Endüstri bitkileri (pamuk, şeker pancarı, tütün, ayçiçeği) Soruları

KPSS Coğrafya · 30 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye'nin en önemli tarım havzalarından biri olan Çukurova'nın başlıca tarım ürünleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) Çay, fındık ve kivi
  2. B) Pamuk, narenciye ve mısır
  3. C) Buğday, kırmızı mercimek ve şeker pancarı
  4. D) Zeytin, kuru üzüm ve buğday
  5. E) Tütün, haşhaş ve ayçiçeği
Cevabı göster

Cevap: B) Pamuk, narenciye ve mısır

Çukurova (Adana Ovası çevresi) Türkiye'nin en önemli tarım havzalarından biridir; başlıca ürünleri pamuk, narenciye ve mısırdır (ayrıca soya, yer fıstığı ve sebzeler yaygındır). Doğru grup pamuk, narenciye ve mısırdır.

Soru 2

Pamuk bitkisinin iklim istekleri ve üretim alanları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yetişme döneminde soğuk ve yağışlı iklim ister; bu nedenle Karadeniz kıyılarında yaygındır.
  2. B) Hasat döneminde bol yağış ister; bu nedenle Doğu Karadeniz kıyılarında geniş alanlar kaplar.
  3. C) Düşük sıcaklığa dayanıklı bir bitki olduğundan Doğu Anadolu yaylalarında yaygın biçimde yetişir.
  4. D) Yetişme döneminde yüksek sıcaklık ve bol su, hasat döneminde kuraklık ister; Ege, Çukurova ve GAP'ta üretilir.
  5. E) Yetişme döneminde kuraklık, hasat döneminde bol yağış ister; bu nedenle İç Anadolu'da üretilir.
Cevabı göster

Cevap: D) Yetişme döneminde yüksek sıcaklık ve bol su, hasat döneminde kuraklık ister; Ege, Çukurova ve GAP'ta üretilir.

Pamuk yetişme döneminde yüksek sıcaklık ve bol su, hasat döneminde ise kuraklık ister; bu özelliklere sahip Ege, Çukurova ve GAP başlıca üretim alanlarıdır.

Soru 3

Türkiye'de tarım ürünlerinin bölgesel dağılımına göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Pamuk – Çukurova / Ege / GAP
  2. B) Ayçiçeği – Ege / Akdeniz
  3. C) Pirinç – İç Anadolu / Doğu Anadolu
  4. D) Haşhaş – Trakya / Marmara
  5. E) Tütün – Karadeniz / Doğu Anadolu
Cevabı göster

Cevap: A) Pamuk – Çukurova / Ege / GAP

Pamuk başlıca Çukurova, Ege ve GAP bölgelerinde yetiştirilir. Tütün Ege/Marmara'da, ayçiçeği Trakya/Marmara'da, haşhaş İç Anadolu/Batı Anadolu'da, pirinç ise Karadeniz ve delta ovalarında yetiştirilir.

Soru 4

Şeker fabrikalarının hammadde alanlarına yakın kurulmak zorunda olmasına karşın tekstil fabrikaları pamuk tarlalarından uzakta da kurulabilir. Bu farkın temel açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tekstil fabrikalarının enerji ihtiyacı şeker fabrikalarına göre daha düşüktür.
  2. B) Şeker pancarı yerel tarım kooperatiflerinin kontrolünde bulunduğundan uzak mesafeye gönderilemez.
  3. C) Pamuk, çabuk bozulan bir ürün olmadığından uzun mesafe taşımacılığına elverişlidir.
  4. D) Tekstil fabrikalarında hammadde dışında en önemli girdi nitelikli işgücü olduğundan büyük şehirlere konumlanmak zorundadır.
  5. E) Pamuk tarlalarının dağınık yapısı taşımacılığı ekonomik kılmaktadır.
Cevabı göster

Cevap: C) Pamuk, çabuk bozulan bir ürün olmadığından uzun mesafe taşımacılığına elverişlidir.

Pamuk çabuk bozulan bir ürün olmadığından tekstil fabrikalarının pamuk tarlalarına yakın kurulması zorunlu değildir; fabrikalar yetiştirme alanlarından uzakta da kurulabilir. Şeker pancarında ise durum bunun tersidir.

Soru 5

Karadeniz Bölgesi'nde tekstil sanayisinin yeterince gelişememesinin temel coğrafi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Nüfusun yetersiz olması nedeniyle işgücünün kıt olması
  2. B) Bölgede ulaşım altyapısının yetersizliği
  3. C) Devlet politikalarının pamuk üretimini bu bölgede kısıtlaması
  4. D) Bölgedeki toprak yapısının pamuk yetiştirmeye uygun olmaması
  5. E) Güneşli gün sayısının azlığı nedeniyle pamuk tarımının yapılamaması
Cevabı göster

Cevap: E) Güneşli gün sayısının azlığı nedeniyle pamuk tarımının yapılamaması

Karadeniz Bölgesi'nde güneşli gün sayısının azlığı nedeniyle pamuk yetiştirilememesi, verilen seçenekler içinde tekstil sanayisinin bu bölgede yeterince gelişememesini açıklayan başlıca coğrafi etkendir.

Soru 6

TÜİK 2021 verilerine göre Türkiye'de tütün üretiminde birinci sırada yer alan il aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Samsun
  2. B) Adıyaman
  3. C) Tokat
  4. D) Manisa
  5. E) Balıkesir
Cevabı göster

Cevap: B) Adıyaman

TÜİK 2021 verilerine göre Türkiye'de tütün en fazla Adıyaman ilinde üretilmiştir; Adıyaman tütün üretiminde birinci sıradadır.

Soru 7

Şeker pancarı üretimine uygulanan kota sistemi ve destekleme alımının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Şeker tüketimini artırmak ve ihracatı teşvik etmek
  2. B) Şeker ithalatını tamamen durdurmak
  3. C) Şeker fabrikalarının sayısını artırmak
  4. D) Üreticiyi korumak ve fiyat istikrarını sağlamak
  5. E) Tarım arazilerinin şeker pancarına tahsisini genişletmek
Cevabı göster

Cevap: D) Üreticiyi korumak ve fiyat istikrarını sağlamak

Şeker pancarı kota sistemiyle devlet kontrolündedir; destekleme alımının amacı üreticiyi korumak ve fiyat istikrarını sağlamaktır, tüketimi teşvik etmek değildir.

Soru 8

Aşağıdaki ürünlerden hangisi Türkiye'de devlet kontrolü dışında serbest olarak yetiştirilebilir?

  1. A) Ayçiçeği
  2. B) Haşhaş
  3. C) Şeker pancarı
  4. D) Tütün
  5. E) Kenevir
Cevabı göster

Cevap: A) Ayçiçeği

Haşhaş ve kenevir sıkı ruhsat/izin denetimine, şeker pancarı ise kota düzenine tabidir; tütün de düzenlemeye tabi bir üründür. Ayçiçeği ise bu tür bir devlet kısıtı olmadan serbestçe yetiştirilebilir.

Soru 9

Şeker pancarı tarımının Türkiye'de belirli bir bölgeyle sınırlı kalmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Şeker pancarının yalnızca deniz iklimine uyum sağlayabilmesi
  2. B) Ürünün ihracat değerinin yüksek olması nedeniyle coğrafi kısıtlamanın kaldırılması
  3. C) Devlet kotasının coğrafi sınırlamayı ortadan kaldırması
  4. D) Birçok bölgede buğdayla paralel yetiştirilip geniş bir alana yayılması
  5. E) Şeker pancarının sulama gerektirmeksizin yetişebilmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Birçok bölgede buğdayla paralel yetiştirilip geniş bir alana yayılması

Şeker pancarı, özellikle İç Anadolu ve çevresi ile Karadeniz'de buğdayla paralel yetiştirilip geniş bir alana yayıldığından belirli tek bir tarım bölgesinden söz edilemez.

Soru 10

Türkiye'nin başlıca sanayi bitkileri olan şeker pancarı, ayçiçeği, pamuk ve tütün karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ekim alanı en geniş olan şeker pancarı, üretim miktarı en fazla olan tütündür; pamuk her ikisinde de sonuncudur.
  2. B) Şeker pancarı hem ekim alanında hem üretim miktarında birincidir; ayçiçeği her ikisinde de sonuncudur.
  3. C) Tütün ekim alanında birinci, üretim miktarında sonuncudur; ayçiçeği üretim miktarında ilk sıradadır.
  4. D) Ayçiçeği üretim miktarında, pamuk ekim alanında birincidir; şeker pancarı her ikisinde de sonuncudur.
  5. E) Üretim miktarı en fazla olan şeker pancarı, ekim alanı en geniş olan ayçiçeğidir; tütün her ikisinde de sonuncudur.
Cevabı göster

Cevap: E) Üretim miktarı en fazla olan şeker pancarı, ekim alanı en geniş olan ayçiçeğidir; tütün her ikisinde de sonuncudur.

Başlıca sanayi bitkileri (şeker pancarı, ayçiçeği, pamuk ve tütün) karşılaştırıldığında üretim miktarı en fazla olan şeker pancarı, ekim alanı en geniş olan ise ayçiçeğidir; bu dört ürün içinde tütün her iki göstergede…

Soru 11

Şeker fabrikalarının hammadde üretim alanlarına yakın kurulmasının zorunlu olmasının temel nedeni nedir?

  1. A) Şeker pancarının yüksek fiyatı nedeniyle taşıma maliyetinin karşılanamaması
  2. B) Şeker pancarının çabuk bozulması nedeniyle uzun mesafe taşımacılığına elverişsiz olması
  3. C) Şeker fabrikalarının enerji ihtiyacının bölgesel kaynaklardan karşılanması
  4. D) Şeker pancarı tarımının belirli iklim kuşaklarında mümkün olması
  5. E) İşlenmiş şekerin ham maddeden çok daha ağır ve hacimli olması nedeniyle taşımayı zorlaştırması
Cevabı göster

Cevap: B) Şeker pancarının çabuk bozulması nedeniyle uzun mesafe taşımacılığına elverişsiz olması

Şeker pancarı çabuk bozulan bir ürün olduğundan şeker fabrikalarının hammaddeye (tarım alanlarına ya da demir yoluna) yakın kurulması zorunludur.

Soru 12

Türkiye'de şeker pancarından şeker üretimine ilk olarak hangi ilde ve hangi yılda başlanmıştır?

  1. A) Kırklareli – 1926
  2. B) Konya – 1930
  3. C) Eskişehir – 1928
  4. D) Uşak – 1935
  5. E) Ankara – 1923
Cevabı göster

Cevap: A) Kırklareli – 1926

Türkiye'de şeker pancarından ilk şeker üretimi, 26 Kasım 1926'da Kırklareli'nin Alpullu ilçesindeki şeker fabrikasında gerçekleşmiştir; Uşak Şeker Fabrikası ise aynı yılın Aralık ayında üretime geçmiştir.

Soru 13

Iğdır Ovası'ndaki pamuk üretimiyle en benzer iklim-arazi koşullarını (sıcak-kurak yaz, alüvyal ova) paylaşan tarım faaliyeti hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A) Rize'de çay üretimi
  2. B) Erzurum'da çayır-mera hayvancılığı
  3. C) Aydın'da incir üretimi
  4. D) Kars'ta arpa üretimi
  5. E) Trabzon'da fındık üretimi
Cevabı göster

Cevap: C) Aydın'da incir üretimi

Iğdır Ovası'ndaki pamuk üretimine en benzer iklim-arazi koşulları (sıcak-kurak yaz, alüvyal ova) Aydın'daki incir üretiminde görülür; Aydın da sıcak-kurak yaza ve alüvyal ovaya sahiptir.

Soru 14

Şeker fabrikası çevrelerinde besi ve ahır hayvancılığının gelişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tarım arazilerinin boş kalan bölümlerinde otlatma yapılabilmesi
  2. B) Şeker fabrikalarının soğuk hava deposu hizmeti sunması
  3. C) Şeker fabrikalarının kırsal alanda istihdam sağlaması
  4. D) Şeker üretiminin yan ürünü olarak et ve süt ürünlerinin de elde edilmesi
  5. E) Şeker pancarı işlenince çıkan küspenin hayvan yemi olarak kullanılması
Cevabı göster

Cevap: E) Şeker pancarı işlenince çıkan küspenin hayvan yemi olarak kullanılması

Şeker pancarı işlenince çıkan küspe hayvan yemi olarak kullanıldığından şeker fabrikalarının çevresinde besi ve ahır hayvancılığı gelişmiştir.

Soru 15

Adana ve Çukurova'da dokuma (tekstil) sanayisinin gelişmesinde belirleyici olan etken nedir?

  1. A) Bölgede ucuz iş gücünün bol olması
  2. B) Limanlara yakınlık sayesinde ihracat kolaylığı
  3. C) Hammadde olan pamuğun bölgede yaygın olarak üretilmesi
  4. D) Tarihsel süreçte tekstil geleneğinin yerleşmiş olması
  5. E) Devlet yatırımlarının bölgeye yoğunlaşması
Cevabı göster

Cevap: C) Hammadde olan pamuğun bölgede yaygın olarak üretilmesi

Adana ve Çukurova'da tekstil sanayisinin gelişmesinin temel nedeni hammadde olan pamuğun bölgede yaygın biçimde üretilmesidir; hammaddeye yakınlık sanayi kuruluşları için belirleyici bir etkendir.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları