KPSS Coğrafya kapsamında Endüstriyel mineraller (mermer, tuz, kükürt, feldspat, lületaşı, altın) konusunda bilmen gereken 7 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Türkiye'de kükürt rezervleri son yıllarda azalmış ve giderek kıt hale gelmiştir.
Feldspat en fazla Manisa'da çıkarılır.
Endüstriyel mineral sorularında bir kullanım alanı (çelik üretimi, termometre, gübre sanayii vb.) verilip ilgili maden sorulur ya da bir maden adı verilip kullanım alanı tespit ettirilir.
Türkiye taş kömüründe dışa bağımlı; bor, mermer, feldspat ve krom gibi madenlerde ise önemli üretici ve ihracatçı konumundadır.
Mermer; Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda yoğun olarak çıkarılan ve Türkiye'nin en önemli ihraç madenlerinden biridir.
Kükürt, kimya sektörü ve zirai (tarım) ilaç yapımında kullanılan bir endüstriyel mineraldir.
Kükürt en fazla Isparta'da çıkarılır.
Örnek Sorular
Soru 1
Isparta ili, Türkiye'de hangi endüstriyel mineralin en fazla üretildiği merkez olarak öne çıkmaktadır?
A) Kükürt
B) Feldspat
C) Krom
D) Bor
E) Mermer
Cevabı göster
Cevap: A) Kükürt
Isparta, Türkiye'de kükürt üretiminin en yoğun gerçekleştiği ildir. Mermer üretimi Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda; feldspat üretimi Manisa'da öne çıkmaktadır.
Soru 2
Türkiye'de feldspat çıkarımında birinci sırada yer alan il hangi bölgede konumlanmaktadır?
A) İç Anadolu Bölgesi'nde
B) Ege Bölgesi'nde
C) Karadeniz Bölgesi'nde
D) Akdeniz Bölgesi'nde
E) Marmara Bölgesi'nde
Cevabı göster
Cevap: B) Ege Bölgesi'nde
Feldspat üretiminde Türkiye'de birinci sırada yer alan Manisa, Ege Bölgesi'nde bulunmaktadır.
Soru 3
Türkiye'de son yıllarda rezervleri sürekli azalan ve giderek kıt bir kaynak hâline gelen endüstriyel mineral aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mermer
B) Feldspat
C) Kükürt
D) Bor
E) Krom
Cevabı göster
Cevap: C) Kükürt
Türkiye'de kükürt rezervleri son yıllarda belirgin biçimde azalmış ve ülke bu mineralin temininde giderek daha kıt bir konuma gelmiştir. Mermer, feldspat ve bor ise ihracatta önemli konumdaki minerallerdir.
Soru 4
Türkiye'de kükürt çıkarımının en yoğun olduğu il, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Denizli
B) Burdur
C) Antalya
D) Isparta
E) Konya
Cevabı göster
Cevap: D) Isparta
Kükürt üretimi Türkiye'de en fazla Isparta ilinde gerçekleştirilmektedir; bu il kükürt yatakları bakımından öne çıkmaktadır.
Soru 5
Gübre sanayii ve zirai ilaç üretiminde hammadde olarak kullanılmasıyla ön plana çıkan endüstriyel mineral aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kükürt
B) Feldspat
C) Lületaşı
D) Mermer
E) Bor
Cevabı göster
Cevap: A) Kükürt
Kükürt, kimya sektörü ile gübre sanayii ve zirai ilaç yapımında kullanılan temel endüstriyel mineraldir; bu kullanım alanı kükürtü diğerlerinden ayırt ettirir.
Soru 6
Türkiye'de feldspat üretiminin en fazla gerçekleştirildiği il aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kütahya
B) Manisa
C) Afyonkarahisar
D) Eskişehir
E) Uşak
Cevabı göster
Cevap: B) Manisa
Feldspat üretimi Türkiye'de en fazla Manisa ilinde gerçekleştirilmektedir; bu il feldspat yatakları bakımından öne çıkmaktadır.
Soru 7
Kükürtün endüstriyel kullanım alanları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
A) Seramik ve porselen üretimi
B) İnşaat sektöründe yapı taşı olarak kullanım
C) Kimya sektörü ile zirai ilaç yapımı
D) Termometre ve tıbbi cihaz üretimi
E) Cam ve optik sanayi hammaddesi olarak kullanım
Cevabı göster
Cevap: C) Kimya sektörü ile zirai ilaç yapımı
Kükürt başta kimya sektörü ve zirai (tarım) ilaç yapımı olmak üzere çeşitli endüstriyel alanlarda kullanılan bir mineraldir.
Soru 8
Türkiye'deki kükürt rezervleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Son yıllarda keşfedilen yeni yataklarla birlikte kükürt rezervleri önemli ölçüde artmıştır.
B) Türkiye, kükürt üretiminde dünya ihracatçıları arasında ilk sıralarda yer almaktadır.
C) Kükürt rezervleri sabit kalmakta, ancak işletme maliyetleri artmaktadır.
D) Son yıllarda kükürt rezervleri azalmış ve giderek kıt bir kaynak haline gelmiştir.
E) Kükürt, Türkiye'nin en bol ve en kolay işlenebilen endüstriyel mineralidir.
Cevabı göster
Cevap: D) Son yıllarda kükürt rezervleri azalmış ve giderek kıt bir kaynak haline gelmiştir.
Türkiye'de kükürt rezervleri son yıllarda azalmış ve giderek kıt hale gelmiştir; bu nedenle kükürt endüstriyel mineraller içinde azalan kaynaklar arasında gösterilmektedir.
Soru 9
Türkiye'deki mermer üretimine ve ihracatına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Mermer üretimi ağırlıklı olarak Isparta ve Manisa'da yoğunlaşmakta; Türkiye bu minerali büyük ölçüde ithal etmektedir.
B) Türkiye mermerde dışa bağımlıdır; Kırşehir ile Afyonkarahisar ise kükürt üretiminin merkezleridir.
C) Mermer; Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda yoğun üretilen önemli bir ihraç madenidir.
D) Bilecik ve Marmara Adası feldspat üretiminin odaklandığı iller olup mermer üretiminde ikincil konumdadır.
E) Mermer yalnızca Ege ve Marmara bölgelerinde çıkarılmakta; iç bölgelerde üretim yapılmamaktadır.
Cevabı göster
Cevap: C) Mermer; Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda yoğun üretilen önemli bir ihraç madenidir.
Mermer; Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda yoğun biçimde üretilen ve Türkiye'nin en önemli ihraç madenlerinden biri olan endüstriyel mineraldir.
Soru 10
Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası'nda yoğun olarak çıkarılan ve Türkiye'nin en önemli ihraç madenlerinden biri olan endüstriyel mineral aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bor
B) Kükürt
C) Feldspat
D) Lületaşı
E) Mermer
Cevabı göster
Cevap: E) Mermer
Mermer; Kırşehir, Afyonkarahisar, Bilecik ve Marmara Adası gibi yörelerde yoğun olarak çıkarılan ve Türkiye'nin en önemli ihraç madenlerinden biridir.
Soru 11
Hem kimya sektöründe hem de tarım ilacı (zirai ilaç) üretiminde hammadde olarak kullanılan endüstriyel mineral aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kükürt
B) Bor
C) Feldspat
D) Krom
E) Mermer
Cevabı göster
Cevap: A) Kükürt
Kükürt, kimya sektörü ve zirai ilaç yapımında doğrudan kullanılan bir endüstriyel mineraldir. Mermer yapı malzemesi, feldspat seramik/cam sanayii, bor ve krom ise farklı endüstriyel amaçlarla kullanılır.
Soru 12
Aşağıda Türkiye'nin çeşitli madenlerdeki konumuna ilişkin ifadeler verilmiştir. Bunlardan hangisi yanlıştır?
A) Türkiye, bor madeninde dünya çapında önemli bir üretici ve ihracatçıdır.
B) Türkiye, mermer üretiminde dışa bağımlı olup üretim açığını ithalatla kapatmaktadır.
C) Türkiye, krom madeni bakımından önemli üretici ülkeler arasında sayılmaktadır.
D) Türkiye, feldspat ihracatında uluslararası ölçekte belirleyici bir konumdadır.
E) Türkiye, taş kömürü üretiminde iç talebi karşılayamayıp dışa bağımlıdır.
Cevabı göster
Cevap: B) Türkiye, mermer üretiminde dışa bağımlı olup üretim açığını ithalatla kapatmaktadır.
Türkiye mermer üretiminde dışa bağımlı değildir; tam tersine mermer önemli ihraç madenlerimiz arasındadır. Yanlış ifade budur.