Rüzgar ve buzul şekilleri (kumul, lös, yardang; sirk, horn, moren) Soruları

KPSS Coğrafya · 18 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdaki dağlardan hangisinde moren topraklara rastlanmaz?

  1. A) Yıldız Dağları
  2. B) Kaçkar Dağları
  3. C) Süphan Dağı
  4. D) Erciyes Dağı
  5. E) Cilo Dağları
Cevabı göster

Cevap: A) Yıldız Dağları

Moren topraklar buzul faaliyetinin görüldüğü Erciyes, Kaçkar, Süphan ve Cilo dağlarında oluşur. Yıldız Dağları yeterince yükselmediğinden buzul faaliyetine ve moren topraklara rastlanmaz.

Soru 2

Türkiye'nin yüksek dağlarındaki sirk göllerinin hangi jeolojik dönemde oluştuğunu doğru biçimde veren ifade hangisidir?

  1. A) Holosen evresinde, iklimin ısınmasıyla
  2. B) Kuaterner-Pleistosen evresinde, küresel soğumayla
  3. C) Kretase evresinde, orojenik hareketlerle
  4. D) Karbonifer evresinde, kıta çarpışmalarıyla
  5. E) Miyosen evresinde, artan yağışlarla
Cevabı göster

Cevap: B) Kuaterner-Pleistosen evresinde, küresel soğumayla

Sirk gölleri, Kuaterner'in Pleistosen evresindeki buzul çağında küresel soğumayla birlikte Anadolu'nun yüksek dağlarında buzul aşındırması sonucu oluşmuştur; bu nedenle doğru yanıt Kuaterner-Pleistosen evresini gösteren…

Soru 3

Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan hangi dağda sirk buzulu oluşumları bulunmaktadır?

  1. A) Kaz Dağı
  2. B) Yıldız Dağları
  3. C) Cilo Dağı
  4. D) Canik Dağları
  5. E) Aydın Dağları
Cevabı göster

Cevap: C) Cilo Dağı

Cilo Dağı'nda sirk buzulu oluşumları bulunur. Kaz Dağı, Yıldız Dağları ve Canik Dağları yükseltisi düşük olduğundan buzul şekillerine sahip değildir.

Soru 4

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde bir coğrafi şekil ile onu oluşturan dış kuvvet yanlış verilmiştir?

  1. A) Aladağlar sirk çukuru — buzul
  2. B) Nevşehir mantar kayası — rüzgâr
  3. C) Sinop Tombolosu — dalga/kıyı
  4. D) Nemrut Krater Gölü — akarsu
  5. E) Saklıkent Kanyonu — akarsu
Cevabı göster

Cevap: D) Nemrut Krater Gölü — akarsu

Yanlış eşleştirme 'Nemrut Krater Gölü — akarsu' ifadesidir; Nemrut Krater Gölü iç kuvvetlerle (volkanik/magmatik faaliyet) oluşmuştur, akarsu gibi bir dış kuvvetle değil.

Soru 5

Kurak bölgelerde rüzgârın kum ve toz tanelerini taşıyarak taşların alt kısmını aşındırması sonucu hangi şekiller meydana gelir?

  1. A) Moren, drumlin ve buzul vadisi
  2. B) Sirk, horn ve buzul seti
  3. C) Tombolo, lagün ve kıyı oku
  4. D) Kumul, lös ve barkan
  5. E) Mantar kaya, tafoni ve yardang
Cevabı göster

Cevap: E) Mantar kaya, tafoni ve yardang

Rüzgâr aşındırma şekilleri mantar kaya (şahin kaya), tafoni ve yardangdır; doğru yanıt bu üç şekli içeren ifadedir.

Soru 6

Fön rüzgârının dağların rüzgâraltı yamaçlarında ısınarak ve kuruyarak alçalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Güneş ışınlarını yamaçta dik açıyla almasının ısıtması
  2. B) Rüzgârüstü yamaçta yağış bırakıp yoğunlaşma ısısı alarak inmesi
  3. C) Kutuptan gelen soğuk kütleleri önünde sürüklemesi
  4. D) Okyanustan gelen nemli havanın dağda tümüyle kuruması
  5. E) Alçak basınç alanlarından beslenip iç bölgelere yönelmesi
Cevabı göster

Cevap: B) Rüzgârüstü yamaçta yağış bırakıp yoğunlaşma ısısı alarak inmesi

Fön rüzgârı rüzgârüstü yamaçta yükselirken yağış bırakır ve bu yoğunlaşma sırasında ısı kazanır; rüzgâraltı yamaçta kuru adyabatik ısınmayla alçaldığından başlangıçtakinden daha ılık ve kuru iner.

Soru 7

Buzul kökenli yerşekilleri değerlendirildiğinde, sirk ve moren hangi süreçlerle oluşmuştur?

  1. A) Sirk: biriktirme — Moren: aşındırma
  2. B) Her ikisi de aşındırmayla oluşur
  3. C) Sirk: aşındırma — Moren: biriktirme
  4. D) Sirk: çözülme — Moren: taşıma
  5. E) Her ikisi de biriktirmeyle oluşur
Cevabı göster

Cevap: C) Sirk: aşındırma — Moren: biriktirme

Sirk, buzul aşındırmasıyla oluşan çanak biçimli bir şekilken; moren, buzulun taşıdığı malzemeyi biriktirmesiyle meydana gelir.

Soru 8

Canik Dağları'nda buzul şekillerine rastlanmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Karadeniz'e bakan yamaçlardaki yoğun bitki örtüsünün buzullanmayı engellemesi
  2. B) Çok genç tektonik hareketlerle oluşup buzul çağını kaçırmış olması
  3. C) Buzul çağında bölgenin tropikal iklim kuşağında yer almış olması
  4. D) Yaklaşık 1500 m yükseltisinin kalıcı kar sınırının altında kalması
  5. E) Denizden aldığı yüksek nem nedeniyle kar yerine yağmur düşmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Yaklaşık 1500 m yükseltisinin kalıcı kar sınırının altında kalması

Türkiye'de kalıcı kar ve buzul şekilleri yaklaşık 2000 metreden yüksek dağlarda görülür; Canik Dağları yaklaşık 1500 m yükseltisiyle bu kalıcı kar sınırının altında kaldığından buzul şekillerine rastlanmaz.

Soru 9

30. enlemden 60. enleme doğru sürekli esen ve orta kuşakta etkili olan yıllık rüzgârlar hangileridir?

  1. A) Alizeler
  2. B) Kutup Rüzgârları
  3. C) At Enlemi Rüzgârları
  4. D) Muson Rüzgârları
  5. E) Batı Rüzgârları
Cevabı göster

Cevap: E) Batı Rüzgârları

30. enlemden 60. enleme doğru sürekli esen yıllık rüzgârlar Batı Rüzgârlarıdır; bu rüzgârlar orta kuşakta etkili olup Türkiye'yi de etkiler.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi rüzgâr biriktirme şekilleri arasında yer alır?

  1. A) Kumul ile lös
  2. B) Mantar kaya ile şahin kaya
  3. C) Tafoni ile yardang
  4. D) Sirk ile moren
  5. E) Horn ile drumlin
Cevabı göster

Cevap: A) Kumul ile lös

Rüzgâr biriktirme şekilleri kum tepesi (kumul/dün) ve löstür; doğru yanıt kumul ile lösü içeren ifadedir.

Soru 11

Yüksek dağlarda buzul aşındırmasıyla oluşan çanak biçimli çukurların tabanında su toplanması hangi şekli ortaya çıkarır?

  1. A) Moren seti
  2. B) Drumlin sırtı
  3. C) Sirk gölü
  4. D) Piramidal doruk
  5. E) Fiyort koyu
Cevabı göster

Cevap: C) Sirk gölü

Buzul aşındırmasıyla oluşan çanak biçimli çukurlara sirk denir; bu çanakların tabanında su toplandığında sirk gölü meydana gelir.

Soru 12

Güneydoğu Anadolu'da sirk göllerine rastlanmamasının temel nedeni nedir?

  1. A) Bölgenin buzul çağı boyunca tropikal iklim altında kalması
  2. B) Bölgedeki kaya türünün buzul aşındırmasına dirençli olması
  3. C) Bölgede rüzgârın aşırı güçlü olması nedeniyle sirk çanaklarının dolmaması
  4. D) Bölgedeki dağların yükseltisinin yaklaşık 2500 m sınırının altında olması
  5. E) Güneydoğu Anadolu'nun çöl iklimine sahip olduğundan buzul oluşmaması
Cevabı göster

Cevap: D) Bölgedeki dağların yükseltisinin yaklaşık 2500 m sınırının altında olması

Sirk gölleri yalnızca yaklaşık 2500 m üzerindeki yüksek dağlarda oluşur. Güneydoğu Anadolu'da bu yüksekliğe ulaşan dağlar bulunmadığından sirk göllerine rastlanmaz.

Soru 13

Rüzgâr enerjisinin diğer enerji kaynaklarına kıyasla öne çıkan özelliğini doğru veren seçenek hangisidir?

  1. A) Ham madde maliyeti düşük olsa da çevreyi kirleten bir kaynaktır
  2. B) Yenilenebilir olsa da üretiminde çevre kirliliği oluşturur
  3. C) Çevreyi kirletmeyen, ham madde gerektirmeyen ve kendini yenileyen bir kaynaktır
  4. D) Fosil yakıtlara göre daha pahalı ve sınırlı kullanımlı bir türdür
  5. E) Yalnızca ekvatoral kuşakta verimli biçimde kullanılabilen bir kaynaktır
Cevabı göster

Cevap: C) Çevreyi kirletmeyen, ham madde gerektirmeyen ve kendini yenileyen bir kaynaktır

Rüzgâr enerjisi çevreyi kirletmeyen, ham madde gerektirmeyen ve kendini yenileyen bir enerji kaynağıdır; Türkiye'de Batı Rüzgârlarının etkisiyle rüzgâr türbini sayısı artmaktadır.

Soru 14

Son buzul çağında Türkiye'de buzul şekillerinin geliştiği dağlar arasında sayılmayan hangisidir?

  1. A) Uludağ
  2. B) Sat Dağı
  3. C) Bolkar Dağları
  4. D) Mescit Dağları
  5. E) Kaz Dağı
Cevabı göster

Cevap: E) Kaz Dağı

Son buzul çağında Uludağ, Sat Dağı, Bolkar Dağları ve Mescit Dağları'nda buzul şekilleri gelişmiştir. Kaz Dağı'nın yükseltisi görece düşük olduğundan bu dağda buzul şekilleri bulunmaz.

Soru 15

Türkiye'de Toros Dağları'ndan kıyıya inen föhn rüzgârı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Dağların rüzgâr üstü yamaçlarında nem bırakmadan alçalır, bu yüzden kıyıda soğuktur
  2. B) Muz tarımının bu bölgelerde mümkün olmasına katkı sağlar
  3. C) İç bölgelere eserken buğdayları kurutup zarar verdiğinden 'bakır sattıran rüzgâr' adını alır
  4. D) Kıyı şeridinde sıcaklığı artırarak mikroklima oluşturur
  5. E) Dağların rüzgâraltı yamaçlarından kıyıya doğru sıcak ve kuru iner
Cevabı göster

Cevap: A) Dağların rüzgâr üstü yamaçlarında nem bırakmadan alçalır, bu yüzden kıyıda soğuktur

Föhn rüzgârı rüzgâr üstü yamaçta nem bıraktıktan sonra rüzgâraltı yamaçta daha sıcak ve kuru inerek kıyıda mikroiklim yaratır; 'soğuktur' ifadesi yanlıştır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları