Rüzgarlar: genel sirkülasyon ve yerel rüzgarlar (poyraz, lodos, meltem, föhn, etezyen) Soruları

KPSS Coğrafya · 16 özgün soru · açıklamalı çözümler

Rüzgarlar: genel sirkülasyon ve yerel rüzgarlar (poyraz, lodos, meltem, föhn, etezyen) — Konu Özeti

KPSS Coğrafya kapsamında Rüzgarlar: genel sirkülasyon ve yerel rüzgarlar (poyraz, lodos, meltem, föhn, etezyen) konusunda bilmen gereken 16 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Güneydoğu yönünden gelen, sıcaklığı artıran ve ikinci adını Uludağ'ın eski adından alan yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Keşişleme
  2. B) Karayel
  3. C) Etezyen
  4. D) Poyraz
  5. E) Yıldız
Cevabı göster

Cevap: A) Keşişleme

Güneydoğudan esen sıcak Samyeli rüzgârı, Uludağ'ın eski adı Keşiş Dağı'ndan dolayı Keşişleme adıyla da anılır.

Soru 2

İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında deniz geçişlerini zorlaştıran iki yerel rüzgâr hangisidir?

  1. A) Yıldız ve Karayel
  2. B) Poyraz ve Lodos
  3. C) Lodos ve Etezyen
  4. D) Samyeli ve Kıble
  5. E) Karayel ve Samyeli
Cevabı göster

Cevap: B) Poyraz ve Lodos

İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında deniz geçişlerini en çok zorlaştıran yerel rüzgârlar Poyraz (kuzeydoğu) ve Lodos (güneybatı) olarak bilinir.

Soru 3

Türkiye'deki yerel rüzgârların estiği ana yön ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Poyraz — kuzeyden esen bir rüzgârdır
  2. B) Yıldız — kuzeyden esen bir rüzgârdır
  3. C) Karayel — kuzeyden esen bir rüzgârdır
  4. D) Kıble — güneyden esen bir rüzgârdır
  5. E) Lodos — güneyden esen bir rüzgârdır
Cevabı göster

Cevap: C) Karayel — kuzeyden esen bir rüzgârdır

Poyraz ve Yıldız tam kuzeyden, Kıble ve Lodos ise güney kökenli olarak eser. Karayel ise kuzeybatıdan esen bir rüzgâr olduğundan 'Karayel kuzeyden eser' eşleştirmesi yanlıştır.

Soru 4

Aşağıdaki yerel rüzgârlardan hangisi Türkiye'de sıcaklık artışına neden olmaz?

  1. A) Lodos
  2. B) Kıble
  3. C) Samyeli
  4. D) Karayel
  5. E) Keşişleme
Cevabı göster

Cevap: D) Karayel

Türkiye'de sıcaklık artışına neden olan yerel rüzgârlar Lodos, Kıble ve Samyeli (Keşişleme)'dir. Karayel ise kuzeybatıdan gelen soğuk bir rüzgârdır ve sıcaklığı artırmaz, aksine düşürür.

Soru 5

Kuzeybatı yönünden gelip yağışa yol açan, soğuk karakterli yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Samyeli
  2. B) Lodos
  3. C) İmbat
  4. D) Kıble
  5. E) Karayel
Cevabı göster

Cevap: E) Karayel

Karayel, kuzeybatıdan gelen soğuk bir yerel rüzgârdır ve etkili olduğu dönemde yağışa neden olur. Samyeli ve Lodos sıcak rüzgârlardır; Kıble güneyden eser.

Soru 6

İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında deniz trafiğini engelleyen, ayaz ve don olaylarına yol açan yerel rüzgârın adı ve estiği yön aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Poyraz — kuzeydoğu
  2. B) Yıldız — kuzey
  3. C) Karayel — kuzeybatı
  4. D) Lodos — güneybatı
  5. E) Etezyen — kuzey
Cevabı göster

Cevap: A) Poyraz — kuzeydoğu

Poyraz, kuzeydoğudan esen soğuk bir rüzgârdır; ayaz ve don olayları yaratır ve İstanbul ile Çanakkale Boğazlarında deniz trafiğini engeller.

Soru 7

Meltemler günlük döngüye bağlı, iklimi belirlemeyen yerel rüzgârlardır. Buna göre meltem türlerinin oluşum zamanları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Gündüz dağ ve kara meltemi, gece deniz ve vadi meltemi
  2. B) Gündüz deniz ve vadi meltemi, gece kara ve dağ meltemi
  3. C) Gündüz deniz ve dağ meltemi, gece kara ve vadi meltemi
  4. D) Gündüz kara ve vadi meltemi, gece deniz ve dağ meltemi
  5. E) Gündüz deniz ve kara meltemi, gece dağ ve vadi meltemi
Cevabı göster

Cevap: B) Gündüz deniz ve vadi meltemi, gece kara ve dağ meltemi

Gündüz ısınan yüzeyden serin yüzeye doğru deniz meltemi ve vadi meltemi eserken, gece kara meltemi ve dağ meltemi oluşur; bu nedenle 'gündüz deniz ve vadi meltemi, gece kara ve dağ meltemi' eşleşmesi doğrudur.

Soru 8

Aşağıda yerel rüzgârlar ile özellikleri eşleştirilmiştir. Hangi eşleştirme yanlıştır?

  1. A) Poyraz — kuzeydoğudan eser, soğuk etkili
  2. B) Yıldız — tam kuzeyden eser, soğuk etkili
  3. C) Karayel — güneydoğudan eser, soğuk etkili
  4. D) Lodos — güneybatıdan eser, sıcak etkili
  5. E) Kıble — tam güneyden eser, sıcak etkili
Cevabı göster

Cevap: C) Karayel — güneydoğudan eser, soğuk etkili

Karayel kuzeybatıdan esen soğuk bir rüzgârdır; güneydoğudan esmez. Güneydoğudan esen sıcak rüzgâr Samyeli (Keşişleme)'dir.

Soru 9

Türkiye'deki yerel rüzgârlar sıcaklık etkisine göre sınıflandırıldığında aşağıdaki gruplamalardan hangisi doğrudur?

  1. A) Soğuk: Karayel, Lodos, Poyraz — Sıcak: Yıldız, Kıble, Samyeli
  2. B) Soğuk: Samyeli, Karayel, Poyraz — Sıcak: Lodos, Yıldız, Kıble
  3. C) Soğuk: Poyraz, Lodos, Kıble — Sıcak: Karayel, Yıldız, Samyeli
  4. D) Soğuk: Karayel, Yıldız, Poyraz — Sıcak: Samyeli, Kıble, Lodos
  5. E) Soğuk: Etezyen, Lodos, Karayel — Sıcak: Poyraz, Kıble, Samyeli
Cevabı göster

Cevap: D) Soğuk: Karayel, Yıldız, Poyraz — Sıcak: Samyeli, Kıble, Lodos

Soğuk yerel rüzgârlar Karayel, Yıldız ve Poyraz'dır; bunlar kuzeyden/kuzeybatı-kuzeydoğudan gelir. Sıcak yerel rüzgârlar ise Samyeli (Keşişleme), Kıble ve Lodos'tur; bunlar güney ve güneybatı kökenlidir.

Soru 10

Türkiye'de Karayel ve Poyraz gibi yerel rüzgârların çeşitlilik göstermesinin temel coğrafi nedeni nedir?

  1. A) Türkiye'nin orta enlemlerde yer alması ve güneşlenme sürelerinin uzun olması
  2. B) Türkiye'nin yüksek dağ sıralarının ülkenin tamamını çevrelemesi
  3. C) Türkiye'nin geniş bir alana yayılmış karasal iklim özelliği taşıması
  4. D) Türkiye'de yüksek basınç merkezlerinin her mevsim baskın olması
  5. E) Üç tarafının denizlerle çevrili ve yer şekillerinin engebeli olması
Cevabı göster

Cevap: E) Üç tarafının denizlerle çevrili ve yer şekillerinin engebeli olması

Üç tarafının denizlerle çevrili olması kara-deniz basınç farklarını, engebeli yer şekilleri ise yerel basınç değişkenliğini artırır; bu iki coğrafi etmen birlikte Karayel ve Poyraz gibi yerel rüzgârların çeşitlenmesini…

Soru 11

Ege Bölgesi'nde deniz meltemi yerel olarak hangi adla anılır?

  1. A) İmbat
  2. B) Etezyen
  3. C) Lodos
  4. D) Karayel
  5. E) Samyeli
Cevabı göster

Cevap: A) İmbat

Ege Bölgesi'nde gündüzleri denizden karaya esen deniz meltemi, yerel halk tarafından 'İmbat' adıyla bilinir.

Soru 12

Ege Denizi üzerinde kuzeyden güneye doğru esen, soğuk karakterli yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Lodos
  2. B) Etezyen
  3. C) İmbat
  4. D) Samyeli
  5. E) Kıble
Cevabı göster

Cevap: B) Etezyen

Etezyen, Ege Denizi'nde kuzeyden güneye doğru esen soğuk bir rüzgârdır. İmbat ise Ege Bölgesi'nde deniz meltemi için kullanılan yerel addır.

Soru 13

Aşağıdaki yerel rüzgârların nem ve sıcaklık etkilerine ilişkin açıklamalardan hangisi doğrudur?

  1. A) Samyeli sıcak ve nemli olduğundan bağıl nemi artırır
  2. B) Etezyen, güney kökenli olması nedeniyle bağıl nemi düşürür
  3. C) Karayel kuzeybatıdan geldiği için sıcaklığı düşürür, bağıl nemi artırır
  4. D) Hem Samyeli hem Karayel sıcaklığı artırarak bağıl nemi düşürür
  5. E) Etezyen sıcak ve kuru olduğundan bağıl nemi azaltır
Cevabı göster

Cevap: C) Karayel kuzeybatıdan geldiği için sıcaklığı düşürür, bağıl nemi artırır

Karayel kuzeybatıdan gelen serin bir rüzgârdır; sıcaklığı düşürür ve bağıl nemi artırır. Samyeli ise sıcak ve kuru olduğundan bağıl nemi düşürür. Etezyen de kuzeyden serin estiğinden sıcaklığı düşürür.

Soru 14

Tam kuzeyden esen ve etkili olduğu dönemde Karadeniz'deki deniz ulaşımını sekteye uğratan yerel rüzgâr hangisidir?

  1. A) Lodos
  2. B) Karayel
  3. C) Etezyen
  4. D) Yıldız
  5. E) Samyeli
Cevabı göster

Cevap: D) Yıldız

Yıldız, tam kuzeyden esen soğuk bir yerel rüzgârdır ve güçlü estiği dönemlerde Karadeniz'de deniz ulaşımını engeller.

Soru 15

Lodos rüzgârıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Doğu Karadeniz kıyılarında don olaylarına neden olur
  2. B) Güneybatı Ege ve Akdeniz kıyılarına yağış getirir
  3. C) İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında deniz ulaşımını engeller
  4. D) Güneybatı yönünden esen sıcak bir rüzgârdır
  5. E) Güçlü estiğinde ağaçları devirebilir ve soba zehirlenmelerine yol açabilir
Cevabı göster

Cevap: A) Doğu Karadeniz kıyılarında don olaylarına neden olur

Lodos güneybatıdan esen sıcak bir rüzgârdır ve Ege/Akdeniz kıyılarına yağış getirir; boğazlarda ulaşımı engeller ve ağaç devirir.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Coğrafya dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları