölgeyi serinletir ve buharlaşmayı azaltır
  2. B) Denizden gelen nemli havayı yükseltip soğutarak orografik yağışı artırır
  3. C) Sıcak ve soğuk hava kütlelerini karşılaştırarak cephe yağışı oluşturur
  4. D) Zemin ısınmasını artırarak konveksiyonel yağışları tetikler
  5. E) Rüzgâr hızını düşürerek nemli hava kütlelerinin bölgeden uzaklaşmasını sağlar
Cevabı göster

Cevap: B) Denizden gelen nemli havayı yükseltip soğutarak orografik yağışı artırır

Denize paralel uzanan yüksek bir kabartı, denizden gelen nemli havayı yamaç boyunca yükseltir; yükselen hava soğuyup yoğuşarak yamaç (orografik) yağışı oluşturur.

Soru 3

Türkiye'de yağış türleri ile oluştukları bölge ve mevsim eşleştirmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Kırkikindi yağışları konveksiyonel kökenli yağışlardır.
  2. B) Karadeniz'in sonbahardaki yoğun yağışları ağırlıklı olarak orografik (yamaç) kökenlidir.
  3. C) Karadeniz kıyılarındaki yamaç yağışları cephe yağışına dönüşerek İç Anadolu'ya taşınır.
  4. D) İç Anadolu'da ilkbahar-yaz döneminde konveksiyonel yağışlar görülür.
  5. E) Cephesel yağışlar orta enlem konumu nedeniyle sonbaharda Türkiye'yi etkiler.
Cevabı göster

Cevap: C) Karadeniz kıyılarındaki yamaç yağışları cephe yağışına dönüşerek İç Anadolu'ya taşınır.

Karadeniz kıyılarındaki yamaç yağışları orografik kökenlidir ve cephe yağışına dönüşerek İç Anadolu'ya taşınmaz; İç Anadolu yağışı ayrı mekanizmalarla (konveksiyonel) gerçekleşir.

Soru 4

Oluşum mekanizmasına göre yağış türleri kaç gruba ayrılır ve bu gruplar hangileridir?

  1. A) İkiye; yaz yağışları ve kış yağışları
  2. B) İkiye; konveksiyonel yağış ve orografik yağış
  3. C) Dörde; orografik, konveksiyonel, cephe ve siklonik yağış
  4. D) Üçe; orografik yağış, konveksiyonel yağış ve cephe yağışı
  5. E) Üçe; kırkikindi yağışı, kar yağışı ve çiy
Cevabı göster

Cevap: D) Üçe; orografik yağış, konveksiyonel yağış ve cephe yağışı

Oluşum biçimine göre yağışlar üçe ayrılır: yamaç (orografik), konveksiyonel (yükselim) ve cephe (frontal) yağışı. Bu temel sınıflandırma KPSS coğrafyasının temelidir.

Soru 5

Türkiye'de orman örtüsünün dağılışı genel olarak yağış miktarıyla doğru orantılıdır. Buna göre, orman oranı en düşük olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İç Anadolu Bölgesi
  2. B) Doğu Anadolu Bölgesi
  3. C) Ege Bölgesi
  4. D) Marmara Bölgesi
  5. E) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Cevabı göster

Cevap: E) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Türkiye'de orman örtüsü genel olarak yağışla doğru orantılı dağılır ve orman oranı en düşük olan bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi'dir.

Soru 6

Aşağıdaki il merkezlerinden hangisi yıllık ortalama yağış miktarı bakımından diğerlerinden daha fazladır?

  1. A) Konya
  2. B) Iğdır
  3. C) Şanlıurfa
  4. D) Antalya
  5. E) Kayseri
Cevabı göster

Cevap: D) Antalya

Akdeniz kıyısındaki Antalya, MGM iklim normallerine göre yaklaşık 1000 mm ile bu il merkezleri arasında açık ara en yüksek yağışı alır.

Soru 7

Akdeniz iklimine uyum sağlamış tarım bitkilerinin ihtiyaç duyduğu yıllık yağış miktarı için aşağıdaki değer aralıklarından hangisi doğrudur?

  1. A) 1200-1600 mm arası ılıman ve nemli koşullar gereklidir
  2. B) 200-400 mm arası kurak koşullar yeterli olur
  3. C) 600-1000 mm arası ılıman koşullar yeterli ve uygundur
  4. D) 1800-2200 mm arası yüksek nem zorunludur
  5. E) 2500 mm üzerinde tropikal nem ortamı gereklidir
Cevabı göster

Cevap: C) 600-1000 mm arası ılıman koşullar yeterli ve uygundur

Zeytin gibi Akdeniz iklimine uyum sağlamış bitkiler için 600-1000 mm arası ılıman koşullar yeterli ve uygundur; 2000 mm gibi çok yüksek değerler bu iklim bitkilerine özgü değildir.

Soru 8

Türkiye'de yaşanan yaz kuraklığının temel nedeni olarak hangi basınç merkezi gösterilebilir?

  1. A) Sibirya yüksek basıncı
  2. B) İzlanda alçak basıncı
  3. C) Basra termik alçak basıncı
  4. D) Azor yüksek basıncı
  5. E) Hint alçak basıncı
Cevabı göster

Cevap: D) Azor yüksek basıncı

Türkiye'deki yaz kuraklığının temel nedeni Azor yüksek basıncının yaz aylarında Türkiye üzerinde etkisini artırmasıdır. Sibirya yüksek basıncı ise yalnızca kışın etkilidir.

Soru 9

Orografik yağışın oluşabilmesi için aşağıdakilerden hangisi temel koşuldur?

  1. A) Karadan denize doğru kuru bir rüzgârın sürekli esmesi
  2. B) İki farklı hava kütlesinin yaklaşıp bir cephe oluşturması
  3. C) Kutup kaynaklı soğuk havanın ılıman bölgelere ilerlemesi
  4. D) Zemin ısınmasıyla havanın dikey yönde yükselmesi
  5. E) Nemli havanın kıyı dağlarının deniz yönündeki yamaçlarında yükselmesi
Cevabı göster

Cevap: E) Nemli havanın kıyı dağlarının deniz yönündeki yamaçlarında yükselmesi

Orografik yağış; denizden gelen nemli havanın kıyı dağlarının deniz yönündeki yamaçlarında zorla yükseltilmesiyle soğuması ve yoğunlaşması sonucu oluşur. Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında yaygındır.

Soru 10

Trabzon'a ait bir iklim grafiği incelendiğinde, bu kentin yağışlarının hangi özelliği grafikten doğrudan okunamaz?

  1. A) Yağışların ağırlıklı olarak orografik kökenli olması
  2. B) Yağışların yıl boyunca düzenli dağılışı
  3. C) Yıllık toplam yağış miktarı
  4. D) En yağışlı ve en kurak mevsimlerin belirlenmesi
  5. E) Aylık yağış değerlerinin karşılaştırılması
Cevabı göster

Cevap: A) Yağışların ağırlıklı olarak orografik kökenli olması

Orografik yağışın oluşumu için dağ-deniz konumu, rüzgar yönü ve topoğrafya bilgisi gerekir; bunlar iklim grafiğinde gösterilmez. Bu nedenle Trabzon'un yağışlarının orografik kökenli olduğu iklim grafiğinden çıkarılamaz.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir akarsuyun yıl içindeki debi değişiminin az olmasını açıklayan nedenler arasında yer almaz?

  1. A) Yağış rejiminin mevsimler arasında dengeli dağılması
  2. B) Yer altı sularıyla sürekli besleniyor olması
  3. C) Kaynağının yoğun sanayi faaliyetlerine yakın olması
  4. D) Havzasında yer alan göllerin akışı düzenlemesi
  5. E) Kar erimelerinin ilkbahardan yaz aylarına kadar uzaması
Cevabı göster

Cevap: C) Kaynağının yoğun sanayi faaliyetlerine yakın olması

Debi düzenliliğini sağlayan etkenler arasında düzenli yağış rejimi, uzun süreli kar erimeleri ve yer altı suyu beslemesi sayılır. Sanayi faaliyetleri akarsuyun debi rejimini düzenlemez.

