Kırsal yerleşme tipleri (köy, mezra, kom, oba, divan; toplu/dağınık) Soruları

KPSS Coğrafya · 11 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Doğu Karadeniz kıyı kuşağında kırsal nüfusun dağınık yerleşme düzeni oluşturmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Arazinin engebeli ve yüksek olması ile tarım alanlarının küçük ve parçalı olması
  2. B) Tarihsel olarak Osmanlı döneminde çiftçilerin birbirinden bağımsız hareket etmesi
  3. C) Bölgede su kaynaklarının yetersiz olması ve kuyulara erişim güçlüğü
  4. D) Hayvancılık faaliyetlerinin mevsimsel göç gerektirmesi
  5. E) Bölgede orman tahribatının yerleşmeyi belirli alanlara sıkıştırması
Cevabı göster

Cevap: A) Arazinin engebeli ve yüksek olması ile tarım alanlarının küçük ve parçalı olması

Doğu Karadeniz kıyı kuşağında arazinin engebeli ve yüksek olması ile tarım alanlarının küçük ve parçalı olması, ailelerin evlerini kendi tarım parsellerinin yakınına, birbirinden uzak noktalara kurmasına yol açmış ve…

Soru 2

Türkiye'de dağınık kırsal yerleşme modelinin en tipik ve en yaygın biçimde gözlemlendiği alan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İç Anadolu platoları
  2. B) Karadeniz kıyı kuşağı
  3. C) Güneydoğu Anadolu düzlükleri
  4. D) Konya Ovası çevresi
  5. E) Iğdır Ovası çevresi
Cevabı göster

Cevap: B) Karadeniz kıyı kuşağı

Engebeli arazinin ve küçük, parçalı tarım alanlarının bir arada bulunması nedeniyle dağınık yerleşmenin en tipik örneği Karadeniz kıyı kuşağıdır.

Soru 3

Bir bölgede kırsal yerleşmenin dağınık veya toplu karakterde gelişmesinde belirleyici olan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İklim koşulları
  2. B) Nüfus yoğunluğu
  3. C) Yer şekilleri
  4. D) Kültürel gelenekler
  5. E) Ulaşım ağı
Cevabı göster

Cevap: C) Yer şekilleri

Yerleşme dokusunun toplu mu dağınık mı olacağını büyük ölçüde yer şekilleri belirler.

Soru 4

Türkiye'de kırsal yerleşme tipleri incelendiğinde "divan" adı verilen yerleşme için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Geçici bir yerleşme olup yalnızca yaz aylarında kullanılır.
  2. B) Doğu Anadolu'da hayvancılığa bağlı olarak gelişmiş köy altı yerleşmesidir.
  3. C) Batı Karadeniz Bölümü'nde sıralı köy mahallelerinin bir araya gelmesiyle oluşan kalıcı yerleşme türüdür.
  4. D) Kıyı kesimlerinde balıkçılık faaliyetleriyle bağlantılı olarak kurulan geçici bir kamp yerleşmesidir.
  5. E) Karadeniz'in iç kesimlerinde su kaynaklarının bolluğuna bağlı olarak oluşan mevsimlik bir yerleşmedir.
Cevabı göster

Cevap: C) Batı Karadeniz Bölümü'nde sıralı köy mahallelerinin bir araya gelmesiyle oluşan kalıcı yerleşme türüdür.

Divan, Batı Karadeniz Bölümü'ne özgü, köy mahallelerinin sıra hâlinde bir araya gelmesiyle oluşan kalıcı kırsal yerleşme türüdür. Geçici değil kalıcıdır ve yalnızca bu bölgeye özgüdür.

Soru 5

Dalyan olarak adlandırılan köy altı yerleşme tipinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Yüksek yayla alanlarında hayvancılık amacıyla kullanılan mevsimlik bir yerleşmedir.
  2. B) Karadeniz kıyılarında dağlık arazide oluşan kalıcı bir yerleşme birimidir.
  3. C) Doğu Anadolu'da tarım ve hayvancılığın birlikte yapıldığı kalıcı bir köy altı yerleşmesidir.
  4. D) Kıyı kesimlerinde balıkçılık faaliyetine bağlı olarak oluşan köy altı yerleşmesidir.
  5. E) Batı Karadeniz'de sıralı evlerden oluşan kalıcı bir yerleşme türüdür.
Cevabı göster

Cevap: D) Kıyı kesimlerinde balıkçılık faaliyetine bağlı olarak oluşan köy altı yerleşmesidir.

Dalyan, kıyı bölgelerinde balıkçılık yapılan alanlarda ortaya çıkan bir köy altı yerleşme tipidir. Diğer seçenekler yayla, mezra ve divan gibi farklı tipleri tanımlamaktadır.

Soru 6

Karadeniz Bölgesi'nde iç kesimlerde toplu, kıyı kesimlerinde ise dağınık yerleşmenin görülmesinin temel nedenleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) İç kesimler: yeni sanayi yatırımları; kıyılar: tarımsal verim fazlası
  2. B) İç kesimler: geniş çayır ve meralar; kıyılar: güçlü ticaret ağları
  3. C) İç kesimler: geniş mera varlığı; kıyılar: aşırı nüfus baskısı
  4. D) İç kesimler: yoğun göç çekimi; kıyılar: ormanlık arazinin engellemesi
  5. E) İç kesimler: su azlığı ve düz arazi; kıyılar: eğim ve dar tarım alanı
Cevabı göster

Cevap: E) İç kesimler: su azlığı ve düz arazi; kıyılar: eğim ve dar tarım alanı

Karadeniz'in iç kesimlerinde su kaynaklarının sınırlı olması insanları ortak su kaynağı etrafında kümelendirmiş; yer şekillerinin görece sade olması da toplu yerleşmeyi kolaylaştırmıştır.

Soru 7

Aşağıdaki köy altı yerleşme tiplerinden hangisi hayvancılık amacıyla kurulan ve hayvanların otlatıldığı alana göre yer değiştirebilen geçici bir yerleşmedir?

  1. A) Kom
  2. B) Mahalle
  3. C) Divan
  4. D) Çiftlik
  5. E) Mezra
Cevabı göster

Cevap: A) Kom

Kom, hayvancılık amacıyla kurulan, otlatma alanına bağlı olarak yer değiştirebilen geçici bir köy altı yerleşmesidir. Mahalle, divan, çiftlik ve mezra ise kalıcı köy altı yerleşmeleridir.

Soru 8

Türkiye'de hem tarım hem hayvancılık faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü ve özellikle Hakkâri çevresinde yoğunlaşan köy altı yerleşme tipi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Oba
  2. B) Mezra
  3. C) Dalyan
  4. D) Divan
  5. E) Kom
Cevabı göster

Cevap: B) Mezra

Mezra; hem tarım hem hayvancılık yapılan köy altı yerleşme tipidir ve Türkiye'de Hakkâri çevresinde en yoğun biçimde görülür.

Soru 9

Köy altı yerleşmeleri kalıcı ve geçici olarak sınıflandırıldığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yayla — kalıcı, Çiftlik — geçici
  2. B) Mezra — geçici, Divan — kalıcı
  3. C) Oba — kalıcı, Yayla — geçici
  4. D) Çiftlik — kalıcı, Yayla — geçici
  5. E) Divan — geçici, Kom — kalıcı
Cevabı göster

Cevap: D) Çiftlik — kalıcı, Yayla — geçici

Çiftlik kalıcı köy altı yerleşmesi; yayla ise yaz mevsiminde kullanılan geçici bir yerleşmedir. Bu iki terim, kalıcı-geçici ayrımında sık kullanılan çeldirici çift olarak karşımıza çıkar.

Soru 10

Köy altı yerleşmelerinden hangisi kalıcı yerleşme sınıfına girmez?

  1. A) Mahalle
  2. B) Divan
  3. C) Çiftlik
  4. D) Mezra
  5. E) Oba
Cevabı göster

Cevap: E) Oba

Kalıcı köy altı yerleşmeleri mahalle, mezra, divan ve çiftliktir (4 tane). Oba ise hayvancılığa bağlı geçici bir yerleşmedir.

Soru 11

Kom ve oba, köy altı yerleşme tipleri arasında nasıl sınıflandırılır?

  1. A) Her ikisi de göçebe hayvancılığa bağlı geçici yerleşmelerdir.
  2. B) Kom kalıcı, oba geçici yerleşmedir; kıyı kesimlerinde yaygındır.
  3. C) Her ikisi de kalıcı yerleşmedir; tarım ve hayvancılığın birlikte yapıldığı alanlarda görülür.
  4. D) Oba kalıcı, kom geçici yerleşmedir; Doğu Karadeniz'e özgüdür.
  5. E) Her ikisi de kentleşme süreciyle ortaya çıkmış geçici yerleşmelerdir.
Cevabı göster

Cevap: A) Her ikisi de göçebe hayvancılığa bağlı geçici yerleşmelerdir.

Kom ve oba, göçebe hayvancılık yaşam biçimiyle bağlantılı olup her ikisi de geçici yerleşmelerdir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları