Termik enerji santralleri ve yakıt kaynakları Soruları
KPSS Coğrafya · 12 özgün soru · açıklamalı çözümler
Termik enerji santralleri ve yakıt kaynakları — Konu Özeti
KPSS Coğrafya kapsamında Termik enerji santralleri ve yakıt kaynakları konusunda bilmen gereken 8 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Türkiye'de doğal gazla çalışan termik santraller Hamitabat (Kırklareli), Ambarlı (İstanbul), Ovaakça (Bursa) ve Bandırma (Balıkesir) gibi merkezlerde bulunur; Hamitabat çevresinde çıkarılan yöre doğal gazını kullanır.
Dinamik basınç günlük hareketle oluşup yıl boyu etkiliyken, termik basınç ısıdan kaynaklanır ve yaz-kış yer değiştirebilir.
Türkiye'nin başlıca jeotermal elektrik santralleri Denizli-Sarayköy, Aydın Germencik, Salavatlı, İzmir Seferihisar ve Manisa Caferbey'de bulunur; jeotermal temiz bir kaynaktır ve iklimsel koşullardan az etkilenir.
Asfaltit (bitümlü şist) Türkiye'de Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılır; termik santrallerde ve konutların ısıtılmasında kullanılır.
Sibirya termik yüksek basıncının etkisiyle kış mevsiminde tüm Türkiye soğuk ve ayazlı hava koşullarının etkisine girer.
Türkiye'de linyit yakıtlı başlıca termik santraller Afşin-Elbistan (Kahramanmaraş), Soma (Manisa), Yatağan (Muğla), Orhaneli (Bursa), Seyitömer, Çayırhan ve Çatalağzı (Zonguldak) gibi merkezlerde bulunur.
Rüzgar enerjisi santralleri, rüzgar hızı ve sürekliliği gibi iklimsel koşullardan en fazla etkilenen enerji tesisleridir; rüzgar olmadığında enerji üretilemez.
Türkiye'deki termik santrallerin büyük çoğunluğu linyitle çalışırken Silopi (Şırnak) termik santrali asfaltitle çalışır ve bu yönüyle diğerlerinden ayrılır.
Örnek Sorular
Soru 1
Türkiye'deki termik santrallerin yakıt türleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Silopi termik santrali asfaltit yakıtıyla çalışarak linyit ağırlıklı diğer santrallerden ayrılır.
B) Türkiye'deki termik santrallerin tamamı linyitle çalışmakta olup asfaltit kullanan santral bulunmamaktadır.
C) Silopi termik santrali linyit yakıtlı olup Soma ve Yatağan ile aynı yakıt grubunda yer alır.
D) Asfaltit, Türkiye genelinde en yaygın termik santral yakıtı konumundadır.
E) Şırnak'taki termik santral doğal gazla çalışmakta olup bölgede asfaltit kullanımı görülmemektedir.
Cevabı göster
Cevap: A) Silopi termik santrali asfaltit yakıtıyla çalışarak linyit ağırlıklı diğer santrallerden ayrılır.
Silopi (Şırnak) termik santrali asfaltit yakıtıyla çalışır ve Türkiye'deki linyit ağırlıklı termik santral yapısından bu yönüyle ayrılır.
Soru 2
Türkiye'de asfaltit yakıtlı termik santral aşağıdaki merkezlerin hangisinde yer almaktadır?
A) Yatağan
B) Silopi
C) Soma
D) Çayırhan
E) Orhaneli
Cevabı göster
Cevap: B) Silopi
Silopi (Şırnak) termik santrali, bölgede çıkarılan asfaltiti yakıt olarak kullanır ve Türkiye'deki nadir asfaltit yakıtlı santrallerden biridir.
Soru 3
Jeotermal enerji ve Türkiye'deki santralleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Jeotermal enerji, iklim koşullarından görece bağımsız ve sürekli üretim imkânı sunar.
B) Salavatlı jeotermal elektrik santrali Aydın iline bağlıdır.
C) Caferbey jeotermal santrali Kütahya'da yer almaktadır.
D) Denizli-Sarayköy, Türkiye'nin önemli jeotermal elektrik üretim merkezlerinden biridir.
E) Seferihisar jeotermal santrali İzmir iline bağlıdır.
Cevabı göster
Cevap: C) Caferbey jeotermal santrali Kütahya'da yer almaktadır.
Caferbey jeotermal santrali Kütahya'da değil, Manisa'dadır. Diğer dört ifade jeotermal enerji özellikleri ve santral konumları bakımından doğrudur: Salavatlı Aydın'da, Sarayköy Denizli'de, Seferihisar İzmir'dedir ve…
Soru 4
Türkiye'deki linyit yakıtlı termik santrallerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Çatalağzı santrali Balıkesir'de yer almaktadır.
B) Orhaneli santrali Zonguldak'ta yer almaktadır.
C) Yatağan santrali Manisa iline bağlıdır.
D) Soma santrali Manisa iline bağlıdır.
E) Afşin-Elbistan santrali Sivas'ta yer almaktadır.
Cevabı göster
Cevap: D) Soma santrali Manisa iline bağlıdır.
Soma linyit yakıtlı termik santrali Manisa iline bağlıdır. Çatalağzı Zonguldak'ta, Yatağan Muğla'da, Orhaneli Bursa'da, Afşin-Elbistan ise Kahramanmaraş'tadır.
Soru 5
Aşağıdaki termik santral - il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Jeotermal enerji ve Türkiye'deki jeotermal santralleriyle ilgili aşağıdaki il eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
A) Sarayköy jeotermal santrali Denizli iline bağlıdır.
B) Seferihisar jeotermal santrali Manisa iline bağlıdır.
C) Germencik jeotermal santrali İzmir iline bağlıdır.
D) Caferbey jeotermal santrali Aydın iline bağlıdır.
E) Salavatlı jeotermal santrali Denizli iline bağlıdır.
Cevabı göster
Cevap: A) Sarayköy jeotermal santrali Denizli iline bağlıdır.
Sarayköy jeotermal elektrik santrali Denizli iline bağlıdır. Diğer eşleştirmeler hatalıdır: Seferihisar İzmir'de, Germencik ve Salavatlı Aydın'da, Caferbey ise Manisa'dadır.
Soru 7
Asfaltit (bitümlü şist) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Asfaltit Hakkari'de çıkarılırken Şırnak-Silopi sahasında üretimi bulunmamaktadır.
B) Asfaltit Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılıp termik santrallerde ve konut ısıtmasında kullanılır.
C) Asfaltit üretimi Güneydoğu Anadolu'nun yanı sıra Ege Bölgesi'nde de yoğun biçimde gerçekleşmektedir.
D) Asfaltit ağırlıklı olarak doğal gaz santrallerinde kullanılır, linyit santrallerinde tercih edilmez.
E) Türkiye'de asfaltit çıkarılan sahalar linyit yataklarıyla aynı bölgelerde yer almaktadır.
Cevabı göster
Cevap: B) Asfaltit Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılıp termik santrallerde ve konut ısıtmasında kullanılır.
Asfaltit (bitümlü şist) Türkiye'de Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılır; hem termik santrallerde hem de konutların ısıtılmasında kullanılır.
Soru 8
Aşağıdaki linyit yakıtlı termik santrallerden hangisi Zonguldak ilinde yer almaktadır?
A) Soma
B) Yatağan
C) Çatalağzı
D) Orhaneli
E) Afşin-Elbistan
Cevabı göster
Cevap: C) Çatalağzı
Çatalağzı termik santrali Zonguldak iline bağlı linyit yakıtlı bir santraldir. Soma Manisa'da, Yatağan Muğla'da, Orhaneli Bursa'da, Afşin-Elbistan ise Kahramanmaraş'tadır.
Soru 9
Türkiye'de jeotermal enerjiyle elektrik üretilen santrallerden biri olan Germencik hangi ile bağlıdır?
A) Denizli
B) İzmir
C) Manisa
D) Aydın
E) Muğla
Cevabı göster
Cevap: D) Aydın
Germencik jeotermal elektrik santrali Aydın iline bağlıdır. Denizli'deki santral Sarayköy, İzmir'deki Seferihisar ve Manisa'daki ise Caferbey adıyla anılır.
Soru 10
Türkiye'de doğal gazla çalışan termik santrallerin il eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
A) Bandırma doğal gaz santrali Balıkesir iline bağlıdır.
B) Hamitabat doğal gaz santrali İstanbul iline bağlıdır.
C) Ambarlı doğal gaz santrali Kocaeli iline bağlıdır.
D) Ovaakça doğal gaz santrali Kütahya iline bağlıdır.
E) Hamitabat doğal gaz santrali Edirne iline bağlıdır.
Cevabı göster
Cevap: A) Bandırma doğal gaz santrali Balıkesir iline bağlıdır.
Bandırma doğal gaz santrali Balıkesir iline bağlıdır. Diğer eşleştirmeler hatalıdır: Hamitabat Kırklareli'nde, Ambarlı İstanbul'da, Ovaakça ise Bursa'dadır.
Soru 11
Türkiye'de Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılan ve termik santrallerde yakıt olarak kullanılan katı yakıt aşağıdakilerden hangisidir?
A) Asfaltit
B) Taş kömürü
C) Linyit
D) Turba
E) Antrasit
Cevabı göster
Cevap: A) Asfaltit
Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılan ve termik santrallerde yakıt olarak kullanılan katı yakıt asfaltittir (bitümlü şist).
Soru 12
Türkiye'de asfaltit (bitümlü şist) çıkarımının yapıldığı yerler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Soma (Manisa) ve Orhaneli (Bursa)
B) Silopi (Şırnak) ve Hakkari
C) Afşin (Kahramanmaraş) ve Elbistan
D) Çatalağzı (Zonguldak) ve Seyitömer
E) Sarayköy (Denizli) ve Germencik (Aydın)
Cevabı göster
Cevap: B) Silopi (Şırnak) ve Hakkari
Asfaltit (bitümlü şist) Türkiye'de yalnızca Şırnak-Silopi ve Hakkari'de çıkarılmaktadır; bu yakıt termik santrallerde ve konut ısıtmasında kullanılır.