Soru 12

Türkiye'de bazı alanların her mevsim yağış görmesi ve batı rüzgârlarının etkili olmasının temel coğrafi nedeni nedir?

  1. A) Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması
  2. B) Ülke topraklarının geniş bir yüzölçümüne sahip olması
  3. C) Türkiye'deki dağ sıralarının doğu-batı doğrultusunda uzanması
  4. D) Türkiye'nin 36°-42° kuzey enlemleri arasında orta kuşakta bulunması
  5. E) Türkiye'nin Asya ile Avrupa kıtaları arasında köprü konumunda yer alması
Cevabı göster

Cevap: D) Türkiye'nin 36°-42° kuzey enlemleri arasında orta kuşakta bulunması

Türkiye'nin 36°-42° kuzey enlemleri arasında orta kuşakta bulunması, Akdeniz ikliminin etkisini, batı rüzgârlarını ve her mevsim yağışlı alanların oluşmasını açıklar.

Soru 13

Türkiye'de kırkikindi adıyla bilinen yağış türü hangi bölgede ve mevsimde ağırlıklı olarak görülür?

  1. A) Ege kıyılarında, bahar mevsiminde
  2. B) Akdeniz kıyılarında, kış mevsiminde
  3. C) Karadeniz kıyılarında, sonbahar mevsiminde
  4. D) Güneydoğu Anadolu'da, yaz mevsiminde
  5. E) İç Anadolu'da, ilkbahar ve yaz aylarında
Cevabı göster

Cevap: E) İç Anadolu'da, ilkbahar ve yaz aylarında

Kırkikindi (konveksiyonel) yağışlar, karasal iklimin egemen olduğu İç Anadolu'da zemin ısınmasıyla tetiklenen hava yükselimi sonucu ilkbahar ve yaz aylarında meydana gelir.

Soru 14

Mısırın Türkiye'de iç bölgelerde tarımsal açıdan desteksiz yetiştirilemeyişinin temel nedeni nedir?

  1. A) Nem isteğinin yüksek olması ve iç kesimlerdeki yetersiz yağış
  2. B) Yetişme süresinin kısa olması nedeniyle verim düşüklüğü
  3. C) Toprak bakımından kireçli alanlara uyum sağlayamaması
  4. D) Tane iriliği için düşük sıcaklığa ihtiyaç duyması
  5. E) Gece-gündüz sıcaklık farklarına karşı duyarlılığı
Cevabı göster

Cevap: A) Nem isteğinin yüksek olması ve iç kesimlerdeki yetersiz yağış

Mısır fazla nem isteyen bir bitkidir. Karadeniz kıyılarında yağış yeterli olduğu için sulama gerektirmezken, yağışın yetersiz olduğu İç Anadolu gibi bölgelerde sulama zorunludur.

Soru 15

Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bir bölgede, yıllık yağış dağılımı nasıl bir rejim izler?

  1. A) En fazla yağış ilkbaharda, en az yağış sonbaharda görülür
  2. B) Yağış dört mevsime eşit biçimde dağılmış olup yaz kurak değildir
  3. C) En fazla yağış yazın, en az yağış kışın görülür
  4. D) En fazla yağış kışın düşer, yaz mevsimi kurak geçer
  5. E) Yağış sonbaharda yoğunlaşır, kış ve yaz mevsimleri kurak geçer
Cevabı göster

Cevap: D) En fazla yağış kışın düşer, yaz mevsimi kurak geçer

Akdeniz ikliminin temel yağış özelliği kış yağışlı-yaz kurak rejimdir. Subtropikal yüksek basıncın yaz aylarında etkisi artar ve yağışlar durur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları