Türkiye'nin denizleri ve boğazları (özellikleri, tuzluluk, akıntılar, Montrö) Soruları

KPSS Coğrafya · 12 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye kıyılarında doğal liman sayısının fazla olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kıyı şeridinin girintili-çıkıntılı bir yapıya sahip olması
  2. B) Kıyı boyunca yaygın lagün göllerinin bulunması
  3. C) Türkiye'nin üç tarafının derin açık denizlerle çevrili olması
  4. D) Kıyı dağlarının denize paralel uzanarak doğal set oluşturması
  5. E) Kıyılarda delta birikimlerinin sığlık alanlara yol açması
Cevabı göster

Cevap: A) Kıyı şeridinin girintili-çıkıntılı bir yapıya sahip olması

Doğal liman oluşumu, kıyının girintili-çıkıntılı (ria, körfez, koy) yapısıyla doğrudan ilgilidir; bu tür kıyılar gemilerin barınmasına elverişli korunaklı alanlar oluşturur.

Soru 2

Türkiye'nin aşağıdaki yarımadalarından hangisi oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A) Teke Yarımadası
  2. B) Kapıdağ Yarımadası
  3. C) Çatalca Yarımadası
  4. D) Gelibolu Yarımadası
  5. E) Biga Yarımadası
Cevabı göster

Cevap: B) Kapıdağ Yarımadası

Kapıdağ Yarımadası, eskiden bir ada iken dalga biriktirmesiyle oluşan kıyı kordonu (tombolo) sayesinde ana karaya bağlanmıştır; bu oluşum biçimiyle diğerlerinden ayrılır.

Soru 3

Karadeniz'in 200 metre altında canlı yaşamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tuzluluğun aşırı yüksek olması nedeniyle ozmotik baskının canlıları olumsuz etkilemesi
  2. B) Sıcaklığın -2°C'nin altına düşerek suların donması
  3. C) Kükürtlü hidrojen gazının birikmesiyle oluşan anoksik katman
  4. D) Güneş ışınlarının bu derinliğe ulaşamaması nedeniyle fotosentezin gerçekleşememesi
  5. E) Deniz tabanındaki volkanik aktiviteden kaynaklanan toksik madde salınımı
Cevabı göster

Cevap: C) Kükürtlü hidrojen gazının birikmesiyle oluşan anoksik katman

Karadeniz'de 200 metre altında kükürtlü hidrojen (H₂S) gazı birikimi nedeniyle anoksik (oksijensiz) bir katman oluşur; bu katmanda aerobik canlılar yaşayamaz.

Soru 4

Ege Denizi'nin diğer Türkiye denizlerine göre tuzluluk düzeyi ve kıyı yapısı bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Tuzluluğu Akdeniz'den fazla, Karadeniz'den azdır; girintili-çıkıntılı kıyısı doğal liman sayısını artırır.
  2. B) Tuzluluğu Karadeniz'den fazla, Akdeniz'den azdır; girintili-çıkıntılı kıyısı doğal liman sayısını artırır.
  3. C) Tuzluluğu hem Akdeniz'den hem Karadeniz'den fazla olup düz kıyısı doğal liman sayısını sınırlar.
  4. D) Tuzluluğu hem Akdeniz'den hem Karadeniz'den az olup düz kıyısı doğal liman sayısını sınırlar.
  5. E) Tuzluluğu Akdeniz'den fazla, Karadeniz'den az olup düz kıyısı doğal liman sayısını sınırlar.
Cevabı göster

Cevap: B) Tuzluluğu Karadeniz'den fazla, Akdeniz'den azdır; girintili-çıkıntılı kıyısı doğal liman sayısını artırır.

Ege Denizi'nin tuzluluğu Akdeniz'inkinin altında, Karadeniz'inkinin üzerindedir; ayrıca girintili-çıkıntılı kıyı yapısı gerçek kıyı uzunluğunu kuş uçuşu mesafesinin üzerine taşıyarak çok sayıda doğal liman oluşmasını…

Soru 5

Trabzon ve Mersin limanlarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Her ikisi de yoğun sanayi tesislerine ev sahipliği yapar.
  2. B) Her ikisinde de uluslararası transit ticaret limanları bulunur.
  3. C) Her ikisi de yalnızca iç hat deniz taşımacılığına hizmet eder.
  4. D) Her ikisi de Akdeniz kıyısında konumlanmıştır.
  5. E) Her ikisinde de petrol rafinerisi işletilmektedir.
Cevabı göster

Cevap: B) Her ikisinde de uluslararası transit ticaret limanları bulunur.

Trabzon (Karadeniz) ve Mersin (Akdeniz) sanayileşmiş kentler değildir; ancak her ikisinde de uluslararası transit ticaret işlevi gören limanlar bulunmaktadır.

Soru 6

Karadeniz'in biyolojik verimliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Karadeniz'in tür çeşitliliği Akdeniz'i geçmekte olup bu durum zengin besin tuzlarından kaynaklanmaktadır.
  2. B) Karadeniz'deki kirlilik artışı balık varlığını artırmış, biyoçeşitlilik de buna bağlı olarak gelişmiştir.
  3. C) Karadeniz suları tuzluluk oranının yüksek olması nedeniyle besin maddelerince zayıftır.
  4. D) Karadeniz'de canlı verimi düşük olmakla birlikte tür çeşitliliği diğer Türkiye denizlerinin önündedir.
  5. E) Karadeniz'de besin maddesi zenginliği canlı verimini yükseltmiş, ancak tür çeşitliliği Akdeniz düzeyine ulaşamamıştır.
Cevabı göster

Cevap: E) Karadeniz'de besin maddesi zenginliği canlı verimini yükseltmiş, ancak tür çeşitliliği Akdeniz düzeyine ulaşamamıştır.

Karadeniz, taşınan besin maddeleri sayesinde yüksek canlı verimine sahip olmakla birlikte tür çeşitliliği Akdeniz'in gerisinde kalır; ayrıca artan kirlilik balık varlığını olumsuz etkilemiştir.

Soru 7

Türkiye kıyılarını yıkayan dört deniz, tuzluluk oranına göre en yüksekten en düşüğe doğru aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

  1. A) Akdeniz > Ege Denizi > Marmara Denizi > Karadeniz
  2. B) Karadeniz > Marmara Denizi > Ege Denizi > Akdeniz
  3. C) Marmara Denizi > Akdeniz > Ege Denizi > Karadeniz
  4. D) Ege Denizi > Akdeniz > Karadeniz > Marmara Denizi
  5. E) Akdeniz > Karadeniz > Marmara Denizi > Ege Denizi
Cevabı göster

Cevap: A) Akdeniz > Ege Denizi > Marmara Denizi > Karadeniz

Türkiye kıyılarını yıkayan dört deniz arasında tuzluluk en yüksek Akdeniz'de, en düşük Karadeniz'dedir; Marmara orta düzeyde, Ege ise Akdeniz ile Marmara arasında yer aldığından doğru sıralama Akdeniz > Ege Denizi >…

Soru 8

Türkiye'yi çevreleyen denizler tuzluluk, derinlik, kıta sahanlığı ve kıyı girinti-çıkıntı durumu bakımından karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ege kıyıları Türkiye kıyıları içinde girinti-çıkıntısı en az olan kıyılardır.
  2. B) Akdeniz'in tuzluluğu Türkiye'yi çevreleyen denizler arasında en düşük olanıdır.
  3. C) Karadeniz'in tuzluluğu Türkiye'yi çevreleyen denizler arasında en düşük olanıdır.
  4. D) Karadeniz kıyıları doğal liman sayısı bakımından Türkiye'nin en zengin kıyılarıdır.
  5. E) Karadeniz, Türkiye'yi çevreleyen denizler arasında ortalama derinliği en az olan denizdir.
Cevabı göster

Cevap: C) Karadeniz'in tuzluluğu Türkiye'yi çevreleyen denizler arasında en düşük olanıdır.

Türkiye denizleri tuzluluk ekseninde karşılaştırıldığında Akdeniz (‰39) en tuzlu, Karadeniz (‰17) ise en az tuzlu denizdir; bu nedenle tuzluluğu en düşük denizin Karadeniz olduğunu belirten ifade doğrudur.

Soru 9

İstanbul ve Çanakkale boğazlarında üst üste iki katmanlı, ters yönlü akıntı sistemi oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Boğazların dar ve sığ yapısı nedeniyle hava akımlarının güçlenmesi
  2. B) Çevredeki yoğun yerleşim ve sanayinin oluşturduğu ısı adası etkisi
  3. C) Boğazların bağladığı denizler arasındaki tuzluluk ve yoğunluk farkı
  4. D) Türkiye'nin tektonik yapısı nedeniyle boğaz tabanındaki eğim farkları
  5. E) Ay ve Güneş'in çekim etkisiyle oluşan gelgit hareketlerinin baskınlığı
Cevabı göster

Cevap: C) Boğazların bağladığı denizler arasındaki tuzluluk ve yoğunluk farkı

Her iki boğazda da, birbirine bağlanan denizler arasındaki tuzluluk-yoğunluk farkı üst üste iki katmanlı akıntıyı doğurur: yüzeyde az tuzlu ve hafif su bir yöne, dipte daha tuzlu ve yoğun su ters yöne akar.

Soru 10

İstanbul ve Çanakkale boğazlarının önemli balıkçılık sahaları arasında sayılmasının başlıca nedeni nedir?

  1. A) Her iki boğazın çevresinde yoğun sanayi tesislerinin bulunması ve atık sularla besin zenginliğinin artması
  2. B) Boğaz sularının yüksek tuzluluk değerlerinin balıkların üremesini hızlandırması
  3. C) Boğaz çevrelerinde sualtı dağ sıralarının bulunması ve balıkların bu alanlarda yoğunlaşması
  4. D) Karadeniz ile Akdeniz arasındaki sıcaklık farkının boğazlarda plankton patlamasına yol açması
  5. E) Boğazların balıkların göç yolları üzerinde bulunması
Cevabı göster

Cevap: E) Boğazların balıkların göç yolları üzerinde bulunması

İstanbul ve Çanakkale boğazları, balıkların mevsimlik göç yolları üzerinde yer aldığından Türkiye'nin önemli balıkçılık bölgeleridir.

Soru 11

Türkiye Boğazları, Türkiye'nin hangi üç kıta arasındaki bağlantı konumunun en somut göstergesidir?

  1. A) Asya, Avrupa ve Afrika
  2. B) Asya, Avrupa ve Avustralya
  3. C) Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika
  4. D) Asya, Afrika ve Güney Amerika
  5. E) Avrupa, Orta Doğu ve Uzak Doğu
Cevabı göster

Cevap: A) Asya, Avrupa ve Afrika

Türkiye, Asya-Avrupa-Afrika'yı bağlayan stratejik bir konumdadır ve Türkiye Boğazları bu jeopolitik konumun en somut göstergesidir.

Soru 12

Türkiye'nin güneybatı kıyılarında görülen kıyı tipleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Gökova ve Fethiye kıyılarında delta tipi kıyı; Taşeli Platosu'nda lagün kıyısı; büyük akarsu ağızlarında ria tipi kıyı görülür.
  2. B) Gökova ve Fethiye kıyılarında ria tipi kıyı; Taşeli Platosu'nda falezli kıyı; büyük akarsu ağızlarında delta tipi kıyı görülür.
  3. C) Gökova ve Fethiye kıyılarında falezli kıyı; Taşeli Platosu'nda ria tipi kıyı; büyük akarsu ağızlarında lagün kıyısı görülür.
  4. D) Gökova ve Fethiye kıyılarında lagün kıyısı; Taşeli Platosu'nda delta tipi kıyı; büyük akarsu ağızlarında falezli kıyı görülür.
  5. E) Gökova ve Fethiye kıyılarında tombolo kıyısı; Taşeli Platosu'nda delta tipi kıyı; büyük akarsu ağızlarında ria tipi kıyı görülür.
Cevabı göster

Cevap: B) Gökova ve Fethiye kıyılarında ria tipi kıyı; Taşeli Platosu'nda falezli kıyı; büyük akarsu ağızlarında delta tipi kıyı görülür.

Gökova ve Fethiye kıyılarında dağların denize dik uzanması ve vadi ağızlarının deniz suyu altında kalmasıyla ria tipi kıyı oluşmuştur.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları