Karadeniz Bölgesi: fiziki, beşeri ve ekonomik özellikleri Soruları
KPSS Coğrafya · 32 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Eğimli yamaçlarda tarım arazisi kazanmak amacıyla uygulanan taraçalama (teraslama) yöntemi Türkiye'de en yaygın olarak hangi bölgede uygulanmaktadır?
A) Karadeniz Bölgesi
B) Akdeniz Bölgesi
C) Doğu Anadolu Bölgesi
D) Ege Bölgesi
E) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Cevabı göster
Cevap: A) Karadeniz Bölgesi
Karadeniz Bölgesi'nin engebeli arazi yapısı ve bol yağış, düzlük tarım arazisi bulmayı güçleştirir; bu nedenle taraçalama (teraslama) yöntemi Türkiye'de en yaygın bu bölgede uygulanır.
Soru 2
Ekimi devlet kontrolüne tabi olan kenevirin Türkiye'de en fazla hangi bölgede yetiştirilmesine izin verilmektedir?
A) Ege Bölgesi
B) Akdeniz Bölgesi
C) Karadeniz Bölgesi
D) Doğu Anadolu Bölgesi
E) İç Anadolu Bölgesi
Cevabı göster
Cevap: C) Karadeniz Bölgesi
Kenevir uyuşturucu madde üretiminde kullanılabildiğinden ekimi devlet iznine bağlıdır; Türkiye'de bu izin en fazla Karadeniz Bölgesi'nde verilmektedir.
Soru 3
Karadeniz Bölgesi'nde en yaygın görülen ve bölgeyi karakterize eden göl oluşum tipi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tektonik göller
B) Buzul gölleri
C) Delta gölleri
D) Volkanik kökenli göller
E) Heyelan set gölleri
Cevabı göster
Cevap: E) Heyelan set gölleri
Heyelan, Türkiye'de en fazla Karadeniz Bölgesi'nde görülür; heyelan kütlelerinin akarsu vadilerini kapatmasıyla oluşan heyelan set gölleri (Yedigöller, Abant, Sera, Borabay gibi) bu bölgenin karakteristik göl tipidir.
Soru 4
Karadeniz Bölgesi'nin kırsal nüfus oranının yüksek, kentleşme oranının ise düşük kalmasının temel coğrafi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Engebeli arazi yapısının dağınık yerleşmeye yol açıp büyük kentlerin gelişmesini güçleştirmesi
B) Bölgede sanayinin tümüyle yasaklanmış olması nedeniyle iş gücünün köyde kalması
C) Bölge topraklarının verimsizliği nedeniyle hiç tarım yapılamaması
D) Deniz ulaşımının olmaması yüzünden bölgenin dış dünyaya kapalı kalması
E) İklimin çok soğuk olması nedeniyle insanların kıyıya yerleşememesi
Cevabı göster
Cevap: A) Engebeli arazi yapısının dağınık yerleşmeye yol açıp büyük kentlerin gelişmesini güçleştirmesi
Karadeniz Bölgesi'nin engebeli arazi yapısı, geniş düz alanların ve büyük kentlerin gelişmesini güçleştirir; bu durum dağınık yerleşmeyi ve görece yüksek kırsal nüfus oranını beraberinde getirerek kentleşmeyi sınırlar.
Soru 5
Türkiye'de doğal (av) balıkçılığı ile kültür (çiftlik) balıkçılığında birinci sıraya sahip bölgeler sırasıyla hangileridir?
A) Karadeniz Bölgesi – Akdeniz Bölgesi
B) Ege Bölgesi – Karadeniz Bölgesi
C) Marmara Bölgesi – Ege Bölgesi
D) Karadeniz Bölgesi – Ege Bölgesi
E) Akdeniz Bölgesi – Marmara Bölgesi
Cevabı göster
Cevap: D) Karadeniz Bölgesi – Ege Bölgesi
Doğal (av) balıkçılığında Karadeniz Bölgesi Türkiye'de birinci sıradadır; kültür (çiftlik) balıkçılığında ise Ege Bölgesi öne çıkar.
Soru 6
Orografik (yamaç) yağışların Türkiye'de en yaygın biçimde görüldüğü bölge hangisidir ve bu durumun temel coğrafi nedeni nedir?
A) Ege Bölgesi; vadilerin denize dik uzanması
B) Karadeniz Bölgesi; dağların denize paralel uzanması
C) Akdeniz Bölgesi; Toros Dağları'nın güney yamaçlarının denize bakması
D) Doğu Anadolu Bölgesi; yüksek rakımın sis ve bulut oluşumunu artırması
E) Marmara Bölgesi; Kuzey Anadolu Dağları'nın kapalı havzalar oluşturması
Cevabı göster
Cevap: B) Karadeniz Bölgesi; dağların denize paralel uzanması
Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel uzandığından, nemli kuzey rüzgârları yamaçları tırmanarak soğur ve orografik yağış oluşturur; bu mekanizma Türkiye'nin başka hiçbir bölgesinde bu denli baskın değildir.
Soru 7
Buğdayın Doğu Karadeniz'de doğal koşullarda yetiştirilmesinin güç olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Buğdayın düşük sıcaklık ve uzun kış koşullarına dayanaksız olması
B) Buğdayın yüksek rakım nedeniyle bu bölgede olgunlaşamaması
C) Bölge topraklarının buğday için gerekli besinden tümüyle yoksun olması
D) Olgunlaşmada bol yağış isteyen buğday için bölge yazlarının fazla kurak gelmesi
E) Olgunlaşmada kuru hava isteyen buğdaya bölgenin her mevsim yağışının uymaması
Cevabı göster
Cevap: E) Olgunlaşmada kuru hava isteyen buğdaya bölgenin her mevsim yağışının uymaması
Buğday yetişme döneminde yağış, olgunlaşma döneminde ise kuru hava ister; her mevsim yağışlı Doğu Karadeniz bu olgunlaşma koşulunu sağlayamadığından buğday yetiştiriciliği güçtür.
Soru 8
Pirinç hasat döneminde kuraklık gerektirdiğinden, aşağıdaki illerden hangisinde doğal koşullarda yetiştirilmesi en güçtür?
A) Edirne
B) Rize
C) Balıkesir
D) Çorum
E) Samsun
Cevabı göster
Cevap: B) Rize
Pirinç hasat döneminde kuraklık ister; her mevsim yağışlı olan Doğu Karadeniz kıyısındaki Rize bu koşulu sağlayamadığından pirinç yetiştiriciliği güçtür.
Soru 9
Karadeniz Bölgesi'nde heyelan-set gölleri hangi mekanizma ile oluşur?
A) Buzul aşındırmasının oluşturduğu sirk çukurlarına yağmur sularının dolması
B) Fay hatları boyunca yükselen bloğun suları hapsetmesi
C) Volkanik püskürmelerin nehir yataklarını doldurup göl oluşturması
D) Heyelanların akarsu vadilerini kapatarak su birikmesine neden olması
Cevap: D) Heyelanların akarsu vadilerini kapatarak su birikmesine neden olması
Heyelanlar akarsu vadilerini kapatır; böylece sular vadide birikir ve heyelan-set gölü oluşur. Karadeniz Bölgesi'nde sık yaşanan heyelanlar bu gölleşme mekanizmasını tetikler.
Soru 10
Susam olgunlaşma döneminde kuru ve sıcak hava ister. Buna göre Artvin'de susam tarımının elverişsiz olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Artvin'in her mevsim yağışlı ve çok nemli bir iklime sahip olması
B) Artvin topraklarının susam için aşırı kireçli olması
C) Artvin'de güneşlenme süresinin yıl boyu aşırı uzun olması
D) Susamın yalnızca tuzlu toprakta yetişmesi, Artvin'in ise tatlı toprağı
E) Artvin'de yaz sıcaklıklarının fazla serin geçmesi
Cevabı göster
Cevap: A) Artvin'in her mevsim yağışlı ve çok nemli bir iklime sahip olması
Susam olgunlaşma döneminde kuru ve sıcak hava ister; her mevsim yağışlı ve nemli Doğu Karadeniz'deki Artvin bu koşulu sağlayamaz, bu yüzden susam tarımı elverişsizdir.
Soru 11
Karadeniz Bölgesi'nde yıkanmış asitli toprakların yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bölgedeki volkanik kökenli kayaçların ayrışarak doğal olarak asit üretmesi
B) Sanayi tesislerinin saldığı asit yağmurlarının toprak kimyasını bozması
C) Bölge ormanlarının çürüyen yaprak döküntülerinin toprağı hafif bazik yapması
D) Aşırı yağışın topraktaki besin maddelerini yıkayıp uzaklaştırması ve toprağı asitleştirmesi
E) Karadeniz'in tuzlu sularının kıyı topraklarının pH'ını yükseltmesi
Cevabı göster
Cevap: D) Aşırı yağışın topraktaki besin maddelerini yıkayıp uzaklaştırması ve toprağı asitleştirmesi
Yüksek ve sürekli yağış, topraktaki besin maddelerini yıkayarak uzaklaştırır; bu süreç toprağın asitliğini artırır. Bu nedenle Karadeniz Bölgesi'nde yıkanmış asitli topraklar yaygın olarak görülür.
Soru 12
Karadeniz Bölgesi üç bölüme ayrılır. Bu bölümler içinde ormanları en gür ve en sık olan, en çok yağış alan bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
A) Batı Karadeniz Bölümü
B) Doğu Karadeniz Bölümü
C) Orta Karadeniz Bölümü
D) Yıldız Dağları Bölümü
E) Orta Fırat Bölümü
Cevabı göster
Cevap: B) Doğu Karadeniz Bölümü
Karadeniz Bölgesi'nin bölümleri içinde en çok yağış alan ve ormanları en gür, en sık olan bölüm Doğu Karadeniz Bölümü'dür; dağ yamaçlarına çarpan nemli hava burada yoğun bir orman örtüsü oluşturur.
Soru 13
Türkiye'deki heyelan olaylarının yaklaşık yüzde kaçı Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelir ve bu durumun başlıca nedenleri nelerdir?
A) %40; volkanik kökenli gevşek topraklar ve sismik aktivite
B) %60; aşırı nüfus yoğunluğu ve ormansızlaşma
C) %90; derin vadiler ve yüksek sismik hareketlilik
D) %80; yoğun yağış, dik yamaçlar ve ayrışmış kayaçlar
E) %50; kıyı erozyonu ve dalga etkisi
Cevabı göster
Cevap: D) %80; yoğun yağış, dik yamaçlar ve ayrışmış kayaçlar
Türkiye'deki heyelanların yaklaşık %80'i Karadeniz Bölgesi'nde gerçekleşir; başlıca nedenler yoğun yağış, dik yamaçlar, ayrışmış kayaçlar ve ormansızlaşmadır.
Soru 14
Türkiye'de çay üretiminin tamamının yalnızca Doğu Karadeniz kıyılarında yapılması, çayın hangi özelliğine kanıt oluşturur?
A) Çayın su ihtiyacının az olduğuna, dolayısıyla kurak bölgelerde de yetişebileceğine
B) Çayın geniş bir iklim bandında yetişebildiğine, bu yüzden her bölgeye uyum sağladığına
C) Çayın temelde Akdeniz iklimine bağlı bir bitki olduğuna
D) Çayın yalnızca çok dar bir iklim kuşağında yetişen, en seçici tarım bitkilerinden olduğuna
E) Çayın yetiştiği yerin iklimle değil, devlet kararıyla belirlendiğine
Cevabı göster
Cevap: D) Çayın yalnızca çok dar bir iklim kuşağında yetişen, en seçici tarım bitkilerinden olduğuna
Türkiye'de çay üretiminin tamamı Doğu Karadeniz kıyılarında gerçekleşir; çünkü çay her mevsim yağış, yüksek nem ve serin yaz isteyen, yalnızca çok dar bir iklim kuşağında yetişen en seçici tarım bitkilerinden biridir.
Soru 15
Karadeniz kıyılarının koyun yetiştiriciliğine uygun olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bölgede kış mevsiminin çok şiddetli geçmesi ve donlu gün sayısının fazla olması
B) Bölgedeki orman örtüsünün koyunların otlamasını tamamen engellemesi
C) Koyunların düz, geniş mer'alara ihtiyaç duyması ve Karadeniz'in engebeli-yağışlı yapısına uyum sağlayamaması
D) Karadeniz kıyılarında tuz oranının yüksek olması nedeniyle otların zehirli hâle gelmesi
E) Bölgede büyükbaş hayvancılığın geleneksel olarak koyun yetiştiriciliğinin önüne geçmesi
Cevabı göster
Cevap: C) Koyunların düz, geniş mer'alara ihtiyaç duyması ve Karadeniz'in engebeli-yağışlı yapısına uyum sağlayamaması
Koyunlar engebeli ve bol yağışlı alanları sevmez; bu nedenle yağışlı-engebeli Karadeniz kıyıları koyun yetiştiriciliğine elverişli değildir. Türkiye'de en fazla koyun Van çevresinde yetiştirilir.