Nüfus dağılışı ve yoğunluk türleri (aritmetik, fizyolojik, tarımsal) Soruları

KPSS Coğrafya · 24 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Engebeli ve dağlık yapısıyla tarım alanları oldukça dar olan bir ilde aşağıdaki durumların hangisi gözlemlenir?

  1. A) Tarımsal ve fizyolojik yoğunluk yüksek, aritmetik yoğunluk düşük
  2. B) Aritmetik yoğunluk yüksek, tarımsal ve fizyolojik yoğunluk düşük
  3. C) Üç yoğunluk türü de orantılı biçimde düşük kalır
  4. D) Fizyolojik yoğunluk düşük, tarımsal yoğunluk aritmetikten yüksek
  5. E) Aritmetik yoğunluk ile fizyolojik yoğunluk birbirine yaklaşır
Cevabı göster

Cevap: A) Tarımsal ve fizyolojik yoğunluk yüksek, aritmetik yoğunluk düşük

Dağlık ilde toplam yüzölçümü büyük ama tarım alanı dardır. Aritmetik yoğunluk = nüfus/toplam alan olduğundan düşük kalır. Öte yandan tarımsal/fizyolojik yoğunluk paydası dar tarım alanı olduğundan yüksek çıkar.

Soru 2

Aritmetik nüfus yoğunluğunun, nüfusun gerçek dağılımı hakkında yanıltıcı olabileceğine en iyi kanıt olarak hangi durum gösterilebilir?

  1. A) Tarım alanı dar bir ilde fizyolojik yoğunluğun yüksek çıkması
  2. B) Geniş yüzölçümlü bir ilde nüfus yalnızca kıyı şeridinde toplanırsa yoğunluk düşük görünür.
  3. C) Aritmetik yoğunluk hesabında tarım alanları da payda olarak kullanıldığından sonuç sapar.
  4. D) Tarımsal nüfusu az bir ilde fizyolojik yoğunluğun düşük çıkması
  5. E) Toplam nüfusu fazla bir ilde tarımsal nüfus yoğunluğunun yüksek çıkması
Cevabı göster

Cevap: B) Geniş yüzölçümlü bir ilde nüfus yalnızca kıyı şeridinde toplanırsa yoğunluk düşük görünür.

Aritmetik yoğunluk, nüfusun tüm alana eşit dağıldığı varsayımına dayanır.

Soru 3

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin iç bölgelerden çok kıyı ovalarında yoğunlaştığının temel açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kıyı ovalarının yüz ölçümünün daha geniş olması
  2. B) Kıyı bölgelerinde nüfus yoğunluğunun fazla olması nedeniyle işgücü talebinin yüksek olması
  3. C) Kıyılarda sulama olanaklarının iç bölgelere göre daha kapsamlı geliştirilmesi
  4. D) İklim ve yer şekillerinin kıyı ovalarında tarıma elverişli koşullar oluşturması
  5. E) Kıyı ovalarındaki aritmetik nüfus yoğunluğunun tarım üretimini zorunlu kılması
Cevabı göster

Cevap: D) İklim ve yer şekillerinin kıyı ovalarında tarıma elverişli koşullar oluşturması

Kıyı ovalarında düz arazi yapısı ve genelde tarıma elverişli iklim koşulları, tarımsal üretim için uygun bir ortam sağlar; bu doğal koşullar (iklim ve yer şekilleri) tarımın bu alanlarda yoğunlaşmasındaki temel…

Soru 4

Dört ilin yüzölçümü ve aritmetik nüfus yoğunluğu değerleri şöyledir: P (10.000 km², 80 kişi/km²), Q (5.000 km², 200 kişi/km²), R (20.000 km², 30 kişi/km²), S (8.000 km², 120 kişi/km²). İllerin nüfusları büyükten küçüğe nasıl sıralanır?

  1. A) P > Q > S > R
  2. B) S > Q > R > P
  3. C) R > P > S > Q
  4. D) P > S > Q > R
  5. E) Q > S > P > R
Cevabı göster

Cevap: E) Q > S > P > R

Nüfus = Yüzölçümü × Nüfus Yoğunluğu formülüyle: P=10.000×80=800.000; Q=5.000×200=1.000.000; R=20.000×30=600.000; S=8.000×120=960.000. Büyükten küçüğe: Q>S>P>R.

Soru 5

Bir bölge için fizyolojik nüfus yoğunluğunun, aynı bölgenin tarımsal nüfus yoğunluğundan büyük ya da ona eşit olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Fizyolojik yoğunlukta payda olarak daha küçük bir alan kullanılmaktadır.
  2. B) İkisinde de payda tarım alanıdır; fizyolojikte pay toplam nüfus, tarımsalda tarım nüfusudur.
  3. C) Fizyolojik yoğunluk hesabında aritmetik yüzölçümü de eklenerek büyütülmektedir.
  4. D) Tarımsal nüfus yoğunluğu yalnızca kırsal alanlar için hesaplandığından küçük çıkar.
  5. E) İkisinde de payda toplam yüzölçümüdür; fizyolojikte pay toplam nüfus, tarımsalda tarım nüfusudur.
Cevabı göster

Cevap: B) İkisinde de payda tarım alanıdır; fizyolojikte pay toplam nüfus, tarımsalda tarım nüfusudur.

Her iki türün de paydası tarım alanıdır. Pay olarak fizyolojik yoğunluk toplam nüfusu, tarımsal yoğunluk ise yalnızca tarımla geçinen nüfusu kullanır. Toplam nüfus, tarımsal nüfustan küçük olamayacağı için (toplam nüfus…

Soru 6

Aritmetik nüfus yoğunluğu hesaplanırken aşağıdaki verilerden hangisi kullanılır?

  1. A) Tarımla geçinen nüfus ve tarım alanı
  2. B) Toplam nüfus ve tarım alanı
  3. C) Kentsel nüfus ve yapılaşmış alan
  4. D) Toplam nüfus ve toplam yüzölçümü
  5. E) Aktif nüfus ve ekonomik faaliyet alanı
Cevabı göster

Cevap: D) Toplam nüfus ve toplam yüzölçümü

Aritmetik nüfus yoğunluğu = Toplam nüfus ÷ Toplam yüzölçümü (km²) formülüyle hesaplanır; diğer seçeneklerdeki bölümler tarımsal veya başka yoğunluk türlerine karşılık gelir.

Soru 7

İç Anadolu Bölgesi'nin yüzölçümü ile Karadeniz Bölgesi'nin yüzölçümü karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) İki bölgenin yüzölçümleri tam olarak eşittir.
  2. B) Karadeniz, İç Anadolu'dan daha geniş yüzölçümüne sahiptir.
  3. C) Karadeniz'in yüzölçümü İç Anadolu'nun yaklaşık iki katıdır.
  4. D) İki bölgenin yüzölçümleri arasında belirgin bir fark yoktur.
  5. E) İç Anadolu, Karadeniz'den daha geniş yüzölçümüne sahiptir.
Cevabı göster

Cevap: E) İç Anadolu, Karadeniz'den daha geniş yüzölçümüne sahiptir.

İç Anadolu, Doğu Anadolu'dan sonra Türkiye'nin yüzölçümü ikinci büyük coğrafi bölgesidir; Karadeniz Bölgesi ise yüzölçümü bakımından İç Anadolu'dan daha küçüktür. Dolayısıyla İç Anadolu, Karadeniz'den daha geniştir.

Soru 8

Tarımsal nüfus yoğunluğunun hesaplanmasında kullanılan pay ve payda aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) Pay: Toplam nüfus — Payda: Toplam yüzölçümü
  2. B) Pay: Tarımla geçinen nüfus — Payda: Tarım alanı
  3. C) Pay: Toplam nüfus — Payda: Tarım alanı
  4. D) Pay: Kentsel nüfus — Payda: Toplam yüzölçümü
  5. E) Pay: Tarımla geçinen nüfus — Payda: Toplam yüzölçümü
Cevabı göster

Cevap: B) Pay: Tarımla geçinen nüfus — Payda: Tarım alanı

Tarımsal nüfus yoğunluğu = Tarımla geçinen nüfus ÷ Tarım alanı. Toplam nüfus / tarım alanı fizyolojik; toplam nüfus / toplam yüzölçüm aritmetik yoğunluğu verir.

Soru 9

Türkiye'de illerin fizyolojik nüfus yoğunluğu karşılaştırıldığında İstanbul'un bu değerin en yüksek olduğu iller arasında yer almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Nüfusunun az, tarım alanının geniş olması
  2. B) Hem nüfusunun hem tarım alanının az olması
  3. C) Tarım alanının geniş, sanayinin gelişmiş olması
  4. D) Nüfusunun çok, tarım alanının çok kısıtlı olması
  5. E) Yüzölçümünün küçük olması nedeniyle aritmetik yoğunluğun da yüksek çıkması
Cevabı göster

Cevap: D) Nüfusunun çok, tarım alanının çok kısıtlı olması

Fizyolojik yoğunluk = Toplam nüfus ÷ Tarım alanı. İstanbul'un çok büyük nüfusu ve son derece kısıtlı tarım alanı bu kesri maksimize eder; dolayısıyla fizyolojik yoğunluk en yüksek çıkar.

Soru 10

Türkiye'de fizyolojik nüfus yoğunluğunun bölgeler arasında en yüksek değere ulaştığı bölge hangisidir?

  1. A) Ege Bölgesi
  2. B) Karadeniz Bölgesi
  3. C) Akdeniz Bölgesi
  4. D) İç Anadolu Bölgesi
  5. E) Marmara Bölgesi
Cevabı göster

Cevap: E) Marmara Bölgesi

Marmara Bölgesi, İstanbul başta olmak üzere yoğun nüfuslu sanayi kentlerine sahip olup tarım alanları oldukça kısıtlıdır; bu durum fizyolojik yoğunluğu en yüksek kılar.

Soru 11

1990 yılı nüfus sayımı verilerine göre, yüzölçümü görece küçük olmasına karşın aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye'de en yüksek olan il aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İzmir
  2. B) İstanbul
  3. C) Ankara
  4. D) Kocaeli
  5. E) Bursa
Cevabı göster

Cevap: B) İstanbul

1990 sayımı verilerinde İstanbul, görece küçük yüzölçümüne karşın yoğun sanayileşme ve aldığı göç nedeniyle aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye'de en yüksek olan ildi; Kars gibi geniş yüzölçümlü iller ise düşük yoğunlukta…

Soru 12

Aşağıdaki illerden hangisinde fizyolojik nüfus yoğunluğunun göreceli olarak düşük çıkması beklenir?

  1. A) İstanbul
  2. B) Kocaeli
  3. C) Trabzon
  4. D) Şanlıurfa
  5. E) Bursa
Cevabı göster

Cevap: D) Şanlıurfa

Fizyolojik yoğunluk = Toplam nüfus ÷ Tarım alanı. Şanlıurfa, GAP'ın geniş ovalarıyla Türkiye'nin en geniş tarım alanlarından birine sahip; nüfusu ise bu alana oranla sınırlıdır. Payda büyük olduğundan fizyolojik…

Soru 13

Hakkari ilinde aritmetik nüfus yoğunluğu düşük, tarımsal ve fizyolojik nüfus yoğunlukları ise görece yüksektir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İlin toplam nüfusunun az, buna karşın yüz ölçümünün geniş olması
  2. B) İlde tarım yapan nüfusun azlığı nedeniyle tarımsal yoğunluğun düşmesi
  3. C) Göç verenlerine göre göç alan nüfus oranının yüksek seyretmesi
  4. D) Sanayileşmenin gelişmiş olması nedeniyle nüfusun tarıma bağımlılığını yitirmesi
  5. E) Toplam alanın büyük bölümünün engebeli arazi olup tarım alanlarının son derece dar kalması
Cevabı göster

Cevap: E) Toplam alanın büyük bölümünün engebeli arazi olup tarım alanlarının son derece dar kalması

Engebeli dağlık yapı nedeniyle Hakkari'de tarım alanları çok dardır.

Soru 14

İç Anadolu Bölgesi'nin tarımsal nüfus yoğunluğunun Türkiye'nin en düşükleri arasında yer almasına yol açan en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tarım alanları ile tarıma bağımlı nüfusun aynı oranda artması
  2. B) Tarım alanlarının geniş, tarıma bağımlı nüfusun görece az olması
  3. C) Tarıma bağımlı nüfusun tarım alanlarından daha hızlı artması
  4. D) Tarım alanlarının parçalı ve dağlık yapının hâkim olması
  5. E) Tarımsal nüfusun toplam nüfus içindeki payının yüksek olması
Cevabı göster

Cevap: B) Tarım alanlarının geniş, tarıma bağımlı nüfusun görece az olması

İç Anadolu'da geniş düzlük tarım alanları ve makineli tarım yaygındır; tarıma bağımlı nüfus bu geniş alana bölününce tarımsal nüfus yoğunluğu düşük çıkar.

Soru 15

Aşağıdaki illerden hangilerinde, hem kıyı turizmi hem de tarımsal üretim kaynaklı mevsimlik işçi hareketleri sonucunda yaz aylarında nüfus belirgin biçimde artmaktadır?

  1. A) Kayseri, Erzurum ve Sivas
  2. B) Ankara, Konya ve Eskişehir
  3. C) Gaziantep, Şanlıurfa ve Diyarbakır
  4. D) İzmir, Aydın ve Adana
  5. E) Trabzon, Artvin ve Kastamonu
Cevabı göster

Cevap: D) İzmir, Aydın ve Adana

İzmir, Aydın ve Adana; kıyı turizmi ile yoğun tarımsal üretimi (pamuk, incir, zeytin, narenciye vb.) aynı anda barındıran illerdir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları