Platolar ve özellikleri (Haymana, Cihanbeyli, Obruk, Uzunyayla, Erzurum-Kars, Taşeli) Soruları
KPSS Coğrafya · 23 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Teke ve Taşeli platolarında nüfus yoğunluğunun düşük olmasının temel nedeni nedir?
A) Karstik arazi ve engebeli yer şekilleri
B) Yüksek rakımın şiddetli soğuklara yol açması
C) Denizden uzaklık nedeniyle aşırı kurak iklim
D) Volkanik kökenli toprakların tarıma elverişsiz olması
E) Stratejik konumları nedeniyle yerleşime kapalı tutulmaları
Cevabı göster
Cevap: A) Karstik arazi ve engebeli yer şekilleri
Teke ve Taşeli platoları karstik arazi ve engebeli yer şekilleri nedeniyle tarıma elverişsiz olduğundan seyrek nüfusludur.
Soru 2
Erzurum-Kars platolarında en yaygın bulunan toprak türü çernozyom olmasına karşın bu topraklar tarımda yeterince değerlendirilememektedir. Bunun başlıca nedeni nedir?
A) Çernozyom toprağının humus miktarının düşük olması
B) Sert karasal iklim koşulları nedeniyle yetişme süresinin kısa olması
C) Bu platoların denize çok yakın olup tuzlanma sorunuyla karşılaşması
D) Arazinin fazla eğimli olmasının mekanizasyonu engellemesi
E) Yer altı sularının aşırı tuzlu olması
Cevabı göster
Cevap: B) Sert karasal iklim koşulları nedeniyle yetişme süresinin kısa olması
Çernozyom dünyanın en humuslu toprağı olmakla birlikte, Erzurum-Kars'ta ağır kış koşulları yetişme dönemini kısaltır ve tarımsal üretimi engeller. Bu nedenle platolar büyükbaş hayvancılık için kullanılır.
Soru 3
Türkiye'deki platolar oluşumlarına göre sınıflandırıldığında Teke ve Taşeli platoları hangi gruba girer?
A) Tabaka düzlüğü platoları
B) Lav (volkanik) platoları
C) Aşınım platoları
D) Karstik platolar
E) Buzul platoları
Cevabı göster
Cevap: D) Karstik platolar
Teke ve Taşeli platoları kireçtaşı üzerinde gelişmiş karstik platolar grubundadır. Lav platoları Erzurum-Kars, aşınım platoları Çatalca-Kocaeli için geçerlidir.
Soru 4
Aşağıdaki platolardan hangisi Kuzeybatı Anadolu'da (Marmara Bölgesi) yer alır?
A) Erzurum-Kars Platosu
B) Ardahan Platosu
C) Şanlıurfa-Gaziantep Platosu
D) Haymana-Cihanbeyli Platosu
E) Çatalca-Kocaeli Platosu
Cevabı göster
Cevap: E) Çatalca-Kocaeli Platosu
Çatalca-Kocaeli Platosu, Kuzeybatı Anadolu'da Marmara Bölgesi'nde yer alır. Erzurum-Kars ile Ardahan Doğu Anadolu'da, Şanlıurfa-Gaziantep Güneydoğu Anadolu'da, Haymana-Cihanbeyli ise İç Anadolu'dadır.
Soru 5
Karstik platoların yüzey sularının az ve tarımın kısıtlı olmasının temel nedeni nedir?
A) Platoların denizden uzak olması nedeniyle yağış azlığı
B) Kalkerli yapının suyu yüzeyde tutmayıp geçirgen zemine iletmesi
C) Volkanik kökenli toprakların besin maddesi bakımından fakir olması
D) Alçak rakım nedeniyle yeraltı suyu tablasının derinde kalması
E) Sürekli buzul örtüsünün yüzey sularını dondurması
Cevabı göster
Cevap: B) Kalkerli yapının suyu yüzeyde tutmayıp geçirgen zemine iletmesi
Karstik platoların kalkerli (kireçtaşı) yapısı suyu kolayca geçirir; yüzey suları az olduğundan tarım kısıtlıdır. Ancak geçirimsiz tabanlı polyelerde su birikerek tarımı yoğunlaştırır.
Soru 6
Konya Ovası'nda son yıllarda obruk oluşumunun belirgin biçimde hızlanmasında en belirleyici etken nedir?
A) Deprem hareketleriyle yerkabuğunun çökmesi
B) Volkanik faaliyetler sonucu lav boşluklarının oluşması
C) Yer altı sularının aşırı çekimiyle karstik boşlukların çökmesi
D) Akarsular tarafından kalker tabanın aşındırılması
E) Buzul erimesiyle oluşan suların yerkabuğunu oyması
Cevabı göster
Cevap: C) Yer altı sularının aşırı çekimiyle karstik boşlukların çökmesi
Konya Ovası'ndaki obrukların temelinde, çözünebilen kayaçlarda (kireçtaşı, jips) doğal karstlaşmayla gelişen yeraltı boşlukları vardır.
Soru 7
Türkiye'deki platolar hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Cihanbeyli Platosu, Tuz Gölü'nün batısında yer alır.
B) Taşeli Platosu'nda dolin, uvala ve lapya gibi karstik şekiller yaygındır.
C) Erzurum-Kars Platosu bir lav platosudur.
D) Haymana Platosu İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır.
E) Taşeli Platosu volkanik faaliyetler sonucu oluşmuş bir lav platosudur.
Cevabı göster
Cevap: E) Taşeli Platosu volkanik faaliyetler sonucu oluşmuş bir lav platosudur.
Taşeli Platosu volkanik kökenli değil, kalker kayaçlar üzerinde oluşmuş karstik bir platodur. Lav platosu olan Erzurum-Kars ile karıştırılmamalıdır.
Soru 8
Türkiye platolarının ortalama yükseltileri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Çatalca-Kocaeli Platosu ortalama yükseltisi en az olan platodur.
B) Çatalca-Kocaeli Platosu Türkiye platolarının en yükseğidir.
C) Erzurum-Kars platoları Türkiye'nin en alçak platoları arasındadır.
D) Taşeli Platosu deniz kıyısına yakın olduğu için en alçak platolardandır.
E) Haymana Platosu Erzurum-Kars'tan daha yüksektedir.
Cevabı göster
Cevap: A) Çatalca-Kocaeli Platosu ortalama yükseltisi en az olan platodur.
Ortalama yükseltisi en az olan plato, Marmara Bölgesi'ndeki Çatalca-Kocaeli Platosu'dur (yaklaşık 200-400 m).
Soru 9
Türkiye'de yaz yağışı oranının en fazla olduğu platolar grubu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Haymana, Cihanbeyli ve Obruk platoları
B) Teke ve Taşeli platoları
C) Erzurum-Kars-Ardahan platoları
D) Kapadokya ve Bozok platoları
E) Uzunyayla ve Yazılıkaya platoları
Cevabı göster
Cevap: C) Erzurum-Kars-Ardahan platoları
Erzurum, Kars ve Ardahan platoları Türkiye'nin yaz yağışı en fazla olan platolarıdır; bu durum geniş meralara ve büyükbaş hayvancılığa zemin hazırlar.
Soru 10
Cihanbeyli ve Haymana platoları aşağıdaki coğrafi bölgelerin hangisinde yer alır?
A) Akdeniz Bölgesi
B) Doğu Anadolu Bölgesi
C) Karadeniz Bölgesi
D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E) İç Anadolu Bölgesi
Cevabı göster
Cevap: E) İç Anadolu Bölgesi
Cihanbeyli, Haymana, Bozok ve Obruk platoları İç Anadolu'da; Taşeli ve Teke Akdeniz'de; Kars ve Ardahan Kuzeydoğu/Doğu Anadolu'dadır.
Soru 11
Mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan kuyu biçimli çukurlara ne ad verilir?
A) Obruk
B) Uvala
C) Lapya
D) Polye
E) Dolin
Cevabı göster
Cevap: A) Obruk
Obruk, kireçtaşı arazi üzerinde mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan kuyu biçimli çukurdur. İçine su birikince obruk gölü oluşur; Mersin Cennet ve Cehennem Obrukları buna örnektir.
Soru 12
Aşağıdaki platolardan hangisi İç Anadolu Bölgesi'nde değil, Akdeniz Bölgesi'nde yer alır?
A) Haymana Platosu
B) Obruk Platosu
C) Taşeli Platosu
D) Cihanbeyli Platosu
E) Bozok Platosu
Cevabı göster
Cevap: C) Taşeli Platosu
Taşeli Platosu Akdeniz Bölgesi'nde yer alır. Haymana, Obruk, Cihanbeyli ve Bozok (Yozgat) İç Anadolu Bölgesi'ndedir.
Soru 13
Türkiye'deki tabaka düzlüğü platoları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Haymana Platosu
B) Cihanbeyli Platosu
C) Gaziantep Platosu
D) Erzurum-Kars Platosu
E) Uzunyayla
Cevabı göster
Cevap: D) Erzurum-Kars Platosu
Erzurum-Kars Platosu lav (volkanik) kökenlidir; tabaka düzlüğü platoları arasında sayılmaz. Haymana, Cihanbeyli, Gaziantep ve Uzunyayla tabaka düzlüğü platolarına örnektir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki volkanik (lav örtülü) platolar arasında yer almaz?
A) Taşeli Platosu
B) Ardahan Platosu
C) Kapadokya Platosu
D) Erzurum-Kars Platosu
E) Bingöl Platosu
Cevabı göster
Cevap: A) Taşeli Platosu
Taşeli Platosu kalker kayaçlar üzerinde karstik süreçlerle oluşmuş olup volkanik kökenli değildir. Erzurum-Kars, Ardahan, Kapadokya ve Bingöl platoları lav örtülü volkanik platoların örnekleridir.
Soru 15
Türkiye'deki platolar ile o platoların önde gelen ekonomik faaliyetleri eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Cihanbeyli Platosu — tahıl tarımı
B) Teke ve Taşeli Platoları — kıl keçisi yetiştiriciliği
C) Obruk Platosu — pamuk tarımı
D) Haymana Platosu — tahıl tarımı ve büyükbaş hayvancılık